Γιατί πάνω από τους μισούς διαβητικούς έχουν έλλειψη σε αυτά τα 3 θρεπτικά συστατικά

Οι περισσότεροι θεωρούν τον διαβήτη ως μια πάθηση που ορίζεται μόνο από το σάκχαρο του αίματος. Υπάρχει όμως και ένα άλλο επίπεδο, που συχνά περνά απαρατήρητο: πολλοί διαβητικοί έχουν και έλλειψη βασικών θρεπτικών συστατικών, στα οποία βασίζεται ο οργανισμός τους καθημερινά.

Έρευνες δείχνουν ότι οι ελλείψεις θρεπτικών συστατικών είναι συχνές στον διαβήτη, αλλά η ισχύς αυτού του ισχυρισμού και ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να ερμηνεύεται, αξίζει μια πιο προσεκτική ματιά.

Τι λένε στην πραγματικότητα τα στοιχεία

Ορισμένες αναλύσεις και αναφορές υποδηλώνουν ότι ένα μεγάλο ποσοστό διαβητικών έχει τουλάχιστον μία έλλειψη βασικού θρεπτικού συστατικού, που συχνά περιλαμβάνει βιταμίνη D, μαγνήσιο και βιταμίνη Β12.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να είμαστε ακριβείς:

Η φράση "πάνω από τους μισούς διαβητ8ικούς" προκύπτει από συνεκτίμηση πολλαπλών επιμέρους μελετών και όχι από μία μόνο συγκεκριμένη έρευνα. Διαφορετικές μελέτες χρησιμοποιούν διαφορετικούς πληθυσμούς, ορισμούς και όρια, τα οποία μπορούν να επηρεάσουν τις εκτιμήσεις επιπολασμού.

Έτσι, ενώ η τάση είναι συνεπής, οι ελλείψεις θρεπτικών συστατικών είναι συχνές, απλά το ακριβές ποσοστό θα πρέπει να ερμηνεύεται με προσοχή.

Ποια θρεπτικά συστατικά λείπουν συχνότερα;

Σε πολλαπλές μελέτες και κλινικές παρατηρήσεις, τρία θρεπτικά συστατικά εμφανίζονται συχνότερα σε άτομα με διαβήτη:

1. Βιταμίνη D: συνδέεται με την ανοσολογική λειτουργία και την ευαισθησία στην ινσουλίνη
2. Μαγνήσιο: παίζει ρόλο στον μεταβολισμό της γλυκόζης και στην λειτουργία των νεύρων
3. Βιταμίνη B12: απαραίτητη για την υγεία των νεύρων και την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων

Αυτές οι ελλείψεις δεν είναι τυχαίες, αλλά συνδέονται στενά με τον τρόπο που ο διαβήτης επηρεάζει το σώμα.

Γιατί οι ελλείψεις θρεπτικών συστατικών είναι πιο συχνές στον διαβήτη;

Η εξήγηση είναι πολυπαραγοντική, καθώς περιλαμβάνει τόσο βιολογικούς, όσο και παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής.

• Αυξημένη απώλεια ούρων: Η αυξημένη γλυκόζη στο αίμα μπορεί να οδηγήσει και σε αυξημένη ούρηση, η οποία μπορεί με την σειρά της προκαλεί απώλεια ορισμένων μετάλλων από το σώμα, ιδιαίτερα μαγνησίου
• Επιδράσεις που σχετίζονται με τη φαρμακευτική αγωγή: Ορισμένες θεραπείες μπορούν να επηρεάσουν τα επίπεδα θρεπτικών συστατικών. Η μακροχρόνια χρήση μετφορμίνης (δραστικό συστατικό) έχει συσχετιστεί με μειωμένη απορρόφηση της βιταμίνης Β12
• Διατροφικές προσαρμογές: Οι προσπάθειες για τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα μπορεί να οδηγήσουν σε περιορισμένες ή επαναλαμβανόμενες δίαιτες, περιορίζοντας μερικές φορές την ποικιλομορφία των θρεπτικών συστατικών
• Χρόνιο μεταβολικό στρες: Η συνεχιζόμενη φλεγμονή και η μεταβολική ανισορροπία μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο απορρόφησης και αξιοποίησης των θρεπτικών συστατικών

Γιατί αυτές οι ελλείψεις έχουν κλινική σημασία

Αυτά τα κενά σε θρεπτικά συστατικά μπορεί να επικαλύπτονται με κοινά συμπτώματα, που σχετίζονται με τον διαβήτη, καθιστώντας τα εύκολο να υποτιμηθούν. Για παράδειγμα:

• Το χαμηλό μαγνήσιο μπορεί να επιδεινώσει την αντίσταση στην ινσουλίνη
• Η χαμηλή βιταμίνη Β12 μπορεί να συμβάλει σε νευρικά συμπτώματα
• Η χαμηλή βιταμίνη D μπορεί να επηρεάσει την ανοσοποιητική και μεταβολική ρύθμιση

Αυτή η επικάλυψη σημαίνει ότι οι ελλείψεις μπορούν να εντείνουν τα υπάρχοντα προβλήματα, αντί να εμφανίζονται ως ξεχωριστά προβλήματα.

Βελτιώνει η διόρθωση των ελλείψεων τα αποτελέσματα;

Υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις ότι η αντιμετώπιση των ελλείψεων (ιδιαίτερα του μαγνησίου και της βιταμίνης D) μπορεί να υποστηρίξει πτυχές της μεταβολικής υγείας. Ωστόσο:

• Τα αποτελέσματα είναι ασυνεπή σε όλες τις μελέτες
• Τα συμπληρώματα δεν αντικαθιστούν την ιατρική θεραπεία
• Οι επιδράσεις εξαρτώνται από τα μεμονωμένα επίπεδα αναφοράς

Η πιο αξιόπιστη προσέγγιση είναι η στοχευμένη διόρθωση, που βασίζεται σε κλινικές δοκιμές και όχι η γενικευμένη συμπλήρωση.

Πώς μπορούν οι διαβητικοί να μειώσουν τον κίνδυνο;

Μια πρακτική στρατηγική επικεντρώνεται στην πρόληψη, την παρακολούθηση και την ισορροπία.

1. Διατροφική ποικιλία

Η συμπερίληψη μιας σειράς τροφών με πλούσια θρεπτικά συστατικά βοηθά στην μείωση του κινδύνου κενών:

• Φυλλώδη λαχανικά
• Ξηροί καρποί και σπόροι
• Ψάρια και εμπλουτισμένα τρόφιμα

2. Εξετάσεις αίματος

Μπορεί να συνιστάται εξέταση για:

• Βιταμίνη Β12 (ειδικά με μακροχρόνια χρήση φαρμάκων)
• Βιταμίνη D
• Μαγνήσιο

3. Αποφύγετε τους περιττούς περιορισμούς

Τα υπερβολικά αυστηρά διατροφικά πρότυπα μπορούν να μειώσουν ακούσια την πρόσληψη θρεπτικών συστατικών.

Η εξισορρόπηση του ελέγχου της γλυκόζης με την επάρκεια στη διατροφή είναι απαραίτητη.

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι αποδεδειγμένο ότι τα περισσότερα άτομα με διαβήτη έχουν ελλείψεις θρεπτικών συστατικών;

Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι οι ελλείψεις είναι συχνές, αλλά το ακριβές ποσοστό ποικίλλει μεταξύ των μελετών και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως σταθερό ποσοστό.

Γιατί η βιταμίνη Β12 συνδέεται συγκεκριμένα με τη θεραπεία του διαβήτη;

Ορισμένα φάρμακα, όπως η μετφορμίνη, μπορούν να μειώσουν την απορρόφηση της Β12 με την πάροδο του χρόνου, αυξάνοντας τον κίνδυνο ανεπάρκειας.

Μπορούν οι εξετάσεις αίματος να ανιχνεύσουν αυτές τις ελλείψεις εγκαίρως;

Ναι. Οι εξετάσεις αίματος μπορούν να εντοπίσουν τις ελλείψεις πριν γίνουν αισθητά τα συμπτώματα, επιτρέποντας την έγκαιρη παρέμβαση.

Πρέπει τα άτομα με διαβήτη να λαμβάνουν πολυβιταμίνες τακτικά;

Όχι απαραίτητα. Η συμπλήρωση πρέπει να βασίζεται στις ατομικές ανάγκες και στις ιατρικές συμβουλές, όχι στην υποτιθέμενη ανεπάρκεια.

Είναι αυτές οι ελλείψεις αναστρέψιμες;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ναι, με προσαρμογές στη διατροφή ή συμπληρώματα (πάντα υπό ιατρική επίβλεψη).

Συμπέρασμα

Οι ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά είναι μια κοινή πτυχή του διαβήτη. Ενώ η ακριβής συχνότητα εμφάνισης ποικίλλει ανάλογα με την πηγή δεδομένων, το μοτίβο είναι αρκετά σταθερό.

Το κλειδί δεν είναι να βασίζεστε σε γενικές αξιώσεις, αλλά να προσεγγίζετε τη διατροφή στον διαβήτη με ακρίβεια: παρακολούθηση, προσαρμογή και θεραπεία με βάση τις ατομικές σας ανάγκες.

Πηγές:
eatingwell.com
cdc.gov
mayoclinic.org
nih.gov (1)
nih.gov (2)