Η νούμερο 1 συνήθεια όσων είναι εξπέρ στην λήψη αποφάσεων, σύμφωνα με τους ψυχολόγους
Μεταγνώση και λήψη αποφάσεων: Γιατί το να σκεφτείς αυτό που θα σκεφτείς έχει σημασία.
Η συνήθεια που επισημαίνουν συνεχώς οι ψυχολόγοι είναι η μεταγνώση: η ικανότητα να κάνεις ένα βήμα πίσω και να εξετάζεις τη δική σου σκέψη. Με απλά λόγια, σημαίνει να ρωτάς: «Πώς θα φτάσω σε αυτήν την απόφαση και πόσο σίγουρος πρέπει να είμαι»;
Αυτό δεν είναι το ίδιο με την υπερβολική σκέψη. Η μεταγνώση δεν είναι η επανάληψη κάθε πιθανού λάθους μέχρι να νιώσεις… κολλημένος. Είναι μια στοχευμένη παύση, που σε βοηθά να παρατηρήσεις τυχόν προκατάληψη, να ελέγξεις την αυτοπεποίθησή σου, να σκεφτείς μια άλλη οπτική γωνία και να αποφασίσεις αν η πρώτη σου, ενστικτώδης, αντίδραση αξίζει εμπιστοσύνης.
Γιατί η μεταγνώση βελτιώνει τις αποφάσεις;
Πολλές επιλογές διαμορφώνονται από το συναίσθημα, τη συνήθεια, την πείνα, το άγχος, τις πρώτες εντυπώσεις και την επιθυμία να έχεις δίκιο. Αυτό δεν καθιστά το ένστικτο άχρηστο, αλλά σημαίνει ότι το ένστικτο δεν πρέπει πάντα να έχει την τελική ψήφο στην λήψη της απόφασης.
Η μεταγνώση προσθέτει ένα δεύτερο επίπεδο. Αντί να ρωτάς μόνο: «Τι θέλω;», ρωτάς: «Γιατί το θέλω αυτό τώρα;» και «Θα το έκρινα διαφορετικά αύριο;»
Αυτό έχει μεγαλύτερη σημασία όταν οι αποφάσεις είναι αβέβαιες, συναισθηματικές ή προσωπικές: αλλαγή εργασίας, τερματισμός μιας σχέσης, ανάληψη οικονομικής δέσμευσης, αντιμετώπιση κάποιου ή επιλογή μεταξύ ατελών επιλογών.
Τι κάνουν διαφορετικά οι εξπέρ στην λήψη αποφάσεων;
Όσοι παίρνουν πάντα καλές αποφάσεις δεν είναι άνθρωποι που δεν αισθάνονται ποτέ αμφιβολίες. Συχνά είναι απλώς καλύτεροι στο να διαβάζουν σωστά την αμφιβολία τους.
Μπορούν να διαχωρίσουν την αυτοπεποίθηση από τα στοιχεία. Παρατηρούν πότε υπερασπίζονται μια γνώμη επειδή απλά τους είναι οικεία και όχι επειδή είναι πραγματικά ισχυρή. Ξέρουν επίσης πότε να ζητήσουν συμβουλές από κάποιον με καλύτερη γνώση αντί να ρωτούν μόνο άτομα που θα συμφωνήσουν μαζί τους.
Μια χρήσιμη συνήθεια είναι να κάνουν τρεις ερωτήσεις πριν από μια σοβαρή απόφαση:
- Ποια στοιχεία θα μου άλλαζαν γνώμη;
- Αντιδρώ στην παρούσα στιγμή ή σκέφτομαι τον μελλοντικό μου εαυτό;
- Ποιος το βλέπει αυτό διαφορετικά και τι μπορεί να γνωρίζει εκείνος, που εμένα μου διαφεύγει;
Πώς η μεταγνώση προστατεύει από κακές επιλογές
Η μεταγνώση μπορεί να μειώσει την προκατάληψη επιβεβαίωσης: την τάση να αναζητούμε πληροφορίες που υποστηρίζουν αυτό που ήδη πιστεύουμε. Μπορεί επίσης να μειώσει την υπερβολική αυτοπεποίθηση, η οποία είναι επικίνδυνη, επειδή κάνει τους ανθρώπους να σταματούν να συλλέγουν πληροφορίες πολύ νωρίς.
