Το διαρκές πρόβλημα στο έντερο που μπορεί να ξεκίνησε χρόνια πριν από τροφική δηλητηρίαση
Πώς η τροφική δηλητηρίαση μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα που διαρκούν χρόνια.
Η τροφική δηλητηρίαση συνήθως υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες. Ωστόσο, για ορισμένους, ο πόνος στην κοιλιά, η διάρροια, η δυσκοιλιότητα και το φούσκωμα μπορεί να συνεχιστούν επί μήνες ή και χρόνια αφότου εξαλειφθεί το αρχικό παθογόνο.
Η εξήγηση είναι το μετα-λοιμώδες σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (PI-IBS).
Πώς μπορεί η τροφική δηλητηρίαση να προκαλέσει συμπτώματα χρόνια αργότερα;
Το PI-IBS αναπτύσσεται μετά από λοιμώδη γαστρεντερίτιδα. Η λοίμωξη υποχωρεί, αλλά το έντερο δεν επανέρχεται πάντα πλήρως στην προηγούμενη κατάστασή του.
Έρευνες υποδεικνύουν ότι η ασθένεια μπορεί να:
- διαταράξει το μικροβίωμα του εντέρου (τους μικροοργανισμούς που ζουν σε αυτό)
- μεταβάλει τη δραστηριότητα του ανοσοποιητικού συστήματος
- επηρεάσει τον βλεννογόνο του εντέρου και
- να αυξήσει την ευαισθησία των νεύρων, που ανιχνεύουν την κίνηση και τη διάταση
Έτσι, η φυσιολογική διαδικασία της πέψης μπορεί να πυροδοτήσει πόνο, επιτακτική ανάγκη για αφόδευση ή αλλαγές στην λειτουργία του εντέρου που δεν υπήρχαν προηγουμένως.
Πόσο συχνό είναι το μετα-λοιμώδες σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου;
Μια συστηματική ανασκόπηση του 2024, η οποία περιέλαβε 47 μελέτες και περισσότερα από 28.000 άτομα, διαπίστωσε ότι το 14,5% των συμμετεχόντων ανέπτυξε σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS) μετά από οξεία γαστρεντερίτιδα. Οι πιθανότητες εμφάνισης IBS ήταν υπερτετραπλάσιες σε σύγκριση με άτομα που δεν είχαν νοσήσει από την λοίμωξη.
Οι βακτηριακές και παρασιτικές λοιμώξεις φάνηκε να είναι πιο πιθανό να πυροδοτήσουν την πάθηση σε σχέση με τις ιογενείς λοιμώξεις. Τα βακτήρια Campylobacter, Salmonella, E. coli, Shigella και το παράσιτο Giardia συγκαταλέγονται στους μικροοργανισμούς που συνδέονται συχνότερα με το PI-IBS.
Ο κίνδυνος φαίνεται επίσης αυξημένος μετά από σοβαρή ή παρατεταμένη ασθένεια. Η νεαρή ηλικία, το γυναικείο φύλο και η ψυχολογική επιβάρυνση κατά την περίοδο της λοίμωξης έχουν επίσης συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο.
Μπορούν όντως τα συμπτώματα να διαρκέσουν χρόνια;
Ναι, αν και πολλοί παρουσιάζουν σταδιακή βελτίωση. Στην ανασκόπηση του 2024, σχεδόν το 40% των ατόμων με διάγνωση PI-IBS εξακολουθούσε να πάσχει από τη νόσο κατά την παρακολούθηση που διήρκεσε περισσότερα από 5 χρόνια.
Μια μακροχρόνια μελέτη σε κατοίκους του Walkerton στον Καναδά, μετά από μια μεγάλη επιδημία που προκλήθηκε από μολυσμένο νερό, διαπίστωσε την ύπαρξη IBS:
- στο 28,3% των ατόμων, που είχαν νοσήσει προηγουμένως, 2-3 χρόνια αργότερα, και
- στο 15,4% μετά από 8 χρόνια
Ο κίνδυνος γι' αυτούς παρέμενε υψηλότερος σε σύγκριση με τους κατοίκους που δεν είχαν προσβληθεί από γαστρεντερίτιδα. Επομένως, ο όρος «χρόνια» δεν σημαίνει «μόνιμη κατάσταση». Η ανάρρωση μπορεί να είναι αργή.
Παραμένει η αρχική λοίμωξη;
Συνήθως όχι. Το PI-IBS (Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου μετά από Λοίμωξη) δεν αποτελεί συνήθως μια αθεράπευτη τροφιμογενή λοίμωξη, που παραμένει ενεργή στο σώμα.
Αντιθέτως, η λοίμωξη φαίνεται να λειτουργεί ως εκλυτικός παράγοντας. Το έντερο ενδέχεται να παραμείνει πιο ευαίσθητο, το μικροβίωμα να μεταβληθεί και η επικοινωνία μεταξύ εντέρου και εγκεφάλου να τροποποιηθεί. Συνεπώς, το IBS θεωρείται διαταραχή της αλληλεπίδρασης εντέρου-εγκεφάλου και όχι ένδειξη ότι τα συμπτώματα είναι προϊόν φαντασίας.
Τι να κάνετε εάν η λειτουργία του εντέρου σας δεν επανήλθε στο φυσιολογικό
Τα επίμονα συμπτώματα μετά από τροφική δηλητηρίαση χρήζουν ιατρικής αξιολόγησης. Πριν αποδοθούν τα συμπτώματα στο IBS, ενδέχεται να πρέπει να αποκλειστούν άλλες αιτίες χρόνιας διάρροιας ή κοιλιακού άλγους.
Η θεραπεία εξαρτάται από τα κυρίαρχα συμπτώματα και μπορεί να περιλαμβάνει:
- Διατροφικές αλλαγές, που ενίοτε περιλαμβάνουν δοκιμαστική διατροφή χαμηλής περιεκτικότητας σε FODMAP
- Διαλυτές φυτικές ίνες
- Φάρμακα για τη διάρροια, τη δυσκοιλιότητα ή τον πόνο
- Ψυχολογικές θεραπείες εστιασμένες στο έντερο
- Τακτικό πρόγραμμα ύπνου, σωματική δραστηριότητα και στρατηγικές διαχείρισης του άγχους
Δεν υπάρχει μία και μοναδική θεραπεία ειδικά για το PI-IBS· η διαχείριση ακολουθεί γενικά τις καθιερωμένες πρακτικές αντιμετώπισης του IBS.
Πότε πρέπει να επισκεφθείτε γιατρό
Ζητήστε ιατρική συμβουλή εάν οι αλλαγές στη λειτουργία του εντέρου επιμένουν μετά από μια λοίμωξη, ειδικά εάν επηρεάζουν τη διατροφή, την εργασία ή τον ύπνο σας.
Η άμεση ιατρική αξιολόγηση κρίνεται απαραίτητη σε περιπτώσεις:
- ανεξήγητης απώλειας βάρους
- αιμορραγίας από το ορθό
- σιδηροπενικής αναιμίας
- επίμονου πυρετού
- επαναλαμβανόμενων εμέτων
- έντονου πόνου
- διάρροιας που προκαλεί αφύπνιση κατά τη διάρκεια του ύπνου
Συχνές Ερωτήσεις
Μπορεί η τροφική δηλητηρίαση να προκαλέσει άλλα προβλήματα πέρα από το IBS;
Ναι. Η οξεία γαστρεντερίτιδα μπορεί επίσης να ακολουθηθεί από λειτουργική δυσπεψία, η οποία προκαλεί δυσφορία στο άνω τμήμα της κοιλιάς, αίσθημα πρόωρου κορεσμού ή αίσθημα ασυνήθιστα έντονης πληρότητας μετά τα γεύματα.
Μπορούν τα προβιοτικά να προλάβουν το μετα-λοιμώδες IBS (PI-IBS);
Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία, που να δικαιολογούν τη σύσταση προβιοτικών ειδικά για την πρόληψη του PI-IBS μετά από τροφική δηλητηρίαση. Διαφορετικά σκευάσματα περιέχουν διαφορετικούς μικροοργανισμούς και τα αποτελέσματα που αφορούν ένα σκεύασμα δεν μπορούν να θεωρηθούν ότι ισχύουν και για κάποιο άλλο.
Συμπέρασμα
Η τροφική δηλητηρίαση είναι συνήθως παροδική, αλλά οι επιπτώσεις της δεν είναι πάντα τέτοιες. Σε μια μειοψηφία ατόμων, μια εντερική λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει μόνιμες μεταβολές στην ευαισθησία του εντέρου, τη δραστηριότητα του ανοσοποιητικού συστήματος, το μικροβίωμα και τη διαβίβαση σημάτων μεταξύ εντέρου και εγκεφάλου, οδηγώντας σε PI-IBS (σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου μετά από λοίμωξη).
Η κατάσταση των περισσότερων ασθενών βελτιώνεται, ωστόσο τα συμπτώματα μπορεί να επιμείνουν για χρόνια, γι' αυτό και τα χρόνια προβλήματα που εμφανίζονται μετά από μια λοίμωξη η οποία φαινομενικά έχει «περάσει», δεν πρέπει να αγνοούνται.
Πηγές:
