Η άκρως επικίνδυνη ρήξη αρτηρίας, που συμβαίνει ξαφνικά — Τα προειδοποιητικά σημάδια
Διαχωρισμός αορτής: Συμπτώματα, αίτια και πώς να μειώσετε τον κίνδυνο.
Ο διαχωρισμός της αορτής είναι ένα σπάνιο, αλλά απειλητικό για τη ζωή, κατεπείγον περιστατικό, κατά το οποίο δημιουργείται ρήξη στο εσωτερικό τοίχωμα της αορτής, της μεγαλύτερης αρτηρίας του σώματος.
Το αίμα εισχωρεί με δύναμη ανάμεσα στα στρώματα του αρτηριακού τοιχώματος, γεγονός που μπορεί να μειώσει τη ροή του αίματος προς ζωτικά όργανα ή να προκαλέσει ρήξη της αορτής. Μόνο η άμεση αντιμετώπιση μπορεί να σώσει τη ζωή του ασθενούς.
Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια ενός διαχωρισμού αορτής;
Η αορτή μεταφέρει το αίμα από την καρδιά στο υπόλοιπο σώμα. Εάν το εσωτερικό της στρώμα υποστεί ρήξη, το αίμα μπορεί να εισχωρήσει στο τοίχωμα και να διαχωρίσει τα στρώματά του, δημιουργώντας ένα δεύτερο κανάλι παράλληλα με το φυσιολογικό.
- Οι διαχωρισμοί που αφορούν το τμήμα που βρίσκεται πλησιέστερα στην καρδιά ονομάζονται τύπου Α και συνήθως απαιτούν επείγουσα χειρουργική επέμβαση.
- Οι διαχωρισμοί τύπου Β ξεκινούν σε χαμηλότερο σημείο της αορτής και ενδέχεται μερικές φορές να αντιμετωπιστούν αρχικά με φάρμακα για την μείωση της αρτηριακής πίεσης και της καταπόνησης της αρτηρίας, ανάλογα με τις επιπλοκές.
Ποια είναι τα προειδοποιητικά σημάδια;
Το κλασικό σύμπτωμα είναι ο ξαφνικός, έντονος πόνος στο στήθος ή στο πάνω μέρος της πλάτης. Οι ασθενείς συχνά τον περιγράφουν ως αίσθημα σχισίματος ή ρήξης, ή ως κάτι πρωτόγνωρο, που δεν έχουν ξανανιώσει ποτέ. Ο πόνος μπορεί να επεκταθεί στην πλάτη ή στην κοιλιά.
Άλλα προειδοποιητικά σημάδια:
- Ξαφνική δύσπνοια
- Λιποθυμία ή κατάρρευση
- Έντονο κοιλιακό άλγος
- Συμπτώματα που προσομοιάζουν με εγκεφαλικό επεισόδιο, όπως δυσκολία στην ομιλία ή αδυναμία στην μία πλευρά του σώματος
- Ξαφνική αδυναμία ή μούδιασμα
- Ασθενής σφυγμός στο ένα άκρο ή διαφορά στην αρτηριακή πίεση μεταξύ των δύο χεριών
Αυτά τα συμπτώματα χρήζουν επείγουσας ιατρικής φροντίδας. Ο διαχωρισμός της αορτής μπορεί να μοιάζει με έμφραγμα, εγκεφαλικό επεισόδιο ή πνευμονική εμβολή, επομένως συχνά απαιτούνται απεικονιστικές εξετάσεις για τον εντοπισμό της αιτίας.
Τι προκαλεί τον διαχωρισμό της αορτής;
Ο διαχωρισμός συμβαίνει συνήθως όταν ένα τμήμα του τοιχώματος της αορτής έχει εξασθενήσει. Η χρόνια υπέρταση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου, καθώς αυξάνει επανειλημμένα την καταπόνηση στο τοίχωμα της αρτηρίας. Άλλοι παράγοντες που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο:
- Υπάρχον ανεύρυσμα αορτής
- Κάπνισμα
- Αθηροσκλήρωση
- Δίπτυχη αορτική βαλβίδα
- Οικογενειακό ιστορικό ανευρύσματος ή διαχωρισμού της αορτής
- Κληρονομικές διαταραχές του συνδετικού ιστού, όπως το σύνδρομο Marfan, το σύνδρομο Loeys-Dietz ή το αγγειακό σύνδρομο Ehlers-Danlos
- Στένωση της αορτής ή ορισμένες φλεγμονώδεις παθήσεις
Οι περισσότεροι διαχωρισμοί συμβαίνουν σε ηλικιωμένους, και ιδιαίτερα σε άνδρες, αλλά κληρονομικές παθήσεις της αορτής μπορούν να τους προκαλέσουν και σε νεότερες ηλικίες. Η εγκυμοσύνη και οι απότομες, ακραίες αυξήσεις της αρτηριακής πίεσης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με τη χρήση κοκαΐνης, μπορούν επίσης να αυξήσουν τον κίνδυνο σε ευάλωτα άτομα.
Μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο;
Δεν είναι εφικτή η πρόληψη κάθε διαχωρισμού της αορτής, ειδικά όταν εμπλέκεται κάποια κληρονομική πάθηση. Ωστόσο, η μείωση της καταπόνησης της αορτής και η έγκαιρη διάγνωση της ασυμπτωματικής διεύρυνσής της μπορούν να μειώσουν την πιθανότητα ενός καταστροφικού συμβάντος.
Τα πιο χρήσιμα μέτρα είναι:
- Αρτηριακή πίεση υπό καλό έλεγχο
- Αποφυγή του καπνίσματος
- Έλεγχος της χοληστερόλης, του διαβήτη και άλλων καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου
- Τακτική σωματική δραστηριότητα και υιοθέτηση διατροφής φιλικής προς την καρδιά
- Εάν έχετε ήδη διευρυμένη αορτή, ακολουθήστε το συνιστώμενο πρόγραμμα απεικονιστικών ελέγχων και ενημερωθείτε για το ποια είδη άσκησης είναι ασφαλή
- Ενημερώστε τον γιατρό σας για τυχόν συγγενείς α’ βαθμού με ανεύρυσμα αορτής, διαχωρισμό αορτής ή ανεξήγητο αιφνίδιο θάνατο
Άτομα με γνωστή νόσο της θωρακικής αορτής ή ορισμένες γενετικές παθήσεις ενδέχεται να χρειάζονται δια βίου απεικονιστικό έλεγχο, θεραπεία για την αρτηριακή πίεση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, προληπτική χειρουργική επέμβαση προτού η αορτή διευρυνθεί σε επικίνδυνο βαθμό.
Συχνές Ερωτήσεις
Μπορεί να συμβεί διαχωρισμός της αορτής χωρίς προειδοποίηση;
Ναι. Πολλοί ασθενείς δεν παρουσιάζουν συμπτώματα πριν συμβεί η ρήξη. Ένα ανεύρυσμα ή μια κληρονομική αδυναμία του αγγείου μπορεί να υπάρχει σιωπηλά επί χρόνια, γι' αυτό και το οικογενειακό ιστορικό καθώς και ο κατάλληλος προληπτικός έλεγχος έχουν μεγάλη σημασία.
Πρέπει να υποβάλλονται σε έλεγχο και οι συγγενείς μετά από έναν διαχωρισμό της αορτής;
Ορισμένες φορές. Οι κατευθυντήριες οδηγίες συνιστούν απεικονιστικό έλεγχο της αορτής για τους συγγενείς α’ βαθμού ατόμων με νόσο της θωρακικής αορτής, ιδίως όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό ή υποψία κληρονομικής πάθησης. Ο γενετικός έλεγχος μπορεί επίσης να ενδείκνυται σε επιλεγμένες οικογένειες.
Συμπέρασμα
Ο διαχωρισμός της αορτής συμβαίνει όταν το τοίχωμα της μεγαλύτερης αρτηρίας του σώματος σχίζεται και αρχίζει να διαχωρίζεται. Ο αιφνίδιος, έντονος πόνος στο στήθος ή την πλάτη αποτελεί το πιο γνωστό προειδοποιητικό σημάδι, ωστόσο μπορεί επίσης να εμφανιστούν λιποθυμία, δύσπνοια ή συμπτώματα που προσομοιάζουν με εγκεφαλικό επεισόδιο.
Ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης, η αποφυγή του καπνίσματος και η διάγνωση κληρονομικών ή δομικών παθήσεων της αορτής αποτελούν τους σημαντικότερους τρόπους μείωσης του κινδύνου.
Πηγές:
