Μητσοτάκης: Στήριξη χωρίς να τιναχθεί στον αέρα η δημοσιονομική ισορροπία
Τα επόμενα βήματα για την ακρίβεια και την ενεργειακή κρίση – Στις 30 Σεπτεμβρίου οι ανακοινώσεις για τα καύσιμα και στις 14 Οκτωβρίου για το πετρέλαιο θέρμανσης
Snapshot
- Η κυβέρνηση θα συνεχίσει να στηρίζει τους πολίτες στην ενεργειακή κρίση χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία της χώρας.
- Οι ανακοινώσεις για τα μέτρα στα καύσιμα θα γίνουν στις 30 Σεπτεμβρίου και για το πετρέλαιο θέρμανσης στις 14 Οκτωβρίου.
- Μέτρα στήριξης ύψους περίπου 4 δισ. ευρώ έχουν ήδη υλοποιηθεί ή δρομολογηθεί, με στόχο τη μόνιμη ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος.
- Η κυβέρνηση απορρίπτει πολιτικές μαζικών παροχών χωρίς κοστολόγηση, τονίζοντας ότι η δημοσιονομική αξιοπιστία είναι απαραίτητη για μελλοντικές παρεμβάσεις.
- Η Ελλάδα θεωρείται παράγοντας σταθερότητας και ενεργειακός κόμβος, ενώ η κυβέρνηση επιδιώκει να συνδυάσει την διεθνή παρουσία με την αντιμετώπιση του κόστους ζωής στο εσωτερικό.
Με το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη ημέρα της οικονομίας και κυρίως στο αυξημένο κόστος ζωής επιστρέφει στο Μέγαρο Μαξίμου ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μετά τις επαφές του στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το κυβερνητικό επιτελείο γνωρίζει ότι η διεθνής γεωπολιτική και οικονομική ρευστότητα δημιουργεί νέα δεδομένα και πως η ενεργειακή κρίση μπορεί να ασκήσει πρόσθετες πιέσεις στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Το βασικό μήνυμα που εκπέμπεται από το κυβερνητικό στρατόπεδο είναι ότι η στήριξη των πολιτών θα συνεχιστεί, αλλά με μία κρίσιμη προϋπόθεση: δεν πρόκειται να διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία της χώρας.
Αυτό αποτελεί, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, μία από τις βασικές κατευθύνσεις του πρωθυπουργού. Η κυβέρνηση θέλει να αξιοποιήσει τον δημοσιονομικό χώρο που υπάρχει, χωρίς όμως να προχωρήσει σε κινήσεις οι οποίες θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νέα προβλήματα σε μία περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς αγορές παραμένουν ιδιαίτερα ευμετάβλητες.
Το μήνυμα από την Ουάσιγκτον
Η επιστροφή του Κυριάκου Μητσοτάκη από τις ΗΠΑ συνοδεύεται από δύο βασικές διαπιστώσεις. Η πρώτη αφορά τη θέση της Ελλάδας στο διεθνές περιβάλλον. Στο κυβερνητικό αφήγημα, η χώρα αντιμετωπίζεται ως παράγοντας σταθερότητας στην περιοχή και ως οικονομία που έχει αποκτήσει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις.
Η δεύτερη διαπίστωση είναι ότι η παγκόσμια οικονομική και γεωπολιτική κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή. Η ενεργειακή αγορά, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, οι εξελίξεις στις διεθνείς αγορές και ειδικότερα στην αγορά κρατικών ομολόγων δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο οι κυβερνήσεις καλούνται να λαμβάνουν αποφάσεις με διαρκή επανεκτίμηση των δεδομένων.
Ακριβώς γι’ αυτό στο Μέγαρο Μαξίμου δεν αντιμετωπίζουν τα μέτρα στήριξης ως ένα εφάπαξ σχέδιο με ορίζοντα πολλών μηνών. Η λογική που επικρατεί είναι ότι οι παρεμβάσεις θα εξελίσσονται ανάλογα με τις συνθήκες και τις δημοσιονομικές δυνατότητες.
Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση θέλει να κρατήσει διαθέσιμα «πυρομαχικά» για όσο διάστημα διαρκεί η κρίση.
