Υγιεινά σνακ για το σχολείο - Τα απαγορευμένα τρόφιμα και οι συστάσεις του υπουργείου Υγείας

Snapshot

• Το υπουργείο Υγείας εξέδωσε νέες οδηγίες για υγιεινά σνακ στα σχολεία, περιορίζοντας τρόφιμα υψηλής ενεργειακής πυκνότητας και επεξεργασμένα κρέατα.
• Απαγορεύονται γλυκίσματα, αλμυρά σνακ, αναψυκτικά, ενεργειακά ποτά, αλλαντικά, χυμοί με πρόσθετα σάκχαρα και τρόφιμα με καφεΐνη στα σχολικά κυλικεία.
• Προτείνονται τρόφιμα όπως ψωμί ολικής άλεσης, βραστό ή ψητό κοτόπουλο, φρέσκα φρούτα, λαχανικά, ημι-αποβουτυρωμένα γαλακτοκομικά και ελαιόλαδο για την παρασκευή σνακ και γευμάτων.
• Επισημαίνεται ο κίνδυνος πνιγμού από ορισμένα τρόφιμα (ξηροί καρποί, στρογγυλά φρούτα, ποπ-κορν) ιδιαίτερα σε παιδιά κάτω των 10 ετών, με σύσταση αποφυγής τους στα σχολεία.

Snapshot powered by AI

Η νέα σχολική χρονιά ξεκίνησε και ένα από τα ζητήματα που απασχολούν τους γονείς, είναι τι σνακ και γεύματα θα πάρουν τα παιδιά μαζί τους στο σχολείο, για το διάλειμμα ή το ολοήμερο πρόγραμμα. Σημαντικό εργαλείο στον προγραμματισμό των γονέων, αποτελούν οι νέες οδηγίες που εξέδωσε το υπουργείο Υγείας, για τα προϊόντα τα οποία επιτρέπεται να διατίθενται στα σχολικά κυλικεία και γενικώς να καταναλώνονται στα σχολεία, με άξονα την υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών από μικρή ηλικία.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι ιδιαίτερα σημαντικό, ήδη από τα πρώτα χρόνια της ζωής, τα παιδιά να αποκτούν υγιεινές διατροφικές συνήθειες, καθώς συμβάλλουν καθοριστικά στην ομαλή σωματική και πνευματική ανάπτυξη των παιδιών. Παράλληλα, η σωστή διατροφή θέτει τις βάσεις για τη μακροπρόθεσμη προάσπιση της υγείας του πληθυσμού, συμβάλλοντας στην πρόληψη σοβαρών μη μεταδοτικών νοσημάτων, όπως η παχυσαρκία, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο σακχαρώδης διαβήτης.

Ειδικά για τα σχολεία, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συστήνει τη θέσπιση αυστηρών διατροφικών κριτηρίων για τα τρόφιμα που διατίθενται, με έμφαση σε υγιεινές επιλογές, όπως τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά, καθώς και τον περιορισμό της κατανάλωσης αλατιού, πρόσθετων σακχάρων και κορεσμένων λιπαρών.

Στην Ελλάδα, το σχολικό περιβάλλον υπολείπεται σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ευρώπης, ως προς τις παρεχόμενες δυνατότητες προώθησης της υγιεινής διατροφής, σύμφωνα με ευρωπαϊκές μελέτες. Προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση των μαθητών σε υγιεινές διατροφικές επιλογές, η νέα εγκύκλιος του υπουργείου Υγείας έχει ενσωματώσει τη γνωμοδότηση της Εθνικής Επιτροπής Διατροφής, για τον εκσυγχρονισμό του καταλόγου των επιτρεπόμενων τροφίμων στα σχολεία, ώστε να ευθυγραμμιστεί με τις πλέον πρόσφατες επιστημονικές συστάσεις. Οι νέες διατροφικές συστάσεις εκπονήθηκαν στο πλαίσιο της εθνικής δράσης κατά της παιδικής παχυσαρκίας.