Μπορεί επίσης να βοηθήσει σε συγκρούσεις. Το να βγαίνετε έξω από την άμεση οπτική σας γωνία, διευκολύνει την κατανόηση του γιατί ένα άλλο άτομο μπορεί να διαφωνεί χωρίς να υποθέτετε ότι είναι ηλίθιος ή εχθρικός.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αντίθετη άποψη αξίζει ίσο βάρος. Καλύτερη σκέψη σημαίνει επίσης να γνωρίζετε πότε τα στοιχεία είναι σχετικά και πότε όχι.
Πώς μπορείτε να εξασκήσετε την μεταγνώση στην λήψη αποφάσεων
Ξεκινήστε με μικρά βήματα. Πριν πάρετε μια ουσιαστική απόφαση, γράψτε το πρώτο σας ένστικτο σε μία πρόταση. Στη συνέχεια, γράψτε γιατί μπορεί να κάνετε λάθος.
Μπορείτε επίσης να φανταστείτε να συμβουλεύετε έναν φίλο στην ίδια κατάσταση ή να γράψετε για την απόφαση από την οπτική γωνία του μελλοντικού σας εαυτού. Για συναισθηματικές επιλογές, η αναμονή όλη τη νύχτα μπορεί να είναι χρήσιμη, επειδή επιτρέπει στο πρώτο κύμα συναισθημάτων να υποχωρήσει.
Ένα άλλο πρακτικό εργαλείο είναι ένα ημερολόγιο αποφάσεων. Γράψτε τι αποφασίσατε, γιατί, πόσο σίγουροι ήσασταν και τι περιμένατε να συμβεί. Η ανασκόπηση αυτών των σημειώσεων αργότερα μπορεί να δείξει εάν τείνετε να είστε υπερβολικά προσεκτικοί, υπερβολικά παρορμητικοί ή αν επηρεάζεστε πολύ εύκολα.
Συχνές Ερωτήσεις
Μπορεί η μεταγνώση να γίνει μηρυκασμός;
Ναι. Εάν ο αναστοχασμός μετατραπεί σε επαναλαμβανόμενη ανησυχία χωρίς νέες πληροφορίες ή δράση, δεν είναι πλέον χρήσιμος στην λήψη της απόφασης. Ορίστε ένα χρονικό όριο και τελειώστε με ένα επόμενο βήμα.
Πρέπει πάντα να αμφισβητώ το ένστικτό μου;
Όχι. Το ένστικτό σας μπορεί να είναι χρήσιμο όταν προέρχεται από πραγματική εμπειρία. Το κλειδί είναι να αμφισβητείτε το ένστικτό σας κυρίως όταν το διακύβευμα είναι υψηλό, τα συναισθήματα είναι έντονα ή η κατάσταση είναι άγνωστη.
Μπορεί αυτό να βοηθήσει στην εργασία;
Ναι. Μπορεί να βελτιώσει τις αποφάσεις πρόσληψης, ηγεσίας, διαπραγμάτευσης και κριτικής, αναγκάζοντας τους ανθρώπους να ελέγχουν πρώτα τα όσα υποθέτουν πως ισχύουν, προτού ενεργήσουν με βάση τις πρώτες εντυπώσεις.
Συμπέρασμα
Η εκπληκτική συνήθεια που έχουν όσοι παίρνουν πάντα καλές αποφάσεις δεν είναι το… τέλειο ένστικτό τους. Είναι η γνώση του πώς να επιθεωρούν αυτό τους το ένστικτο.
Η μεταγνώση βοηθά τους ανθρώπους να πάρουν λίγο χρόνο, να δοκιμάσουν την αυτοπεποίθησή τους, να εξετάσουν άλλες προοπτικές και να ενημερώσουν την άποψή τους όταν εμφανίζονται νέα στοιχεία. Στην πραγματική ζωή, αυτή μπορεί να είναι η διαφορά μεταξύ μιας απόφασης που νιώθετε μόνο τώρα και μιας που εξακολουθεί να έχει νόημα αργότερα.
Πηγές:
