Μικροπλαστικά στον αέρα του σπιτιού μας: Πώς εκπέμπονται και πώς μπορούμε να τα αποφύγουμε
Αόρατα σωματίδια πλαστικού γεμίζουν τους εσωτερικούς χώρους - Πώς μειώνεται η έκθεση με απλές αλλαγές στην καθημερινότητα
Snapshot
- Τα μικροπλαστικά στον αέρα του σπιτιού προέρχονται κυρίως από συνθετικά υφάσματα και απελευθερώνονται με τη χρήση, το πλύσιμο και το στέγνωμα των ρούχων.
- Η συγκέντρωση μικροπλαστικών στον εσωτερικό αέρα μπορεί να είναι έως και οκτώ φορές μεγαλύτερη από ό,τι στον εξωτερικό χώρου, με σημαντική έκθεση λόγω του χρόνου που περνάμε σε κλειστούς χώρους.
- Τα μικροπλαστικά μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στους πνεύμονες και να προκαλέσουν φλεγμονές ή να μεταφέρουν τοξικές ουσίες, αν και οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις δεν έχουν πλήρως κατανοηθεί.
- Μείωση της έκθεσης επιτυγχάνεται με επιλογή φυσικών ινών στα ρούχα, περιορισμό του πλυσίματος, χρήση φίλτρων μικροϊνών, αποφυγή στεγνωτηρίου και καθαρισμό με φίλτρα HEPA και καλό αερισμό.
- Το πρόβλημα των μικροπλαστικών είναι παγκόσμιο και απαιτεί συλλογική δράση και περιβαλλοντικές πολιτικές πέρα από τις ατομικές προσπάθειες.
Ο αέρας που αναπνέουμε μέσα στο σπίτι μας είναι γεμάτος από μικροπλαστικά – αόρατα σωματίδια που προέρχονται κυρίως από τα ίδια τα αντικείμενα που χρησιμοποιούμε καθημερινά. Σύμφωνα με επιστήμονες, ένας άνθρωπος μπορεί να εισπνέει από εκατοντάδες χιλιάδες έως και εκατομμύρια τέτοια σωματίδια κάθε χρόνο.
Κύρια πηγή τους είναι τα συνθετικά υφάσματα: τα ρούχα, τα χαλιά, οι κουρτίνες και τα έπιπλα. Κάθε φορά που φοράμε, πλένουμε ή ακόμη και τινάζουμε ένα ρούχο, απελευθερώνονται στον αέρα μικροσκοπικές ίνες πλαστικού, τις οποίες στη συνέχεια εισπνέουμε.
Η έκθεση είναι μεγαλύτερη σε εσωτερικούς χώρους
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το μεγαλύτερο μέρος της έκθεσής μας σε μικροπλαστικά προέρχεται από το εσωτερικό περιβάλλον. Σε ανεπτυγμένες χώρες, οι άνθρωποι περνούν περίπου το 90% του χρόνου τους σε κλειστούς χώρους, γεγονός που αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα εισπνοής.
Μελέτες δείχνουν ότι η συγκέντρωση μικροπλαστικών στον αέρα μέσα στο σπίτι μπορεί να είναι έως και οκτώ φορές υψηλότερη σε σύγκριση με τον εξωτερικό χώρο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένας άνθρωπος μπορεί να εισπνέει έως και 22 εκατομμύρια μικρο- και νανοπλαστικά σωματίδια ετησίως.
Από πού προέρχονται τα μικροπλαστικά
Τα μικροπλαστικά εντοπίζονται σχεδόν παντού: στον αέρα, στο νερό, στα τρόφιμα και στη σκόνη. Ιδιαίτερα η οικιακή σκόνη λειτουργεί ως «αποθήκη» πλαστικών ινών, οι οποίες επαναιωρούνται εύκολα με κάθε κίνηση.
Σημαντική πηγή είναι επίσης το πλύσιμο και το στέγνωμα των ρούχων. Τα πλυντήρια απελευθερώνουν μικροΐνες στο νερό, ενώ τα στεγνωτήρια διαχέουν μικροπλαστικά στον αέρα του σπιτιού.
Μικροπλαστικά: Τι γνωρίζουμε για τις επιπτώσεις στην υγεία
Αν και η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, τα μέχρι τώρα στοιχεία προκαλούν ανησυχία. Τα μικρότερα σωματίδια μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στους πνεύμονες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος.
Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι τα μεγαλύτερα σωματίδια μπορεί να αποβάλλονται από τον οργανισμό, ενώ τα μικρότερα ενδέχεται να προκαλούν φλεγμονές και ότι οι ίνες των μικροπλαστικών μπορούν να μεταφέρουν τοξικές ουσίες ή βακτήρια.
Παρότι δεν έχουν ακόμη πλήρως κατανοηθεί οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, οι επιστήμονες συμφωνούν ότι η έκθεση πρέπει να περιοριστεί.
Τι μπορούμε να κάνουμε στην πράξη
Παρότι είναι αδύνατο να εξαλειφθούν πλήρως, υπάρχουν τρόποι να μειώσουμε σημαντικά την έκθεση:
Επιλογή υλικών: Προτιμήστε ρούχα και υφάσματα από φυσικές ίνες, όπως βαμβάκι, μαλλί ή λινό. Τα συνθετικά υλικά απελευθερώνουν περισσότερα μικροπλαστικά.
Πλύσιμο ρούχων: Πλένετε τα ρούχα μόνο όταν είναι απαραίτητο, επιλέγετε μεγαλύτερα φορτία για λιγότερη τριβή, χρησιμοποιείτε φίλτρα μικροϊνών στο πλυντήριο, αποφεύγετε το στεγνωτήριο όταν είναι δυνατό
Καθαριότητα χώρου: Η ηλεκτρική σκούπα βοηθά, αλλά μπορεί να επαναιωρεί σωματίδια. Προτιμώνται:
Σκούπες με φίλτρα HEPA: Καλός αερισμός κατά τον καθαρισμό και υγρό σφουγγάρισμα πριν τη σκούπα για μείωση της σκόνης
Καθαρισμός αέρα: Οι συσκευές καθαρισμού αέρα με φίλτρα HEPA μπορούν να απομακρύνουν έως και το 99% των μικροσκοπικών σωματιδίων.
Ένα πρόβλημα που ξεπερνά το σπίτι
Παρά τις ατομικές λύσεις, το πρόβλημα των μικροπλαστικών είναι παγκόσμιο. Κάθε χρόνο παράγονται πάνω από 460 εκατομμύρια τόνοι πλαστικού, γεγονός που καθιστά αναγκαίες ευρύτερες πολιτικές και περιβαλλοντικές αλλαγές.
Όπως σημειώνουν οι ειδικοί, οι μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα μπορούν να κάνουν διαφορά – αλλά η ουσιαστική αντιμετώπιση απαιτεί συλλογική δράση.
«Δεν μπορούμε να τα αποφύγουμε εντελώς», λένε χαρακτηριστικά. «Μπορούμε όμως να μειώσουμε σημαντικά την έκθεσή μας».
Διαβάστε επίσης
