3 στα 10 χύμα παγωτά με κολοβακτηριοειδή πάνω από τα όρια – Επιπτώσεις στην υγεία

Μια νέα έρευνα από το Πανελλήνιο Κέντρο Οικολογικών Ερευνών (ΠΑΚΟΕ) διαπίστωσε ότι 3 από τα 10 δείγματα παγωτού χύμα παγωτού που ελήφθησαν από σημεία πώλησης στην Αθήνα είχαν κολοβακτηριοειδή (Enterobacteriaceae) σε επίπεδα πάνω από το όριο. Τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι όλα τα παγωτά χύμα είναι μη ασφαλή, αλλά υποδεικνύουν προβλήματα υγιεινής και ελέγχου θερμοκρασίας, που οι καταναλωτές πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη.

Τα κολοβακτηριοειδή δεν είναι ένα μόνο μικρόβιο. Είναι μια μεγάλη οικογένεια βακτηρίων, μερικά ακίνδυνα και μερικά ικανά να προκαλέσουν τροφιμογενείς ασθένειες. Στις αναλύσεις επί δειγμάτων παγωτού, χρησιμοποιούνται κυρίως ως δείκτες υγιεινής, πιθανής μόλυνσης μετά την παστερίωση ή κακού χειρισμού.

Τι εξέτασε η έρευνα του ΠΑΚΟΕ

Το ΠΑΚΟΕ συνέλεξε 10 δείγματα παγωτού χύμα ή μηχανής στην περιοχή Αμπελοκήπων στην Αθήνα στις 2 Ιουνίου 2026. Η έρευνα επικεντρώθηκε στα κολοβακτηριοειδή, εφαρμόζοντας την τεχνική των πολλαπλών σωλήνων ή μεθόδου εκτίμησης του πλέον πιθανού αριθμού (Most Probable Number MPN – Πιθανότερος Αριθμός). Ο δείκτης MPN είναι μια στατιστική μέθοδος εκτίμησης του μικροβιακού φορτίου σε υγρά (νερό, γάλα) ή στερεά δείγματα, μετρώντας την παρουσία ή απουσία μικροβιακής ανάπτυξης σε σειριακές αραιώσεις.

Η έκθεση αναφέρεται στο μικροβιολογικό κριτήριο για το παγωτό και τα κατεψυγμένα γαλακτοκομικά επιδόρπια που περιέχουν συστατικά γάλακτος, όπου τα κολοβακτηριοειδή σε επίπεδα άνω των 100 cfu/g θεωρούνται μη ικανοποιητικά για την υγιεινή της διαδικασίας.

Το ΠΑΚΟΕ ανέφερε επίσης ότι όλα τα δείγματα που εξετάστηκαν ήταν απαλλαγμένα από Salmonella.

Τι έδειξαν τα δείγματα παγωτού;

Τα παρακάτω ονόματα δειγμάτων είναι ανώνυμα και ομαδοποιούνται μόνο ανά γεύση/τύπο, χωρίς να κατονομάζονται συγκεκριμένες επιχειρήσεις ή τοποθεσίες.

Αποτελέσματα μικροβιακού προσδιορισμού ποιότητας σε παγωτά – χύμα της Πάνορμου και Αμπελόκηπων στις 2/06/2026. (Μέθοδος πολλαπλών σωλήνων (MΡΝ))

Επιτρεπόμενα όρια : Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2073/2005 της Επιτροπής της 15ης Νοεμβρίου 2005 περί μικροβιολογικών κριτηρίων για τα τρόφιμα : Παγωτό και κατεψυγμένα επιδόρπια με βάση το γάλα. Enterobacteriaceae n=5 c=2 m=10 . cfu/g M=100 cfu/g . EN/ISO 21528-2. 100cfu/g

Συνολικά, το ΠΑΚΟΕ ταξινόμησε:

• το 30% των δειγμάτων ως πάνω από το αναφερόμενο αποδεκτό όριο (100)
• το 50% ως κάτω από 100 και
• μόλις το 20% με ελάχιστα ανιχνευόμενα επίπεδα

Τι σημαίνουν τα κολοβακτηριοειδή στο παγωτό;

Τα κολοβακτηριοειδή στο παγωτό συνήθως υποδηλώνουν μια αδυναμία υγιεινής κάπου στην παραγωγή, την αποθήκευση, το σερβίρισμα ή τον χειρισμό. Πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν:

• μολυσμένα συστατικά
• ανεπαρκή παστερίωση
• βρώμικο εξοπλισμό
• κακή υγιεινή προσωπικού
• μολυσμένα υλικά
• μη ασφαλή σκεύη σερβιρίσματος
• κατάχρηση θερμοκρασίας

Αυτό έχει σημασία επειδή το παγωτό είναι ένα έτοιμο προς κατανάλωση τρόφιμο. Οι καταναλωτές δεν το μαγειρεύουν πριν το φάνε, επομένως ο έλεγχος υγιεινής πρέπει να γίνεται πριν από την αγορά του και βαραίνει τον πωλητή.

Είναι σημαντικό ότι ένας αυξημένος αριθμός κολοβακτηριοειδών δεν σημαίνει αυτόματα ότι υπάρχει ένα επικίνδυνο παθογόνο στο προϊόν. Είναι ένα προειδοποιητικό σημάδι ότι η διαδικασία χειρισμού τροφίμων μπορεί να μην είναι υπό τον κατάλληλο έλεγχο.

Ποιες ασθένειες μπορούν να προκαλέσουν τα κολοβακτηριοειδή;

Ορισμένα μέλη αυτής της βακτηριακής οικογένειας μπορούν να προκαλέσουν γαστρεντερικές ασθένειες, ειδικά εάν μολύνουν τρόφιμα σε επαρκή αριθμό ή περιλαμβάνουν παθογόνα στελέχη.

Πιθανά συμπτώματα:

• Διάρροια
• Κράμπες στο στομάχι
• Ναυτία
• Έμετος
• Πυρετός
• Αφυδάτωση

Ορισμένα βακτήρια σε ή σχετικά με αυτήν την ομάδα, όπως το παθογόνο Escherichia coli ή η Salmonella, μπορούν να προκαλέσουν πιο σοβαρή ασθένεια. Τα σοβαρά προειδοποιητικά σημάδια περιλαμβάνουν:

• αιματηρή διάρροια
• επίμονο εμετό
• υψηλό πυρετό
• σημάδια αφυδάτωσης
• συμπτώματα που διαρκούν περισσότερο από 3 ημέρες

Τα μικρά παιδιά, οι ηλικιωμένοι, οι έγκυες και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο από μολυσμένα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα.

Γιατί το παγωτό χρειάζεται αυστηρό έλεγχο της θερμοκρασίας

Η κατάψυξη επιβραδύνει την ανάπτυξη βακτηρίων, αλλά δεν σκοτώνει αξιόπιστα όλα τα βακτήρια. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν το παγωτό λιώνει μερικώς, παραμένει σε αυξημένη του επιτρεπτού θερμοκρασία για πολύ καιρό ή επανακαταψύχεται. Αυτό μπορεί να επιτρέψει στα βακτήρια να πολλαπλασιαστούν πριν καταψυχθεί ξανά το προϊόν.

Το χύμα παγωτό έχει επίσης επιπλέον σημεία χειρισμού:

• ανοιχτά δοχεία
• κουτάλια
• γαρνιτούρες
• καταψύκτες βιτρίνας και
• επαναλαμβανόμενο σερβίρισμα

Κάθε παράγοντας από τους παραπάνω μπορεί να προκαλέσει μόλυνση εάν η πρακτική υγιεινής είναι ανεπαρκής.

Τι πρέπει να ελέγχουν οι καταναλωτές πριν αγοράσουν παγωτό;

Οι καταναλωτές δεν μπορούν να δουν τα βακτήρια, αλλά μπορούν να εντοπίσουν προειδοποιητικά σημάδια.

Πριν αγοράσετε χύμα παγωτό, ελέγξτε ότι:

• Ο καταψύκτης βιτρίνας φαίνεται καθαρός
• Το παγωτό είναι σφιχτό, όχι ημι-λιωμένο
• Δεν υπάρχουν μεγάλοι κρύσταλλοι πάγου
• Η κουτάλα σερβιρίσματος είναι καθαρή και αποθηκεύεται με υγιεινό τρόπο
• Το προσωπικό χειρίζεται τα τρόφιμα με καθαρά σκεύη, όχι με γυμνά χέρια
• Η βιτρίνα είναι μακριά από θερμότητα και άμεσο ηλιακό φως
• Το προϊόν δεν φαίνεται κατεψυγμένο ή λιωμένο
• Τα υλικά γαρνιρίσματος και τα ανοιχτά δοχεία φαίνονται φρέσκα και προστατευμένα

Για το συσκευασμένο παγωτό, αποφύγετε προϊόντα με βλάβη στη συσκευασία, παραμορφωμένο σχήμα, μεγάλους κρυστάλλους πάγου ή σημάδια ότι το προϊόν έχει λιώσει και έχει καταψυχθεί ξανά.

Συχνές Ερωτήσεις

Σκοτώνει η κατάψυξη τα κολοβακτηριοειδή;

Όχι αξιόπιστα. Η κατάψυξη σταματά ή επιβραδύνει την ανάπτυξη βακτηρίων. Εάν έχει συμβεί μόλυνση πριν από την κατάψυξη, ορισμένα βακτήρια μπορεί να επιβιώσουν.

Είναι το χύμα παγωτό πιο επικίνδυνο από το συσκευασμένο;

Μπορεί να είναι, επειδή το παγωτό χύμα εκτίθεται σε περισσότερους χειρισμούς κατά το σερβίρισμα. Η καλή υγιεινή και η σωστή θερμοκρασία κατάψυξης μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο.

Πρέπει οι καταναλωτές να αποφεύγουν το παγωτό μετά από αυτά τα ευρήματα;

Όχι. Τα ευρήματα υποστηρίζουν την προσοχή, όχι τον πανικό. Επιλέξτε καθαρά, καλοδιατηρημένα καταστήματα, αποφύγετε προϊόντα που μοιάζουν με λιωμένα ή κατεψυγμένα και να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί με παιδιά, έγκυες και ηλικιωμένους.

Συμπέρασμα

Τα ευρήματα της έρευνας του ΠΑΚΟΕ δείχνουν ότι 3 από τα 10 δείγματα παγωτού που ελήφθησαν στην Αθήνα είχαν κολοβακτηριοειδή σε επίπεδα πάνω από το αναφερόμενο όριο, υποδηλώνοντας πιθανές αποτυχίες υγιεινής ή ελέγχου θερμοκρασίας. Δεν ανιχνεύθηκε σαλμονέλα, κάτι που είναι καθησυχαστικό, αλλά τα αυξημένα κολοβακτηριοειδή εξακολουθούν να έχουν σημασία, επειδή υποδεικνύουν αδυναμίες στις πρακτικές ασφάλειας τροφίμων.

Οι καταναλωτές δεν χρειάζεται να αποφεύγουν εντελώς το παγωτό. Θα πρέπει, εντούτοις, να το επιλέγουν προσεκτικά, ειδικά όταν το αγοράζουν σε χύμα ποσότητα: καθαρή εμφάνιση, σωστή κατάψυξη, υγιεινό σερβίρισμα και κανένα σημάδι τήξης ή επανακατάψυξης.

Πηγές:
pakoe.gr
eur-lex.europa.eu
fsai.ie
cdc.gov
fodsafety.gov