Γερμανία: Εκλογικός σεισμός για τον Μερτς και ιστορική κατάρρευση του CDU – Σαρωτική άνοδος του AfD
Ιστορική ήττα για τους Χριστιανοδημοκράτες στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, όπου μένουν εκτός κοινοβουλίου, ενώ χάνουν την πρώτη θέση και στο Βερολίνο. Νέα ισχυρή επίδοση για το AfD στην ανατολική Γερμανία.
Snapshot
- Το CDU υπέστη ιστορική ήττα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, μένοντας εκτός κοινοβουλίου με ποσοστό 4,9%.
- Το AfD αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στο Μεκλεμβούργο με 38,2%, υπερδιπλασιάζοντας το ποσοστό του από το 2021.
- Στο Βερολίνο, η Die Linke έγινε πρώτη δύναμη με 25,7%, ενώ το CDU έχασε την πρωτιά με 18,8%.
- Οι απώλειες των Χριστιανοδημοκρατών αυξάνουν την πίεση στον Φρίντριχ Μερτς, χωρίς όμως να αλλάζει την πολιτική γραμμή του κόμματος.
- Παρά τη δυναμική του AfD, τα άλλα μεγάλα κόμματα αποκλείουν συνεργασία μαζί του, διατηρώντας το πολιτικό «τείχος προστασίας».
Βαριά ήταν η εκλογική Κυριακή για τον Φρίντριχ Μερτς και το CDU, με τους Χριστιανοδημοκράτες να καταγράφουν ιστορική ήττα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και σημαντικές απώλειες στο Βερολίνο.
Στο βορειοανατολικό κρατίδιο, το AfD αναδείχθηκε πρώτη δύναμη με 38,2%, υπερδιπλασιάζοντας το 16,7% που είχε λάβει το 2021. To SPD της πρωθυπουργού Μανουέλα Σβέζιγκ ακολούθησε με 35,5%, διατηρώντας πολύ μεγαλύτερο μέρος της δύναμής της από αυτό που προέβλεπαν αρκετές δημοσκοπήσεις.
Για το CDU, αντίθετα, το αποτέλεσμα ήταν χωρίς προηγούμενο. Με περίπου 4,9%, έμεινε κάτω από το όριο εισόδου του 5% και εκτός κρατιδιακού κοινοβουλίου. Το 2021 είχε συγκεντρώσει 13,3%.
Ο ίδιος ο Μερτς δεν επιχείρησε να μετριάσει τις εντυπώσεις. «Το αποτέλεσμα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία δεν μπορεί να ωραιοποιηθεί. Είναι καταστροφή», δήλωσε το βράδυ της Κυριακής.
Ο καγκελάριος απέδωσε μέρος της ήττας στην πόλωση μεταξύ SPD και AfD, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν κατάφερε να δώσει στο CDU την πολιτική ώθηση που θα χρειαζόταν σε μια τόσο δύσκολη αναμέτρηση.
Πρωτιά χωρίς πλειοψηφία για το AfD
Η επίδοση στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά ισχυρών αποτελεσμάτων του AfD στην ανατολική Γερμανία.
Μετά τη Θουριγγία το 2024 και τη Σαξονία-Άνχαλτ στις αρχές Σεπτεμβρίου, το κόμμα καταγράφει ακόμη μία πρωτιά σε κρατιδιακές εκλογές, ενισχύοντας περαιτέρω τη θέση του στην περιοχή.
Η πρώτη θέση, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το AfD θα μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση.
Τα υπόλοιπα μεγάλα κόμματα εξακολουθούν να αποκλείουν το ενδεχόμενο συνεργασίας μαζί του, διατηρώντας το λεγόμενο Brandmauer, το πολιτικό «τείχος προστασίας» απέναντι στο κόμμα.
Έτσι, παρά τη δεύτερη θέση της, το SPD παραμένει στο παιχνίδι για τον σχηματισμό κυβέρνησης, εφόσον μπορέσει να εξασφαλίσει τις απαραίτητες συμμαχίες.
Απώλειες και στο Βερολίνο
Η εικόνα για τo CDU δεν ήταν καλύτερη στη γερμανική πρωτεύουσα, καθώς στο Βερολίνο, η Die Linke αναδείχθηκε πρώτη δύναμη με 25,7%, υπερδιπλασιάζοντας το ποσοστό της σε σχέση με το 2023.
Το CDU περιορίστηκε στο 18,8%, από σχεδόν 28% στις προηγούμενες εκλογές, χάνοντας την πρωτιά στην πόλη. Tο AfD ανέβηκε στο 16,3%, οι Πράσινοι έλαβαν 14,3% και η SPD 12,1%.
Για τους Χριστιανοδημοκράτες, η απώλεια του Βερολίνου έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς το κόμμα είχε κερδίσει τις προηγούμενες εκλογές και κυβερνούσε μέχρι σήμερα την πρωτεύουσα.
Η προεκλογική περίοδος είχε ήδη εξελιχθεί δύσκολα. Δύο μήνες πριν από τις κάλπες, ο Κάι Βέγκνερ απέσυρε την υποψηφιότητά του για νέα θητεία, έπειτα από την έντονη κριτική που είχε δεχθεί για τον χειρισμό του μεγάλου μπλακάουτ του Ιανουαρίου. Τη θέση του στην εκλογική μάχη πήρε ο Στέφαν Έβερς.
Η αλλαγή προσώπου, όμως, δεν ανέκοψε τις απώλειες. Η Die Linke, με επικεφαλής την Ελίφ Έραλπ και βασικό θέμα της καμπάνιας της το στεγαστικό, πέτυχε την καλύτερη επίδοσή της στην πόλη και πέρασε για πρώτη φορά στην πρώτη θέση.
Αυξάνεται η πίεση στον Μερτς
Για τον Φρίντριχ Μερτς, τα αποτελέσματα προστίθενται σε ένα ήδη δύσκολο πολιτικό τοπίο.
Μόλις δύο εβδομάδες νωρίτερα, το CDU είχε δεχθεί ακόμη ένα ισχυρό πλήγμα στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου το AfD είχε επίσης αναδειχθεί πρώτη δύναμη.
Μέσα σε λίγες ημέρες, oι Χριστιανοδημοκράτες βρέθηκαν αντιμέτωποι με τρεις αρνητικές εκλογικές αναμετρήσεις: στη Σαξονία-Άνχαλτ, στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και στο Βερολίνο.
Η έκταση των απωλειών δυσκολεύει πλέον το CDU να αποδώσει την εικόνα αποκλειστικά σε τοπικές ιδιαιτερότητες. Στο Μεκλεμβούργο έμεινε εκτός κοινοβουλίου, στο Βερολίνο έχασε σχεδόν δέκα μονάδες και, την ίδια ώρα, το AfD συνεχίζει να ενισχύεται στα ανατολικά κρατίδια.
Παρά το αποτέλεσμα, ο Μερτς ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να αλλάξει πολιτική γραμμή.
«Θέλω να προχωρήσω τη χώρα μας μπροστά», δήλωσε από την έδρα του CDU, επιμένοντας ότι οι μεταρρυθμίσεις που έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση θα προχωρήσουν.
Τα αποτελέσματα, ωστόσο, ανοίγουν εκ νέου τη συζήτηση στο εσωτερικό των Χριστιανοδημοκρατών για τη στρατηγική του κόμματος και για το κατά πόσο η σημερινή πορεία μπορεί να ανακόψει τόσο τις απώλειες προς το AfD όσο και τη φθορά στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Οι περιφερειακές κάλπες δεν απειλούν άμεσα την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Περιορίζουν, όμως, ακόμη περισσότερο τα περιθώρια του Μερτς σε μια περίοδο κατά την οποία επιχειρεί να προωθήσει αλλαγές σε οικονομία, συντάξεις, φορολογία και υγεία, έχοντας πλέον να διαχειριστεί και μια αισθητά μεγαλύτερη πίεση στο εσωτερικό του ίδιου του CDU.
