Αυξάνουν οι στατίνες τον κίνδυνο άνοιας ή προστατεύουν τον εγκέφαλο;

Οι στατίνες χρησιμοποιούνται ευρέως για την μείωση της LDL χοληστερόλης και τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου.

Επειδή συχνά λαμβάνονται χρονίως, είναι κατανοητό ότι πολλοί χρήστες ανησυχούν για το αν θα μπορούσαν οι στατίνες να επηρεάσουν την μνήμη ή τον κίνδυνο άνοιας.

Αυξάνουν οι στατίνες τον κίνδυνο άνοιας;

Τα επιστημονικά στοιχεία δεν υποστηρίζουν την ιδέα ότι οι στατίνες προκαλούν άνοια. Προηγούμενες ανησυχίες προήλθαν εν μέρει από μελέτες που έδειξαν ότι τα άτομα που λάμβαναν στατίνες αργότερα ανέπτυξαν άνοια σε υψηλότερα ποσοστά, αλλά αυτό δεν αποδεικνύει ότι το φάρμακο ήταν η αιτία.

Τα άτομα που τους έχουν συνταγογραφηθεί στατίνες συχνά έχουν ήδη παράγοντες κινδύνου που συνδέονται με την άνοια, όπως υψηλή χοληστερόλη, υπέρταση, διαβήτη, παχυσαρκία, ιστορικό καπνίσματος ή αγγειακές παθήσεις. Πιο πρόσφατες ανασκοπήσεις και καρδιαγγειακές οδηγίες διαπιστώνουν γενικά ότι οι στατίνες δεν αυξάνουν τον κίνδυνο άνοιας, ενώ μπορεί να συνδέονται και με μειωμένο κίνδυνο σε ορισμένους πληθυσμούς.

Πώς οι στατίνες μπορεί να προστατεύουν τον εγκέφαλο

Ο ισχυρότερος τρόπος είναι η αγγειακή υγεία. Η υψηλή LDL («κακή») χοληστερόλη συμβάλλει στη συσσώρευση πλάκας στις αρτηρίες, η οποία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου και αγγειακής εγκεφαλικής βλάβης.

Με την μείωση της LDL χοληστερόλης και των καρδιαγγειακών επεισοδίων, οι στατίνες μπορούν έμμεσα να προστατεύσουν την παροχή αίματος στον εγκέφαλο. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την αγγειακή άνοια, η οποία συνδέεται με κακή ροή αίματος στον εγκέφαλο. Ορισμένες αναλύσεις έχουν διαπιστώσει χαμηλότερα ποσοστά άνοιας μεταξύ των χρηστών στατινών, αλλά αυτό δεν αποδεικνύει ότι οι στατίνες πρέπει να συνταγογραφούνται συγκεκριμένα για την πρόληψη της άνοιας.

Τι γίνεται με απώλεια μνήμης ή «ομίχλη του εγκεφάλου»;

Μερικοί αναφέρουν προβλήματα μνήμης ή σύγχυση κατά την λήψη στατινών. Αυτές οι αναφορές περιγράφονται γενικά ως σπάνιες, μη σοβαρές και αναστρέψιμες μετά τη διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής. Αυτό το μοτίβο διαφέρει από την άνοια, η οποία είναι προοδευτική και δεν υποχωρεί απλώς όταν διακόπτεται ένα φάρμακο.

Αυτή η διάκριση έχει σημασία. Ένα προσωρινό γνωστικό σύμπτωμα θα πρέπει να συζητηθεί με έναν κλινικό ιατρό, αλλά δεν πρέπει να ερμηνεύεται αυτόματα ως άνοια ή ως λόγος διακοπής της θεραπείας χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Πρέπει να διακόψετε τις στατίνες εάν ανησυχείτε;

Όχι! Ποτέ μη διακόπτετε μόνοι σας φαρμακευτική αγωγή. Η ξαφνική διακοπή μιας στατίνης μπορεί να αυξήσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο σε άτομα που τη χρειάζονται για τον έλεγχο της χοληστερόλης, την πρόληψη καρδιακών παθήσεων ή την πρόληψη εγκεφαλικού επεισοδίου.

