Πώς μοιάζει η Διαταραχή Αντικοινωνικής Προσωπικότητας στην καθημερινή ζωή;
Διαταραχή Αντικοινωνικής Προσωπικότητας: Συμπτώματα και καθημερινά παραδείγματα.
Η Διαταραχή Αντικοινωνικής Προσωπικότητας (ASPD) είναι μια ψυχική πάθηση που χαρακτηρίζεται από ένα επίμονο μοτίβο αγνόησης των δικαιωμάτων, της ασφάλειας και των κοινωνικών κανόνων των άλλων ανθρώπων. Παρά την ονομασία της, δεν σημαίνει ότι ο ασθενής είναι ντροπαλός, εσωστρεφής ή προτιμά να περνάει χρόνο μόνος.
Το κλινικό ζήτημα είναι η επαναλαμβανόμενη εξαπάτηση, η εκμετάλλευση, η ανευθυνότητα, η παρορμητικότητα, η επιθετικότητα, η απερίσκεπτη συμπεριφορά και η έλλειψη μεταμέλειας.
Τι είναι η Διαταραχή Αντικοινωνικής Προσωπικότητας;
Η ASPD διαγιγνώσκεται μόνο σε ενήλικες ηλικίας 18 ετών και άνω. Οι γιατροί αναζητούν ένα μακροχρόνιο μοτίβο που περιλαμβάνει τουλάχιστον 3 από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
- επαναλαμβανόμενη παραβίαση του νόμου
- δόλο
- παρορμητικότητα
- επιθετικότητα
- απερίσκεπτη περιφρόνηση για την ασφάλεια
- επίμονη ανευθυνότητα
- έλλειψη μεταμέλειας
Πρέπει επίσης να υπάρχουν ενδείξεις συμπτωμάτων διαταραχής διαγωγής πριν από την ηλικία των 15 ετών.
Μία ανέντιμη πράξη, μια κακή διάθεση, μια εξωσυζυγική σχέση ή ένας απλήρωτος λογαριασμός δεν ισοδυναμεί με ASPD. Η διάγνωση εξαρτάται από ένα διαδεδομένο μοτίβο σε βάθος χρόνου και καταστάσεων, το οποίο αξιολογείται από έναν εξειδικευμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Η ASPD επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο σχετίζεται με τους άλλους και παραβιάζει επανειλημμένα τα δικαιώματα και τις προσδοκίες τους από τη συναναστροφή τους μαζί του.
Πώς μπορεί να μοιάζει η ASPD στην καθημερινή ζωή;
Η πάθηση συνήθως φαίνεται λιγότερο δραματική από τις βίαιες ή εγκληματικές απεικονίσεις που παρατηρούνται στην λαϊκή κουλτούρα. Παραδείγματα μπορεί να περιλαμβάνουν:
Στην εργασία:
- επανειλημμένα ψέματα για προσωπικό κέρδος
- εκμετάλλευση συναδέλφων
- αγνόηση κανόνων ασφαλείας
- επίμονη αναξιοπιστία
- κατηγορεί άλλους για τυχόν συνέπειες από δική του συμπεριφορά
Με τα χρήματα:
- δανεισμός χωρίς ρεαλιστική πρόθεση αποπληρωμής
- επανειλημμένη αθέτηση υποχρεώσεων
- εξαπάτηση ανθρώπων για οικονομικό όφελος
Στις σχέσεις:
- χρήση γοητείας ή κολακείας για την απόκτηση εμπιστοσύνης
- επανειλημμένα ψέματα ή εκμετάλλευση ενός συντρόφου
- αγνόηση συμφωνημένων ορίων
- επίδειξη μικρής ανησυχίας για τη βλάβη που ενδεχομένως προκαλεί
Κατά την οδήγηση στον δρόμο:
- επανειλημμένα υπερβολική ταχύτητα
- οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ
- θέτει τους συνεπιβάτες του σε κίνδυνο παρά τους προφανείς κινδύνους
Κατά τη διάρκεια αντιπαράθεσης:
- αντίδραση στην απογοήτευση με εκφοβισμό
- απειλές ή επιθετικότητα
- δικαιολόγηση της συμπεριφοράς λέγοντας ότι το άλλο άτομο «το άξιζε»
ΠΡΟΣΟΧΗ: Όλα τα παραπάνω παραδείγματα απεικονίζουν διαγνωστικά χαρακτηριστικά. Δεν αποτελούν κάποια «λίστα ελέγχου» για να βάλουμε «ταμπέλα» σε κάποιον. Πολλοί άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται άσχημα ή ανεύθυνα χωρίς να έχουν ASPD.
Από τι προκαλείται η Διαταραχή Αντικοινωνικής Προσωπικότητας;
Δεν υπάρχει μία μόνο αιτία. Οι σχετικές έρευνες επισημαίνουν μια αλληλεπίδραση μεταξύ γενετικής ευαλωτότητας, ανάπτυξης του εγκεφάλου και περιβαλλοντικών εμπειριών. Έρευνες σε διδύμους υποστηρίζουν μια σημαντική γενετική συμβολή, ενώ η κακοποίηση στην παιδική ηλικία, η παραμέληση, τα ασταθή περιβάλλοντα και τα προβλήματα συμπεριφοράς σχετίζονται επίσης με μεταγενέστερο κίνδυνο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι αντιξοότητες αναπόφευκτα προκαλούν ASPD, ούτε ότι τα γονίδια καθορίζουν το μέλλον κάποιου.
Μπορεί να αντιμετωπιστεί η Διαταραχή Αντικοινωνικής Προσωπικότητας;
Η θεραπεία μπορεί να είναι δύσκολη, εν μέρει επειδή ορισμένοι ασθενείς δεν βλέπουν τη συμπεριφορά τους ως προβληματική ή δεν ζητούν βοήθεια οικειοθελώς.
Οι ειδικοί συνιστούν δομημένες γνωστικές και συμπεριφορικές προσεγγίσεις για προβλήματα όπως η παρορμητικότητα, οι διαπροσωπικές δυσκολίες και η αντικοινωνική συμπεριφορά. Τυχόν συνυπάρχουσα χρήση ουσιών, κατάθλιψη και άγχος θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίζονται.
Δεν υπάρχει φάρμακο ειδικά εγκεκριμένο για τη θεραπεία καθαυτής της ASPD. Κάποια φάρμακα, εντούτοις, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για συνυπάρχουσες παθήσεις ή επιλεγμένα συμπτώματα.
Συχνές Ερωτήσεις
Είναι η Διαταραχή Αντικοινωνικής Προσωπικότητας το ίδιο με το να είσαι «ψυχοπαθής» ή «κοινωνιοπαθής»;
Όχι. Ο όρος «κοινωνιοπαθής» είναι μια άτυπη και ολοένα και πιο αποθαρρυντική ονομασία. Η ψυχοπάθεια δεν είναι επίσης μια ξεχωριστή ιατρική διάγνωση. Περιγράφει ένα ευρύτερο σύνολο διαπροσωπικών και συναισθηματικών χαρακτηριστικών, που μπορεί να επικαλύπτονται με την ASPD, αλλά δεν είναι πανομοιότυπα με αυτήν.
Τι γίνεται αν κάποιος που γνωρίζετε μπορεί να έχει ASPD και βλάπτει ή εκμεταλλεύεται τους άλλους;
Δεν χρειάζεται να διαγνώσετε το άτομο πριν προστατεύσετε τον εαυτό σας. Οι ειδικοί συνιστούν στους συγγενείς να αναζητήσουν επαγγελματική υποστήριξη, να θέσουν σαφή όρια και να δώσουν προτεραιότητα στη δική τους ασφάλεια, όταν βιώνουν επιθετικότητα, εκφοβισμό ή εκμετάλλευση από τέτοια άτομα.
Συμπέρασμα
Η Διαταραχή Αντικοινωνικής Προσωπικότητας δεν είναι απλώς εγωισμός, εσωστρέφεια ή περιστασιακή παραβίαση κανόνων. Είναι ένα επίμονο μοτίβο παραβίασης των δικαιωμάτων των άλλων, ανεύθυνης ή παραπλανητικής δράσης και περιορισμένων τύψεων, με σοβαρά προβλήματα συμπεριφοράς που ξεκινούν πριν από την ενηλικίωση.
Τα καθημερινά παραδείγματα μπορούν να κάνουν την πάθηση πιο εύκολη στην κατανόηση, αλλά μόνο ένας εκπαιδευμένος επαγγελματίας ψυχικής υγείας μπορεί να καθορίσει εάν το πλήρες μοτίβο και το αναπτυξιακό ιστορικό πληρούν τα διαγνωστικά κριτήρια.
Πηγές:
