Προειδοποίηση ευρωπαϊκών μυστικών υπηρεσιών: Η Ρωσία θα επιτεθεί στο ΝΑΤΟ σε λίγους μήνες

Snapshot

• Ευρωπαίοι αξιωματούχοι πληροφοριών προειδοποι για πιθανή σική επίθεση σε έφος του ΝΑΤΟ μέσα σε μήνες.
• Η Ρωσία ενδέχεται να χρησιμοποιήσει drones, πυραύλους ή περιορισμένης κλίμακας εισβολή για να δοκιμάσει την αντίδραση του ΝΑΤΟ.
• Οι χώρες της Βαλτικής εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές και επισημαίνουν ότι δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις άμεσης επίθεσης.
• Η ρωσική στρατηγική περιλαμβάνει εκστρατεία δολιοφθορών στην Ευρώπη με στόχο τη μείωση της υποστήριξης προς την Ουκρανία και τη δημιουργία διχασμών στο ΝΑΤΟ.
• Η ένταση της ρωσικής δραστηριότητας δολιοφθορών επιβαρύνει τις υπηρεσίες πληροφοριών, που πρέπει να διερευνούν κάθε περιστατικό ως πιθανή τρομοκρατική ενέργεια.

Snapshot powered by AI

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών έχουν εκφράσει την πιθανότητα μιας επικείμενης ρωσικής «δοκιμής» του ΝΑΤΟ, με έναν εξ αυτών να προειδοποιεί ότι μια πιθανή επίθεση θα μπορούσε να σημειωθεί σε διάστημα «μηνών και όχι ετών».

Οι προειδοποιήσεις έρχονται μετά τις δηλώσεις του πρωθυπουργού της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, στο κοινοβούλιο της χώρας, σύμφωνα με τις οποίες οι εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών δείχνουν ότι η Ρωσία ενδέχεται να εξαπολύσει επίθεση με drones ή πυραύλους εναντίον εδάφους του ΝΑΤΟ τους επόμενους μήνες, σε μια προσπάθεια να αποδείξει ότι «το άρθρο 5 είναι περισσότερο θεωρητικό παρά πρακτικό».

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, χαρακτήρισε τις προειδοποιήσεις του Τουσκ «τεκμηριωμένες και βάσιμες» και την Παρασκευή κάλεσε στο Παρίσι αρχηγούς κομμάτων και υποψηφίους για τις προεδρικές εκλογές του 2027 σε έκτακτη συνάντηση. Στη συνάντηση συζητήθηκε, μεταξύ άλλων, η εικόνα των υπηρεσιών πληροφοριών για την αυξανόμενη απειλή από τη Ρωσία.

«Μήνες, όχι χρόνια» το ενδεχόμενο επίθεσης

Οι φόβοι για κλιμάκωση έρχονται καθώς η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ συγκαλείται αυτή την εβδομάδα στη Νέα Υόρκη και ενώ εντείνονται οι αεροπορικές επιδρομές και από τις δύο πλευρές του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Το Κίεβο έπληξε τη Μόσχα και άλλες ρωσικές περιοχές με εκατοντάδες drones και πυραύλους τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής, σε μία από τις μεγαλύτερες αεροπορικές επιθέσεις της Ουκρανίας από την έναρξη του πολέμου.

Σε ξεχωριστές συνεντεύξεις που παραχώρησαν στον Guardian την περασμένη εβδομάδα, σε διαφορετικές τοποθεσίες, τρεις Ευρωπαίοι επικεφαλής υπηρεσιών πληροφοριών μίλησαν για τις εκτιμήσεις τους σχετικά με την πιθανή απειλή από τη Μόσχα.

Ο Μίχαλ Κουντέλκα, επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριών ασφαλείας BIS της Τσεχίας, δήλωσε ότι, εκτός από την αυξημένη δραστηριότητα των drones, στα σχέδια του Κρεμλίνου θα μπορούσε να περιλαμβάνεται και μια περιορισμένης κλίμακας εισβολή σε έδαφος του ΝΑΤΟ που συνορεύει με τη Ρωσία.

