Γιατί οι tech bros έχουν πλέον εμμονή με το «γούστο»

Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, ο όρος έχει γίνει τόσο κοινότοπος στη Silicon Valley όσο ήταν κάποτε η «καινοτομία» (disruption) τη δεκαετία του 2010.

Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη συνεχίζει να κυριαρχεί στις εταιρικές στρατηγικές και στα πρωτοσέλιδα, η Silicon Valley έχει υιοθετήσει ένα νέο buzzword: το «γούστο» (taste) — μια λέξη που ίσως αγγίζει πιο προσωπικά όσους ήδη νιώθουν πιεσμένοι από την αυτοματοποίηση.

Ο γνωστός τεχνολόγος Paul Graham έγραψε στο X: «Στην εποχή της Α.Ι., το γούστο θα γίνει ακόμη πιο σημαντικό». Ο Koen Bok, ιδρυτής του εργαλείου σχεδιασμού Framer, δήλωσε ότι το «εξαιρετικό γούστο» είναι αυτό που δημιουργεί τα καλύτερα προϊόντα. Η εφαρμογή Sublime υπόσχεται να χτίσει «μια βιβλιοθήκη που αντικατοπτρίζει το γούστο σου», ενώ ο επιχειρηματίας Cong Wang έγραψε ότι «στην εποχή της Α.Ι., το προσωπικό γούστο είναι το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα».

Με άλλα λόγια, τα startups χρειάζονται γούστο όπως η Α.Ι. χρειάζεται data centers.

Για τους tech επιχειρηματίες, το «γούστο» έχει πρακτική σημασία: είναι η ικανότητα να ξεχωρίζεις τι θα φέρει κέρδος — είτε επιλέγοντας την επόμενη μεγάλη ιδέα, είτε πείθοντας τους χρήστες ότι χρειάζονται το προϊόν σου.

Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή η Α.Ι. εκδημοκρατίζει την παραγωγή τεχνολογίας. Με εργαλεία όπως το Claude της Anthropic, σχεδόν οποιοσδήποτε μπορεί να δημιουργήσει εφαρμογές. Το ερώτημα πλέον δεν είναι πώς, αλλά τι να δημιουργήσεις.

Όπως είπε ο επενδυτής Marc Andreessen, ίσως στο μέλλον το venture capital — η επιλογή των σωστών ιδεών — να είναι από τα τελευταία πεδία που θα παραμείνουν.

Από τους hipsters στην Α.Ι.

Η έμφαση στο «γούστο» προκαλεί και μια αμηχανία, γιατί θυμίζει την κουλτούρα των «hipsters των millennials»: craft μπύρες αντί για Budweiser, indie μουσική αντί για mainstream, χειροποίητα προϊόντα αντί για μαζικά.

Αυτή η αισθητική τελικά απορροφήθηκε από μεγάλες εταιρείες όπως η Meta και η Amazon. Τώρα, οι εταιρείες Α.Ι. προσπαθούν να υιοθετήσουν την ίδια «χειροποίητη» αύρα — παρότι τα προϊόντα τους στοχεύουν στην αυτοματοποίηση σχεδόν όλων των ανθρώπινων δραστηριοτήτων.

Παραδείγματα:

• Η Anthropic άνοιξε pop-up καφέ στο Μανχάταν
• Η OpenAI διαφήμισε την Α.Ι. με αισθητική «αναλογικού» βίντεο

Μήνυμα: μπορείς κι εσύ να έχεις γούστο — αν χρησιμοποιείς το σωστό chatbot

«Ξέπλυμα γούστου» (taste-washing)

Οι εταιρείες Α.Ι. χρειάζονται το «γούστο» γιατί τα εργαλεία τους δεν θεωρούνται ιδιαίτερα ελκυστικά από τον μέσο άνθρωπο. Πολλοί τα βλέπουν ως απειλή — για τη δουλειά τους, την ταυτότητά τους, το μέλλον τους.

Έτσι, δημιουργείται αυτό που θα μπορούσαμε να πούμε «ξέπλυμα γούστου».

Ακόμα και πειράματα, όπως έρευνες όπου οι χρήστες προτιμούν κείμενα Α.Ι. από λογοτεχνικά έργα, ίσως δεν δείχνουν ότι η Α.Ι. έχει «γούστο», αλλά ότι το ψηφιακό περιβάλλον έχει διαστρεβλώσει τη δική μας ικανότητα να το κρίνουμε.

Μια τεχνολογία χωρίς «αίσθηση»

Η Α.Ι. επεκτείνεται παντού:

• ηθοποιοί Α.Ι.
• ταξιδιωτικοί πράκτορες Α.Ι.
• σομελιέ Α.Ι.
• ακόμη και… οδοντόβουρτσες με feedback

Όμως, όσο «εκλεπτυσμένα» κι αν φαίνονται αυτά, η Α.Ι. παραμένει θεμελιωδώς χωρίς γούστο με μια βασική έννοια. Οι φιλόσοφοι του 18ου αιώνα θεωρούσαν το γούστο κάτι βαθιά ανθρώπινο: την ικανότητα να νιώθεις την ομορφιά.

Όπως έγραψε ο Βολταίρος: «Για να έχει κανείς γούστο, δεν αρκεί να βλέπει και να γνωρίζει τι είναι όμορφο — πρέπει να το αισθάνεται».

Και εκεί βρίσκεται το όριο: κανένα μοντέλο Α.Ι. δεν μπορεί να νιώσει — και καμία αισθητική «μάρκετινγκ» δεν μπορεί να το αλλάξει.

Διαβάστε επίσης