Μαργαρίτα Παπανδρέου: Πλήθος κόσμου στο τελευταίο αντίο - Συγκίνησαν οι επικήδειοι των παιδιών της

Snapshot

• Η πολιτική κηδεία της Μαργαρίτας Παπανδρέου θα πραγματοποιηθεί στις 11:00 στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών.
• Στην τελετή θα συμμετάσχουν συγγενείς, φίλοι, συνεργάτες και εκπρόσωποι του πολιτικού και δημόσιου βίου.
• Η Μαργαρίτα Παπανδρέου απεβίωσε την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου σε ηλικία 103 ετών.
• Υπήρξε συγγραφέας, ακτιβίστρια και εξέχουσα προσωπικότητα του ελληνικού γυναικείου κινήματος.

Snapshot powered by AI

Φωτορεπορτάζ: Χάρης Γκίκας

Σε κλίμα συγκίνησης αποχαιρέτησαν συγγενείς, φίλοι, συνεργάτες και εκπρόσωποι του πολιτικού και δημόσιου βίου την Μαργαρίτα Παπανδρέου το μεσημέρι της Κυριακής 20 Σεπτεμβρίου στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών.

Τους επικήδειους εκφώνησαν οι γιοι της, Γιώργος και Νίκος Παπανδρέου, τα εγγόνια της, Κωνσταντίνος Κατσανέβας και Μαργαρίτα Παπανδρέου καθώς και η Άννα Διαμαντοπούλου.

«Η μάνα μας δεν γεννήθηκε Ελληνίδα, αλλά έγινε. Την αγάπησε βαθιά την Ελλάδα και πάλεψε για αυτήν», σημείωσε με συγκίνηση, μεταξύ άλλων, στον επικήδειό του ο γιος της, Γιώργος Παπανδρέου.

Γιώργος Παπανδρέου: «Η μάνα μας δεν γεννήθηκε, αλλά έγινε Ελληνίδα, πάλεψε για την Ελλάδα»

«Καλημέρα σε όλες και όλους. Εκ μέρους όλης της οικογένειάς μας, σας ευχαριστώ θερμά που είστε σήμερα εδώ.Η μάνα μας, η Μαργαρίτα, δεν γεννήθηκε Ελληνίδα. Έγινε Ελληνίδα. Αγάπησε βαθιά την Ελλάδα, την υπηρέτησε και αγωνίστηκε γι’ αυτήν. Πάνω απ’ όλα, συνδέθηκε με τις Ελληνίδες, που την υιοθέτησαν, την αγκάλιασαν και στάθηκαν δίπλα της στους κοινούς αγώνες για την ισότητα, την αξιοπρέπεια, την απελευθέρωση και την ειρήνη. Αν μας παρακολουθεί σήμερα, είμαι βέβαιος πως χαμογελά. Για τη συγκινητική συμπαράσταση προς την οικογένειά μας και για τα τόσα μηνύματα αγάπης και σεβασμού προς την ίδια και τους αγώνες της. Μηνύματα από την Ελλάδα και από όλον τον κόσμο, ιδιαίτερα από τις γυναίκες στην Κύπρο, την Τουρκία και τη Μέση Ανατολή, με τις οποίες πορεύτηκε για την ειρήνη.Σε αυτή τη λιτή τελετή, όπως η ίδια θα ήθελε, θα ακούσουμε δύο λόγια από μέλη της οικογενειας μας και από ανθρώπους που αγωνίστηκαν μαζί της. Σας ευχαριστώ που είστε μαζί μας για να αποχαιρετήσουμε τη Μαργαρίτα μας», είπε στον επικήδειό του ο Γιώργος Παπανδρέου.

Ανδρέας Παπανδρέου: «Μας έμαθες να αγαπάμε τη ζωή, μαμά, σε αγαπώ»

«Μαμά μας έμαθες να αγαπάμε, να αντέχουμε να αναγνωρίζουμε τα λάθη μας, να στεκόμαστε δίπλα τους άλλους και να μην ξεχνάμε τι έχει αξία στη ζωή. Πάνω από όλα μας έμαθες να αγαπάμε τη ζωή και να νοιαζόμαστε βαθιά για τους άλλους ανθρώπους και αυτό θα προσπαθήσουμε να κρατήσουμε ζωντανό μέσα μας. Ακόμα δεν ξέρουμε πως κατάφερνες να δώσεις τόσα σε τόσους ανθρώπους και συγχρόνως να κάνεις εμάς να νιώθουμε ότι τα έχουμε όλα. Σε ευχαριστούμε μαμά, σε αγαπώ», ανέφερε με συγκίνηση ο γιος της Μαργαρίτας Παπανδρέου, Ανδρέας.

Νίκος Παπανδρέου: «Οι στάχτες σου θα σκορπιστούν στην αγαπημένη σου θάλασσα του Αιγαίου»

Όπως γνωστοποίησε στον επικήδειό του, ο Νίκος Παπανδρέου, μετά την τελετή αποτέφρωσης σε στενό οικογενειακό κύκλο στη Ριτσώνα, οι στάχτες της Μαργαρίτας Παπανδρέου θα σκορπιστούν «στην αγαπημένη σου θάλασσα του Αιγαίου», όπως ανέφερε ο ίδιος.

Ολόκληρος ο επικήδειος του Νίκου Παπανδρέου

«Μαργαρίτα μου, έτσι σε έλεγα από μικρός, πόσα δεν περάσαμε μαζί.Το βράδυ της χούντας, θυμάμαι πώς κυνήγησες το στρατιωτικό φορτηγό στο οποίο είχαν βάλει τον Ανδρέα. Ξυπόλυτη χωρίς την αίσθηση ότι πατούσες σπασμένα γυαλιά.

Ήσουν σίγουρη ότι τον πήγαιναν για εκτέλεση.Τότε σου έπιασα το χέρι. Ήμουν μόλις δέκα, και σου είπα μην το κυνηγάς, θα ζήσει. Ηρέμησες και γυρίσαμε σπίτι. Περιέργως, μου εκμυστηρεύτηκες πολλά χρόνια αργότερα, ότι με είχες πιστέψει. Μάλλον από τότε ξεκίνησε η ιδιαίτερη σχέση που είχαμε, μητέρας και γιου. Σε ακολουθούσε μια άσβεστη νεότητα που ξεκινούσε από το μυαλό σου και κατέληγε στην καρδιά σου. Πόσες φορές δεν ερχόμασταν όλοι μας για πολιτικές και προσωπικές συμβουλές; Ήσουν μια γαλήνη στην φουρτούνα.

Δεν στο έχω πει ποτέ αλλά τώρα πρέπει: Μια προσωπική κουβέντα σου με επηρέασε βαθιά. Ήταν αρχές της δεκαετίας του 2000. Με βρήκες στον καναπέ, αμίλητο και κατσουφιασμένο. Με ταλαιπωρούσε ένας επίπονος χωρισμός. "Στην επόμενή σου σχέση", μου είπες, "να το κλείσεις το μαγαζί. Να μην υπάρξει μεθεπόμενη. Ο κάθε χωρισμός πονάει, βασανίζει, δημιουργεί ενοχές. Ο χωρισμός παίρνει κι ένα κομμάτι από την ψυχή σου. Πόσα κομμάτια θα κόψεις ακόμη; Αν συνεχίσεις έτσι, δεν θα σου μείνει τίποτα. Σοφή κουβέντα. Η επόμενη σχέση οδήγησε στον γάμο μου με την Αλεξία. Η νύφη που σε αγκάλιασε σφιχτά — άλλωστε γνώριζες το ιδιαίτερο της φως από τότε που ήταν μικρό κορίτσι. Έσμιξαν έτσι δυο κουλτούρες: η θερμή Ελληνίδα με το μπρίο και την φασαρία και η κάπως αποστασιοποιημένη Αμερικανίδα με το χιούμορ και την σοφία.Τελειώνω. Λίγα χρόνια μετά τον θάνατο του Ανδρέα, είχαμε καθίσει στο σαλόνι στο Καστρί. Είχες βάλει κάντρι μουσική. Και συγκεκριμένα, την Ντόλι Πάρτον που ήταν αγαπημένη σου.

Όταν έφευγα, γύρισα στιγμιαία να δω πώς ήσουν, εκεί που σε άφηνα. Και ξαφνιάστηκα.Είχες σηκωθεί και χόρευες. Μόνη σου .Ίσως έτσι πολεμούσες όλα όσα σε βασάνιζαν. Ίσως φανταζόσουν ότι χόρευες ακόμη με τον Ανδρέα, που τον είχες ερωτευτεί στη μακρινή Αμερική, την πρώτη φορά που χορέψατε μαζί, στα τέλη της μυθικής δεκαετίας του 1940. Αύριο θα σε σκορπίσουμε στην αγαπημένη σου θάλασσα του Αιγαίου. Ο τελευταίος σου χορός - τα κύματα. Goodbye, dear Margaret. Rest in peace».

Άννα Διαμαντοπούλου: «Αποχαιρετούμε τη Μαργαρίτα της μεγάλης αλλαγής»

«Έγινε Ελληνίδα στην ψυχή και στην πράξη. Αποχαιρετούμε την Μαργαρίτα Παπανδρέου, τη γυναίκα που άφησε τη σφραγίδα της στην μεγάλη αλλαγή...Ο αγώνας για την ισότητα θα συνεχιστεί. Είναι μία υπόσχεση. Αποχαιρετούμε τη Μαργαρίτα της μεγάλης αλλαγής για τις γυναίκες της Ελλάδος. Μαργαρίτα σου οφείλουμε πολλά, καλό ταξίδι θα συνεχίσουμε τους αγώνες», είπε μεταξύ άλλων η Άννα Διαμαντοπούλου στον επικήδειο.

«Είμαστε πολύ παραπάνω απο υπερήφανοι που είμαστε κομμάτι από αυτή την υπέροχη γυναίκα», είπε στον επικήδειό του ο εγγονός της, Κωνσταντίνος Κατσανέβας.

Μαργαρίτα Παπανδρέου: «Γιαγιά, θα σε ξαναβρίσκω σε όσα αγαπούσες»

Συγκινημένη στην εκφώνηση του επικηδείου ήταν η συνονόματη εγγονή της, Μαργαρίτα Παπανδρέου: «Αγαπημένη μου γιαγιά, our yiayia,Για τον κόσμο ήσουν η Μαργαρίτα Παπανδρέου, μια δυνατή γυναίκα που αγωνίστηκε για την ειρήνη μεταξύ των λαών και για τα δικαιώματα των γυναικών. Ένας αγώνας που παραμένει σήμερα επίκαιρος όσο ποτέ. Εκείνη που μου έλεγε πως εμείς οι γυναίκες πρέπει να αλληλοστηριζόμαστε, να μη σαμποτάρουμε η μία την άλλη.

Για μένα ήσουν η γιαγιά μου, δυναμική και ευαίσθητη. Με ρωτούσες για τη δουλειά μου και αν είμαι ευτυχισμένη. Δεν ήσουν η κλασική γιαγιά. Ήσουν μια γιαγιά που μας παρακινούσε να αμφισβητούμε, να αναρωτιόμαστε, να σκεφτόμαστε, να εξελισσόμαστε. Και πάνω απ’ όλα, να χορεύουμε.

Η αγαπημένη σου γιορτή ήταν η Ημέρα των Ευχαριστιών. Χαιρόσουν να μας έχεις όλους μαζί. Θυμάμαι τα μεγάλα τραπέζια, που κρατούσαν ώρες, με συζητήσεις για την πολιτική και τις κοινωνικές αδικίες, αλλά και με χιούμορ και γέλια. Και στο τέλος, χορός.

Αγαπούσες τη θάλασσα όσο τίποτα. Ελπίζω εκεί που πας να κολυμπάς, να την αγναντεύεις, να διαβάζεις και να γράφεις. Να ακούς τους αγαπημένους σου Elvis και Frank Sinatra, αλλά και την Billie Holiday — μια γυναίκα που, μέσα από τη φωνή της, τολμούσε να ακουστεί σε έναν κόσμο που συχνά ήθελε τις γυναίκες σιωπηλές. Κι εγώ θα ακούω το «I’ll Be Seeing You» και θα σε θυμάμαι. Σαν μια υπόσχεση πως θα σε ξαναβρίσκω σε όσα αγαπούσες. Σ’ αγαπώ», είπε στον επικήδειό της η Μαργαρίτα Παπανδρέου.

Απών ο Νίκος Ανδρουλάκης

Χαρακτηριστική ήταν η απουσία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, ο οποίος χρειάστηκε να λείψει εκτός Αθηνών για προσωπικούς λόγους, σύμφωνα με αναφορά των συνεργατών του. Ο ίδιος επικοινώνησε με τον Γιώργο Παπανδρέου την Παρασκευή, για να του εκφράσει τα συλλυπητήριά του.

Μετά την ολοκλήρωση της κηδείας, τα παιδιά της Μαργαρίτας Παπανδρέου μετέβησαν στον τάφο του πατέρα τους, Ανδρέα Παπανδρέου.

Δείτε εικόνες από την κηδεία:

Εκπρόσωπος από την κυβέρνηση στην κηδεία είναι ο υπουργός Εσωτερικών Θόδωρος Λιβάνιος.

Η Μαργαρίτα Παπανδρέου έφυγε από τη ζωή την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου, σε ηλικία 103 ετών, αφήνοντας πίσω της μια μακρά διαδρομή στη δημόσια ζωή της χώρας. Υπήρξε συγγραφέας, ακτιβίστρια και μία από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες του ελληνικού γυναικείου κινήματος.

Διαβάστε επίσης