«Είναι πιθανό. Θα μπορούσε να περιλαμβάνει μια περιορισμένη εισβολή, προβοκάτσιες με ψευδή σημαία ή μια μαζική εκστρατεία επιρροής», δήλωσε σε σπάνια συνέντευξή του στην έδρα της υπηρεσίας στην Πράγα.

Όπως είπε, ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να εκτυλιχθεί σε διάστημα «μηνών και όχι ετών», προσθέτοντας ωστόσο ότι «πολλοί άνθρωποι κάνουν ό,τι μπορούν για να διασφαλίσουν ότι αυτό δεν θα συμβεί».

Οι χώρες της Βαλτικής κρατούν χαμηλούς τόνους

Αξιωματούχοι και στις τρεις χώρες της Βαλτικής, οι οποίες συνορεύουν με ρωσικά εδάφη, εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί απέναντι στο ενδεχόμενο εισβολής ή άλλης σοβαρής κλιμάκωσης.

Επικαλούνται τους περιορισμένους πόρους της Μόσχας λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και προειδοποιούν ότι η υπερβολική ανάδειξη του ενδεχομένου μιας επίθεσης θα μπορούσε να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα του Κρεμλίνου.

«Δεν βλέπουμε ενδείξεις επικείμενης επίθεσης», δήλωσε ο Νόρμουντς Μέζβιετς, γενικός διευθυντής της VDD, της κρατικής υπηρεσίας ασφαλείας της Λετονίας, σε συνέντευξή του στην έδρα της υπηρεσίας στη Ρίγα.

Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι υπάρχουν ενδείξεις πως η Μόσχα προετοιμάζεται για πιο αποφασιστικές ενέργειες στην Ευρώπη, αλλά υπογράμμισε ότι δεν είναι σαφές αν τα σχέδια αυτά αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής αποσταθεροποίησης.

«Παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν έχουν άμεσα και συγκεκριμένα σχέδια ή αν πρόκειται απλώς για μέρος των συνολικών προσπαθειών τους να διασπείρουν τον φόβο και την αβεβαιότητα στις δυτικές κοινωνίες», είπε.

Οι πολιτικοί της Βαλτικής, οι οποίοι για πολλά χρόνια κατηγορούσαν τη Δυτική Ευρώπη ότι τηρεί ήπια στάση απέναντι στη Ρωσία, βρίσκονται τώρα στην παράδοξη θέση να καλούν ορισμένους δυτικοευρωπαίους ηγέτες να χαμηλώσουν τους τόνους στις δημόσιες δηλώσεις τους, φοβούμενοι ότι η συζήτηση για μια επικείμενη εισβολή θα μπορούσε να προκαλέσει ζημιά στις κοινωνίες και τις οικονομίες τους.

Το Σάββατο, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Εξωτερικών της Εσθονίας, Γιονάταν Βσεβιόφ, καταδίκασε τον «πανικό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης» των τελευταίων ημερών σχετικά με το ενδεχόμενο επίθεσης.

«Αν υπάρχει λόγος να φοβάστε μια επίθεση, να είστε βέβαιοι ότι θα το καταστήσουμε σαφές. Μέχρι τότε, παραμείνετε ψύχραιμοι, συνεχίστε κανονικά και στηρίξτε την Ουκρανία», έγραψε στο X.

Τι γνωρίζουν οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες

Ο Μέζβιετς δήλωσε ότι, σε γενικές γραμμές, είναι θετικό το γεγονός ότι η Δυτική Ευρώπη έχει πλέον αντιληφθεί την απειλή από τη Ρωσία.

«Πριν από το 2022, προειδοποιούσαμε συνεχώς τους δυτικοευρωπαίους εταίρους μας για την απειλή από τη Ρωσία, αλλά τις περισσότερες φορές οι φωνές μας δεν εισακούονταν. Το 2022, η προσέγγιση των εταίρων μας άλλαξε. Είπαν ότι τελικά οι χώρες της Βαλτικής και η Πολωνία είχαν δίκιο», ανέφερε.

Ούτε ο Μέζβιετς ούτε ο Κουντέλκα θέλησαν να αποκαλύψουν ποιες συγκεκριμένες πληροφορίες έχουν συγκεντρωθεί σχετικά με τον υποτιθέμενο ρωσικό σχεδιασμό για τους επόμενους μήνες.

Επίσης, δεν σχολίασαν αν το αιφνιδιαστικό ταξίδι του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στη Μόσχα τον περασμένο μήνα, κατά το οποίο έκανε στάση στη Ρίγα, είχε εν μέρει ως στόχο να προειδοποιήσει το Κρεμλίνο για τους κινδύνους μιας επίθεσης εναντίον του ΝΑΤΟ.

Μετά την επίσκεψη, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, απέρριψε τις φήμες περί ρωσικής επίθεσης στο ΝΑΤΟ.

«Δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα και με τις προθέσεις της Ρωσικής Ομοσπονδίας», δήλωσε.

Ωστόσο, πολλοί στην Ευρώπη έχουν ακόμη στο μυαλό τους την περίοδο πριν από την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022, όταν Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποιούσαν επανειλημμένα ότι η Ρωσία ετοιμαζόταν να εισβάλει, ενώ το Κρεμλίνο το αρνούνταν κατηγορηματικά.

Καθώς ο πόλεμος πλήρους κλίμακας πλησιάζει στον πέμπτο χειμώνα του, οι προσπάθειες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για την επίτευξη ειρήνης στην Ουκρανία δεν παρουσιάζουν ενδείξεις επιτυχίας, ενώ Ρωσία και Ουκρανία εντείνουν τις επιθέσεις με drones και πυραύλους η μία εναντίον της άλλης.

Η Ουκρανία έχει καταστρέψει μεγάλο μέρος των πετρελαϊκών υποδομών της Ρωσίας, στοχεύοντας τους τελευταίους μήνες διυλιστήρια και άλλες εγκαταστάσεις.

Η ρωσική στρατηγική των σαμποτάζ στην Ευρώπη

Η Μόσχα έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι η παροχή όπλων, πληροφοριών και στρατιωτικών συμβούλων στην Ουκρανία από δυτικές χώρες τις καθιστά συμμετέχουσες στον πόλεμο και νόμιμους στόχους.

Μέχρι σήμερα, ωστόσο, έχει αποφύγει ενέργειες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν συντονισμένη αντίδραση του ΝΑΤΟ.

Αντί γι' αυτό, έχει εξαπολύσει, σύμφωνα με δυτικές υπηρεσίες, εκστρατεία δολιοφθορών εναντίον στόχων σε χώρες που στηρίζουν περισσότερο την Ουκρανία, καθώς και μεμονωμένα περιστατικά που φαίνεται να έχουν στόχο τη δοκιμή των ορίων της Δύσης.

Μεταξύ αυτών ήταν και η περίπτωση κατά την οποία περισσότερα από δώδεκα drones, χωρίς πυρομαχικά, εισήλθαν στον πολωνικό εναέριο χώρο πριν από έναν χρόνο.

Ο Κουντέλκα δήλωσε ότι η σημερινή ρωσική τακτική είναι η «κλιμάκωση για την αποκλιμάκωση», με το Κρεμλίνο να επιδιώκει να πιέσει τα αδύναμα σημεία των δυτικών κοινωνιών, ώστε να περιορίσει τη στήριξή τους στην πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας.

«Πιστεύουν ότι αν κλιμακώσουν αρκετά, τότε οι ευρωπαϊκές χώρες θα αποφασίσουν να μην στηρίζουν την Ουκρανία», είπε.

Νέα ανησυχία για τα σαμποτάζ

Τις τελευταίες εβδομάδες, η κυβέρνηση Τραμπ έχει κάνει νέα προσπάθεια να επανεκκινήσει τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία.

Εκτός από την επίσκεψη του Ράτκλιφ στη Μόσχα, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ ταξίδεψαν επίσης στη Μόσχα, ενώ πραγματοποίησαν και την πρώτη τους επίσκεψη στο Κίεβο.

Παρότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντίμιρ Πούτιν, ενδιαφέρεται για μια συμφωνία, στην Ευρώπη επικρατεί σκεπτικισμός σχετικά με το αν το Κρεμλίνο ενδιαφέρεται πραγματικά για διαπραγματεύσεις με καλή πίστη.

«Δεν έχω δει καμία ένδειξη ότι στη Μόσχα εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο πραγματικών διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο Τόμας Νίλσον, επικεφαλής της σουηδικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών και ασφάλειας, σε συνέντευξή του στο περιθώριο διάσκεψης στη Ρίγα.

«Η εκτίμησή μου είναι ότι εξακολουθούν να πιστεύουν πως μπορούν να πετύχουν τους στρατηγικούς τους στόχους, επομένως απλώς παίζουν θέατρο διαπραγματεύσεων», πρόσθεσε.

Και οι τρεις επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών δήλωσαν ότι, ανεξάρτητα από τις υπόλοιπες εξελίξεις, η ρωσική εκστρατεία δολιοφθορών στην Ευρώπη είναι πιθανό να ενταθεί τους επόμενους μήνες.

Ο Νίλσον χαρακτήρισε «gamechanger» το πρόσφατο περιστατικό με ένοπλο drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας, το οποίο οι γερμανικές Αρχές απέδωσαν σε ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών.

«Το να σταλεί ένα ένοπλο drone σε ένα πολυσύχναστο αεροδρόμιο στην καρδιά της Ευρώπης... Αν έχουμε επιθέσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν απώλειες ανθρώπινων ζωών ή να πλήξουν κρίσιμες υποδομές με τεράστιες επιπτώσεις για την κοινωνία, τότε πιστεύω ότι αυτό αλλάζει τα δεδομένα», είπε.

Ο Μέζβιετς δήλωσε ότι η Ρωσία περνά από τυχαίες επιθέσεις σαμποτάζ και εμπρησμούς, με στόχο τη δημιουργία πανικού, σε στοχευμένες ενέργειες εναντίον υποδομών που συνδέονται με τη δυτική στήριξη προς την Ουκρανία.

«Βλέπουμε ότι εξετάζουν το ενδεχόμενο να πλήξουν σιδηροδρομικές υποδομές, υποδομές που σχετίζονται με τη στήριξη της Ουκρανίας. Αυτή τη στιγμή βλέπουμε μια στροφή προς στόχους που σχετίζονται με την αμυντική βιομηχανία», ανέφερε.

«Αν το κάνεις αυτό, το αποτέλεσμα της ψυχολογικής επιχείρησης επιτυγχάνεται ούτως ή άλλως, οπότε έχεις και τα δύο σε ένα», πρόσθεσε.

Ο Νίλσον δήλωσε ότι υπάρχουν αρκετοί στόχοι πίσω από την πρόσφατη εντατικοποίηση της ρωσικής δραστηριότητας δολιοφθοράς: η μείωση της στήριξης προς την Ουκρανία, η δημιουργία ρήξεων στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ και η πρόκληση ανησυχίας στους ευρωπαϊκούς πληθυσμούς.

«Νομίζω ότι η Μόσχα θα ήθελε πολύ το ΝΑΤΟ να κάνει ατελείωτες συζητήσεις για διαβουλεύσεις βάσει του άρθρου 4, χωρίς όμως να καταλήγει σε δράση», είπε.

Ο Κουντέλκα δήλωσε ότι μία ακόμη συνέπεια της εκστρατείας δολιοφθορών είναι η επιβάρυνση των υπηρεσιών πληροφοριών, καθώς συχνά παραμένουν αμφιβολίες ακόμη και όταν τα περιστατικά προκαλούνται από άλλους παράγοντες.

«Τώρα κάθε πυρκαγιά ή κάθε βλάβη πρέπει να διερευνάται από τις υπηρεσίες πληροφοριών ως πιθανή τρομοκρατική επίθεση, και αυτό είναι ένα καλό αποτέλεσμα για εκείνους», είπε.