Στις 30 Σεπτεμβρίου ο πρώτος σταθμός
Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο είναι το Υπουργικό Συμβούλιο της Τετάρτης, όπου αναμένεται να δοθεί το στίγμα των επόμενων κυβερνητικών κινήσεων.
Οι ανακοινώσεις για τα καύσιμα έχουν τοποθετηθεί στις 30 Σεπτεμβρίου, ενώ στις 14 Οκτωβρίου αναμένονται οι ανακοινώσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης.
Πρόκειται για δύο παρεμβάσεις που έρχονται σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς η πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας εξακολουθεί να επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.
Η κυβέρνηση επιμένει ότι οι παρεμβάσεις θα γίνουν με βάση τις πραγματικές δημοσιονομικές αντοχές και όχι με λογικές πλειοδοσίας.
Το επιχείρημα του Μεγάρου Μαξίμου είναι σαφές: η χώρα δεν μπορεί να επιστρέψει σε μία πολιτική παροχών χωρίς κοστολόγηση, καθώς το κόστος τέτοιων επιλογών μπορεί να εμφανιστεί αργότερα και να επιβαρύνει τελικά την ίδια την κοινωνία.
Η μάχη για το κόστος ζωής
Το μεγάλο πολιτικό στοίχημα για την κυβέρνηση είναι πλέον η αντιμετώπιση του κόστους ζωής.
Στο κυβερνητικό στρατόπεδο υποστηρίζουν ότι ήδη έχουν υλοποιηθεί ή δρομολογηθεί μέτρα συνολικού ύψους περίπου 4 δισ. ευρώ, τα οποία παρουσιάζονται ως μόνιμες παρεμβάσεις ενίσχυσης του εισοδήματος.
Στην ίδια λογική εντάσσονται οι παρεμβάσεις για μισθωτούς και συνταξιούχους, οι φορολογικές αλλαγές, οι ενισχύσεις για οικογένειες με παιδιά, αλλά και τα μέτρα για τους ενοικιαστές.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται από την κυβέρνηση στους εκπαιδευτικούς, τους γιατρούς και τους νοσηλευτές, στους οποίους προβλέπεται ενίσχυση δύο ενοικίων, καθώς και στην ενίσχυση ενός ενοικίου για τη μεγάλη πλειονότητα των ενοικιαστών. Παράλληλα, η κυβέρνηση προβάλλει τη μόνιμη ενίσχυση των 400 ευρώ για τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών.
Το κυβερνητικό επιχείρημα είναι ότι η στήριξη δεν περιορίζεται σε προσωρινά επιδόματα, αλλά περιλαμβάνει παρεμβάσεις που επηρεάζουν μόνιμα το διαθέσιμο εισόδημα.
«Δεν θα διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία»
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα που θέλει να περάσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι η κοινωνική πίεση για περισσότερα μέτρα θα αυξηθεί εφόσον οι τιμές ενέργειας παραμείνουν υψηλές. Ταυτόχρονα όμως δεν θέλει να δημιουργήσει την εντύπωση ότι υπάρχει ένας απεριόριστος δημοσιονομικός χώρος.
Στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρούν ότι η δημοσιονομική αξιοπιστία αποτελεί προϋπόθεση για να μπορεί η κυβέρνηση να παρεμβαίνει και στο μέλλον.
Η λογική είναι απλή: σε μία διεθνή κρίση δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να απαιτηθούν νέες παρεμβάσεις. Επομένως, δεν μπορεί σήμερα να εξαντληθεί κάθε διαθέσιμο περιθώριο και αύριο να μην υπάρχει δυνατότητα αντίδρασης.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο το κυβερνητικό σχέδιο περιγράφεται περισσότερο ως σταδιακή προσαρμογή παρά ως ένα μεγάλο, ενιαίο πακέτο.
Η απάντηση στην αντιπολίτευση
Η κυβέρνηση επιχειρεί ταυτόχρονα να μετατρέψει την οικονομική αντιπαράθεση σε πολιτική σύγκρουση για το ποιος μπορεί να στηρίξει την κοινωνία χωρίς να δημιουργήσει νέα δημοσιονομικά βάρη.
Το Μέγαρο Μαξίμου κατηγορεί την αντιπολίτευση ότι προτείνει μέτρα χωρίς να παρουσιάζει αντίστοιχη κοστολόγηση και υποστηρίζει ότι μία πολιτική μαζικών παροχών θα μπορούσε να οδηγήσει σε δημοσιονομικές πιέσεις.
Στην κυβέρνηση υπενθυμίζουν ότι η Ελλάδα έχει ήδη διαθέσει σημαντικούς πόρους για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων απέναντι στην ενεργειακή κρίση και υποστηρίζουν ότι η δημοσιονομική διαχείριση είναι αυτή που επιτρέπει σήμερα την πραγματοποίηση νέων παρεμβάσεων.
Το επιχείρημα αυτό αναμένεται να αποτελέσει βασικό όπλο της κυβέρνησης το επόμενο διάστημα, καθώς η ακρίβεια θα παραμείνει στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας.
Το μέτωπο με τον Τσίπρα
Την ίδια ώρα, η επιστροφή του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στον δημόσιο πολιτικό διάλογο δημιουργεί ένα ακόμη μέτωπο αντιπαράθεσης.
Η κυβέρνηση απαντά στις αναφορές του για «μισθούς Βουλγαρίας», «τιμές Γαλλίας» και νέες μνημονιακές περιπέτειες, προβάλλοντας τους δείκτες της Eurostat και τα στοιχεία για την ανάπτυξη, τις επενδύσεις, τις εξαγωγές και την απασχόληση.
Το κυβερνητικό επιτελείο υποστηρίζει ότι η εικόνα της ελληνικής οικονομίας σήμερα δεν μπορεί να συγκριθεί με την κατάσταση της προηγούμενης δεκαετίας και πως η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει σημαντικά βήματα προόδου.
Παράλληλα, όμως, αναγνωρίζει ότι το διαθέσιμο εισόδημα και το κόστος ζωής παραμένουν ζητήματα που απαιτούν περαιτέρω παρεμβάσεις.
Ακριβώς εδώ βρίσκεται και η πολιτική δυσκολία για την κυβέρνηση: να πείσει ότι η οικονομική βελτίωση που επικαλείται αποτυπώνεται στην καθημερινότητα των πολιτών.
Η απάντηση στη Wall Street Journal
Στο μεταξύ, η κυβέρνηση επιχείρησε να κλείσει και το θέμα που προέκυψε μετά το δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Η κυβερνητική θέση είναι ότι ουδέποτε τέθηκε ζήτημα απειλής της ελληνικής κυβέρνησης και ότι μία τέτοια εξέλιξη δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή.
Παράλληλα, το Μέγαρο Μαξίμου υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και τον ρόλο της Ελλάδας στον ενεργειακό σχεδιασμό της περιοχής.
Από τις εξορύξεις μέχρι τον Κάθετο Διάδρομο, η κυβέρνηση επιδιώκει να παρουσιάσει την Ελλάδα ως ενεργειακό κόμβο και στρατηγικό εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Σήμερα στον Ασπρόπυργο
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο πρωθυπουργός συνεχίζει από αύριο την περιοδεία του στην κοινωνία.
Στις 10.30 θα επισκεφθεί το 4ο Γυμνάσιο Ασπροπύργου και στη συνέχεια θα συναντηθεί με τον δήμαρχο της πόλης Γιάννη Ηλία στο Δημαρχείο.
Στις 12.00 θα έχει συνάντηση με πολίτες στο κέντρο του Ασπροπύργου, ενώ στις 18.00 θα επισκεφθεί τα γραφεία της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης στην οδό Πανεπιστημίου.
Το πρόγραμμα έχει τη δική του πολιτική σημασία. Ο πρωθυπουργός επιχειρεί να συνδυάσει τη διεθνή παρουσία της χώρας με την εικόνα μιας κυβέρνησης που επιστρέφει στο εσωτερικό μέτωπο και καλείται να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα που πλέον βρίσκεται στην καρδιά της καθημερινότητας: το κόστος ζωής.
Και το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι κρίσιμο. Γιατί η κυβέρνηση θα πρέπει να αποδείξει στην πράξη ότι μπορεί να στηρίξει το εισόδημα, να περιορίσει τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης και ταυτόχρονα να διατηρήσει τη δημοσιονομική σταθερότητα που αποτελεί βασική προϋπόθεση για την οικονομική της στρατηγική.
