Αλκοόλ: Το «ασφαλές» όριο κατανάλωσης διχάζει επιστήμονες – Τι δείχνουν δύο αντικρουόμενες μελέτες

Snapshot

• Μία νέα μελέτη στις ΗΠΑ συνδέει την κατανάλωση ακόμη και ενός ποτού την ημέρα με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου από ασθένειες ή τραυματισμούς σχετιζόμενους με το αλκοόλ.
• Άλλη έκθεση των National Academies of Sciences, Engineering and Medicine (NASEM) υποστηρίζει ότι η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ (έως δύο ποτά για τους άνδρες και ένα για τις γυναίκες) σχετίζεται με καλύτερη υγεία σε σύγκριση με την πλήρη αποχή, παράλληλα με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού.
• Η πρώτη μελέτη βασίζεται σε δεδομένα που εξετάζουν ασθένειες και θανάτους άμεσα αποδιδόμενους στο αλκοόλ, ενώ η έκθεση της NASEM αναλύει συνολική θνησιμότητα ανεξάρτητα από αιτιώδη σχέση με το αλκοόλ.
• Υπάρχουν ενδείξεις ότι η βιομηχανία αλκοόλ επηρέασε την αποδοχή της δεύτερης έκθεσης, ενώ η πρώτη μελέτη αντιμετώπισε κριτική και καθυστερήσεις λόγω των ευρημάτων της.
• Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η έρευνα για το αλκοόλ είναι πολύπλοκη και ότι οι διαφορετικές μεθοδολογίες μπορούν να οδηγήσουν σε αντιφατικά αποτελέσματα, χωρίς να συστήνεται η έναρξη κατανάλωσης αλκοόλ για λόγους υγείας.

Snapshot powered by AI

Νέα επιστημονική δημοσίευση στις ΗΠΑ επαναφέρει τη συζήτηση για το αλκοόλ και τα όρια της λεγόμενης «μέτριας» κατανάλωσης. Το ενδιαφέρον, όμως, δεν βρίσκεται μόνο στα ευρήματά της, αλλά και στο γεγονός ότι συγκρούεται με άλλη έκθεση που είχε συνταχθεί για τον ίδιο σκοπό: την αναθεώρηση των αμερικανικών διατροφικών οδηγιών.

Η πρώτη μελέτη, με τίτλο Alcohol Intake and Health Study, δημοσιεύθηκε στο Journal of Studies on Alcohol and Drugs και καταλήγει ότι οι κίνδυνοι για την υγεία αρχίζουν ήδη από το ένα ποτό την ημέρα.

Σε αυτό το επίπεδο κατανάλωσης, οι ερευνητές εντόπισαν αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου από ασθένεια ή τραυματισμό που συνδέεται άμεσα με το αλκοόλ. Ο κίνδυνος, σύμφωνα με τη μελέτη, παραμένει μικρός, περίπου ένας στους 1.000 ανθρώπους.

Η εικόνα, όμως, αλλάζει στα δύο ποτά την ημέρα, επίπεδο που για χρόνια θεωρούνταν αποδεκτό για τους άνδρες. Εκεί, σύμφωνα με την ίδια μελέτη, ο κίνδυνος πρόωρου θανάτου ανεβαίνει στον έναν στους 25.

Η συγκεκριμένη μελέτη ήταν μία από τις δύο που είχαν ζητηθεί επί κυβέρνησης Μπάιντεν, προκειμένου να ληφθούν υπόψη στην επικαιροποίηση των διατροφικών οδηγιών στις ΗΠΑ.

Η δεύτερη έκθεση και το αντίθετο συμπέρασμα

Η δεύτερη έκθεση συντάχθηκε από επιτροπή των National Academies of Sciences, Engineering and Medicine, γνωστών ως NASEM, και κατέληξε σε διαφορετική εκτίμηση.

Σύμφωνα με αυτή, η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ, έως δύο ποτά την ημέρα για τους άνδρες και ένα για τις γυναίκες, εμφανίζεται να συνδέεται με καλύτερη υγεία σε σχέση με την πλήρη αποχή. Η ίδια έκθεση, πάντως, σημείωνε ότι η μέτρια κατανάλωση συνδέεται και με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ορισμένα από τα μέλη της επιτροπής που συνέταξε τη δεύτερη έκθεση είχαν οικονομικούς δεσμούς με τη βιομηχανία αλκοόλ. Η έκθεση της NASEM έγινε δεκτή πιο ευνοϊκά από τον κλάδο, ο οποίος είχε ασκήσει κριτική στην πρώτη μελέτη, χαρακτηρίζοντάς την ιδεολογικά φορτισμένη και επιστημονικά προβληματική.

Όταν η κυβέρνηση Τραμπ εξέδωσε τελικά τις νέες διατροφικές οδηγίες, τον Ιανουάριο, κάλεσε τους Αμερικανούς να πίνουν λιγότερο για καλύτερη υγεία, χωρίς όμως να ορίσει συγκεκριμένα ημερήσια όρια.