Στη νέα εγκύκλιο του υπουργείου Υγείας, ως στόχοι αναδεικνύονται ο περιορισμός της κατανάλωσης τροφίμων υψηλής ενεργειακής πυκνότητας και χαμηλής θρεπτικής αξίας, η μείωση της πρόσληψης κορεσμένων λιπιδίων, ο περιορισμός κατανάλωσης αλλαντικών, επεξεργασμένου κρέατος και πρόσθετων σακχάρων, η μείωση στην πρόσληψη αλατιού.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στο νερό, ως η πρώτη και βασική επιλογή ενυδάτωσης των παιδιών και των εφήβων, καθ' ολη τη διάρκεια της ημέρας. Σύμφωνα με την εγκύκλιο, στο σχολείο:

Δεν επιτρέπεται

• Η διάθεση προϊόντων υψηλής ενεργειακής πυκνότητας και χαμηλής θρεπτικής αξίας όπως διάφορα γλυκίσματα (σοκολάτες, κρουασάν, ντόνατς, καραμέλες κλπ.), αλμυρά σνακ (τσιπς πατάτας, γαριδάκια κλπ.), παγωτά, γρανίτες, αλείμματα σοκολάτας, μαρμελάδες, αναψυκτικά και ενεργειακά ποτά.
• Η χρήση αλλαντικών (ζαμπόν, φέτες γαλοπούλας, μπέικον, πάριζα, λουκάνικο) και τα παρασκευάσματα κρέατος (κοτομπουκιές, γύρος, σουβλάκι, σνίτσελ, μπιφτέκι κ.α.) ως συστατικών σε σάντουιτς, πίτες, πίτσες και σαλάτες.
• Χυμοί με πρόσθετα σάκχαρα
• Τρόφιμα που περιέχουν καφεΐνη.

Επίσης, μπαίνει όριο στην προσφερόμενη από τα κυλικεία μερίδα, για τρόφιμα που αν καταναλωθούν σε μεγάλη ποσότητα, συμβάλλουν σε αυξημένη θερμιδική πρόσληψη (πίτες, πίτσα, μπισκότα).

Συστήνεται

• Να διατίθεται γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα ημι-αποβουτυρωμένα και με πλήρη λιπαρά, όμως τα ημι-αποβουτυρωμένα να είναι πρώτη επιλογή.
• Να προτιμώνται τυριά με εκ φύσεως χαμηλά λιπαρά (ανθότυρο, κατίκι, μυζήθρα).
• Για τις πρόσθετες λιπαρές ύλες που μπορεί να προστίθενται σε σάντουιτς/τοστ, η χρήση ελαιολάδου (παρθένου ή εξαιρετικά παρθένου) να είναι η πρώτη επιλογή. Στις σαλάτες να χρησιμοποιείται παρθένο (ή εξαιρετικά παρθένο) ελαιόλαδο σε ποσότητα έως 30ml. Δεν επιτρέπεται η χρήση λιπαρών ζωικής προέλευσης, όπως το βούτυρο.
• Επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο, η χρήση ψητού ή βραστού κρέατος κοτόπουλου ή γαλοπούλας ως συστατικό σε σαλάτες και σάντουιτς.
• Τα προϊόντα κρέατος θα πρέπει να προέρχονται από αυτοτελή κομμάτια κρέατος (π.χ. προψημένο φιλέτο κοτόπουλο, βραστό φιλέτο κοτόπουλο) και όχι ανασχηματισμένο κρέας.
• Προκρίνεται η χρήση του βραστού αυγού, ο τόνος και τα όσπρια.
• Αρτοσκευάσματα ολικής άλεσης
• Ολόκληρα φρέσκα φρούτα
• Ατομική φρουτοσαλάτα
• Σαλάτες λαχανικών, ως ένα πλήρες και επαρκές γεύμα για τα παιδιά που μένουν στο ολοήμερο σχολείο.