Εάν παρατηρήσετε νέα συμπτώματα μνήμης, η ασφαλέστερη προσέγγιση είναι να επανεξετάσετε την πλήρη εικόνα: ύπνος, άγχος, κατάθλιψη, χρήση αλκοόλ, άλλα φάρμακα, λειτουργία του θυρεοειδούς, ανεπάρκειες βιταμινών και αρτηριακή πίεση. Ένας κλινικός ιατρός μπορεί να προσαρμόσει τη δόση, να επανεξετάσει τις αλληλεπιδράσεις ή να εξετάσει μια άλλη στατίνη, εάν είναι σκόπιμο.

Ποιοι πρέπει να προσέχουν περισσότερο

Τα άτομα με υπάρχοντα γνωστικά συμπτώματα θα πρέπει να διαχειρίζονται προσεκτικά τον κίνδυνο χοληστερόλης και αγγειακών παθήσεων. Η υγεία της καρδιάς και του εγκεφάλου είναι στενά συνδεδεμένες και ο μη θεραπευμένος καρδιαγγειακός κίνδυνος μπορεί ο ίδιος να συμβάλει στη γνωστική παρακμή.

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορούν οι στατίνες να αποτρέψουν τη νόσο Αλτσχάιμερ;

Δεν έχει αποδειχθεί κάτι τέτοιο. Ορισμένες μελέτες υποδηλώνουν χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας μεταξύ των χρηστών στατινών, αλλά οι στατίνες δεν συνταγογραφούνται ειδικά για την πρόληψη της νόσου Αλτσχάιμερ.

Είναι μόνιμα τα συμπτώματα μνήμης από τις στατίνες;

Οι αναφερόμενες παρενέργειες που σχετίζονται με την μνήμη συνήθως περιγράφονται ως αναστρέψιμες, αλλά οποιοδήποτε νέο ή επιδεινούμενο γνωστικό σύμπτωμα θα πρέπει να αξιολογείται ιατρικά.

Συνδέεται η καθαυτή υψηλή χοληστερόλη με την άνοια;

Ναι, ειδικά η υψηλή LDL χοληστερόλη στην μέση ηλικία. Μπορεί να συμβάλει στον κίνδυνο άνοιας εν μέρει μέσω αγγειακής νόσου και κινδύνου εγκεφαλικού επεισοδίου.

Πρέπει οι ηλικιωμένοι να αποφεύγουν τις στατίνες λόγω φόβων άνοιας;

Όχι. Μια τέτοια απόφαση θα πρέπει να βασίζεται στον καρδιαγγειακό κίνδυνο, τη συνολική υγεία, το προσδόκιμο ζωής, την ανοχή στα φάρμακα και τους ιατρικούς στόχους.

Συμπέρασμα

Τα καλύτερα τρέχοντα στοιχεία δεν δείχνουν ότι οι στατίνες αυξάνουν τον κίνδυνο άνοιας. Αν μη τι άλλο, μειώνοντας τη LDL χοληστερόλη και προστατεύοντας τα αιμοφόρα αγγεία, μπορούν να υποστηρίξουν την μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου σε άτομα που τις χρειάζονται για καρδιαγγειακή πρόληψη.

Τα προσωρινά προβλήματα μνήμης θα πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη, αλλά δεν είναι το ίδιο με την άνοια. Όποιος ανησυχεί για τις στατίνες και τη γνωστική λειτουργία θα πρέπει να μιλήσει με γιατρό πριν αλλάξει κάτι στη θεραπεία του.

Πηγές:
clevelandclinic.org
heart.org
alzheimers.org.uk
alzheimersresearchuk.org