«Οι νέες οδηγίες λένε ότι το λιγότερο είναι καλύτερο για την υγεία, αλλά δεν λένε τι σημαίνει λιγότερο», ανέφερε η Πρισίλα Μαρτίνεζ-Ματίστσικ, μία από τις συγγραφείς της πρώτης μελέτης. Όπως είπε, η νέα δημοσίευση δίνει πιο συγκεκριμένη απάντηση: όχι πάνω από ένα ποτό την ημέρα, καθώς πάνω από αυτό το όριο οι κίνδυνοι αυξάνονται σημαντικά.

Ως τυπικό ποτό ορίζονται 12 ουγγιές μπύρας, 5 ουγγιές κρασιού ή 1,5 ουγγιά αποσταγμένου ποτού.

Τι έδειξε η πρώτη μελέτη

Η Alcohol Intake and Health Study βασίστηκε αποκλειστικά σε αμερικανικά δεδομένα υγείας και εξέτασε τη σχέση ανάμεσα στη μέση κατανάλωση αλκοόλ και σε ασθένειες ή θανάτους που αποδίδονται άμεσα στο ποτό.

Σύμφωνα με τα ευρήματά της, οι γυναίκες που πίνουν ένα ποτό την ημέρα έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να πεθάνουν από καρκίνο του ήπατος ή καρκίνο του μαστού σε σχέση με γυναίκες που δεν πίνουν.

Στο ίδιο επίπεδο κατανάλωσης, άνδρες και γυναίκες εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο θανάτου από κίρρωση του ήπατος, καρκίνους του στόματος και του οισοφάγου, καθώς και από τραυματισμούς. Όσο αυξάνεται η κατανάλωση, αυξάνονται και οι κίνδυνοι.

Η κατανάλωση περισσότερων από ένα ποτό σε μία περίσταση συνδέθηκε με σταδιακά υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού, καρδιαγγειακής νόσου και τραυματισμών.

Η ίδια μελέτη κατέγραψε και ορισμένες πιθανές προστατευτικές συσχετίσεις. Ένα ποτό την ημέρα συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη στις γυναίκες και χαμηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού σε άνδρες και γυναίκες. Ωστόσο, η περιστασιακή μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ ακύρωνε την προστατευτική επίδραση έναντι του εγκεφαλικού.

Η κόντρα με τη βιομηχανία αλκοόλ

Η πρώτη μελέτη βρέθηκε από νωρίς στο επίκεντρο αντιπαράθεσης. Σε συνοδευτικό άρθρο, ο Ρόμπερτ Βίνσεντ, πρώην κυβερνητικός αξιωματούχος που είχε αναθέσει τη μελέτη, υποστήριξε ότι απολύθηκε επειδή τα ευρήματα ήταν αντίθετα με εμπορικά συμφέροντα.

Όπως είπε, η βιομηχανία αλκοόλ δεν ήθελε να περάσει το μήνυμα ότι το όριο για τους άνδρες πρέπει να πέσει από τα δύο ποτά στο ένα, ούτε να υπάρξει αναφορά στον καρκίνο.

Ο ίδιος ανέφερε ότι τα ευρήματα παραμερίστηκαν και ότι η δημοσίευση καθυστέρησε. Οι συγγραφείς αποφάσισαν τελικά να δημοσιεύσουν ανεξάρτητα μια εκδοχή της έρευνάς τους σε επιστημονικό περιοδικό με αξιολόγηση από ομοτίμους.

Εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Υγείας δεν σχολίασε τον ισχυρισμό του Βίνσεντ για την απόλυσή του, αλλά απέρριψε τον χαρακτηρισμό ότι η μελέτη «μπήκε στο συρτάρι».

Γιατί βγήκαν διαφορετικά συμπεράσματα

Η βασική διαφορά ανάμεσα στις δύο εκθέσεις φαίνεται να βρίσκεται στη μεθοδολογία.

Η πρώτη μελέτη εξέτασε θανάτους και ασθένειες που αποδίδονται άμεσα στο αλκοόλ. Η έκθεση της NASEM, αντίθετα, εξέτασε συνολικά ποσοστά θνησιμότητας σε ανθρώπους που πίνουν μέτρια, ακόμη και όταν οι θάνατοι δεν σχετίζονταν αιτιωδώς με το αλκοόλ.

Οι επικριτές της δεύτερης έκθεσης σημειώνουν ότι όσοι πίνουν με μέτρο συχνά έχουν και άλλες υγιεινές συνήθειες, κάτι που μπορεί να επηρεάζει τη συνολική εικόνα της υγείας τους. Επισημαίνουν επίσης ότι στην ομάδα της μέτριας κατανάλωσης περιλαμβάνονταν και άνθρωποι που έπιναν λιγότερο από δύο ποτά την ημέρα.

Ο δρ Νεντ Καλόντζ, επιδημιολόγος στο University of Colorado Anschutz Medical Campus και επικεφαλής της έκθεσης NASEM, δήλωσε ότι επιμένει στα συμπεράσματα της ομάδας του. Παραδέχθηκε, πάντως, ότι η έρευνα γύρω από το αλκοόλ είναι σύνθετη και ότι διαφορετικές μέθοδοι μπορούν να οδηγήσουν σε διαφορετικά αποτελέσματα. Ωστόσο πρόσθεσε, ότι κανείς δεν πρέπει να αρχίσει να πίνει για λόγους υγείας.

Με πληροφορίες από nytimes.com