Κίνδυνος πνιγμού

Επισημαίνεται επίσης, ο κίνδυνος πνιγμονής στα παιδιά από τρόφιμα, ιδιαίτερα μέχρι την ηλικία των 10 ετών. Τα χαρακτηριστικά των τροφίμων που σχετίζονται με την πιθανότητα πνιγμονής αφορούν το σχήμα τους, κυρίως στρογγυλό ή κυλινδρικό, την υφή τους (μαλακή, σκληρή ή/και κολλλώδης) και το μέγεθός τους, που ποικίλει ανάλογα με τη δυνατότητα να αποφράξει την τραχεία. Τέτοια τρόφιμα είναι:

• Ξηροί καρποί
• Σπόροι
• Στρογγυλά φρούτα (σταφύλια, κεράσια)
• Ποπ-κορν
• Σκληρές ή μαλακές καραμέλες και τσίχλες
• Marshmallows
• Φυστικοβούτυρο
• Λουκάνικα στα hot-dogs.

Δραστηριότητες όπως περπάτημα, τρέξιμο, παιχνίδι και συζήτηση ενώ το παιδί τρώει, αυξάνουν επίσης τον κίνδυνο πνιγμονής.

Για λόγους πρόληψης επεισοδίων πνιγμονής, κυρίως για την προστασία των παιδιών των πρώτων τάξεων του Δημοτικού, συνιστάται να μην προσφέρονται στα κυλικεία ή τα παιδιά να φέρνουν από το σπίτι, στρογγυλά μικρά φρούτα και ξηρούς καρπούς.

«Το υγιεινό μου κολατσιό»

Για την ενημέρωση των γονέων και των μαθητών, το υπουργείο Υγείας έχει εκδώσει ενημερωτικό υλικό με τίτλο «Το υγιεινό μου κολατσιό», το οποίο θα διανεμηθεί στα σχολεία.

Τέλος, ως ενδεικτικές, θρεπτικές επιλογές γευμάτων και σνακ που μπορούν τα παιδιά είτε να προμηθευτούν από το κυλικείο είτε να φέρουν από το σπίτι, το υπουργείο Υγείας προτείνει:

1. Σάντουιτς με ψωμί ολικής άλεσης με ψητό/βραστό κοτόπουλο, γραβιέρα και ντομάτα
2. Σάντουιτς με ψωμί ολικής άλεσης με τυρί φέτα ή ανθότυρο, ντομάτα και πάστα ελιάς
3. Τορτίγια ολικής άλεσης με βραστό αυγό, κασέρι και μαρούλι
4. Σάντουιτς με ψωμί ολικής άλεσης, φυστικοβούτυρο ή ταχίνι και φέτες μπανάνας
5. Σπανακόπιτα ή τυρόπιτα και φρέσκο φρούτο
6. Κουλούρι, κριτσίνια ή κράκερς ολικής άλεσης σε συνδυασμό με ατομική συσκευασία τυριού
7. Ατομική φρουτοσαλάτα από φρέσκα φρούτα και ατομική συσκευασία μπισκότα ολικής
8. Smoothies από φρέσκο γάλα και φρέσκα φρούτα χωρίς προσθήκη ζάχαρης
9. Γιαούρτι με μέλι ή με δημητριακά ή με φρούτα
10. Κεφίρ χωρίς πρόσθετα σάκχαρα και μουστοκούλουρο σε ατομική συσκευασία
11. Φρέσκο φρούτο και παστέλι ή μπάρα δημητριακών
12. Σαλάτα αγγουροντομάτα με βραστό αυγό, κασέρι σε κύβους, καλαμπόκι και ελαιόλαδο
13. Σαλάτα μαρούλι με βραστό κοτόπουλο, καλαμπόκι και ελαιόλαδο
14. Σαλάτα μαρούλι με τόνο, πληγούρι και ελαιόλαδο
15. Σαλάτα αγγουροντομάτα με βρασμένες φακές, κους κους και ελαιόλαδο.

Διαβάστε επίσης