Πτώση Χαμενεΐ και άνοδος Παχλαβί: Τι θα αλλάξει στο Ιράν

Το ενδεχόμενο πτώσης του Αλί Χαμενεΐ και ανάδειξης του Ρεζά Παχλαβί στην ηγεσία του Ιράν αποτελεί ένα από τα πιο συζητημένα σενάρια εν μέσω των εκτεταμένων αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα σήμαινε βαθιά τομή στην πολιτική, κοινωνική και γεωπολιτική πραγματικότητα της χώρας, χωρίς όμως να εγγυάται αυτόματα σταθερότητα ή δημοκρατία.

Σε πολιτικό επίπεδο, η πτώση του Χαμενεΐ θα σήμαινε το τέλος της ισλαμικής θεοκρατίας όπως τη γνωρίζουμε από το 1979. Το σημερινό σύστημα, όπου ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης έχει τον τελικό λόγο σε όλες τις αποφάσεις, θα έδινε τη θέση του σε μια μεταβατική περίοδο με στόχο ένα πιο κοσμικό κράτος. Ο Παχλαβί έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι δεν επιδιώκει απόλυτη μοναρχία, αλλά ένα δημοψήφισμα ώστε ο ιρανικός λαός να αποφασίσει για το πολίτευμα, πιθανόν με τη μορφή συνταγματικής μοναρχίας ή δημοκρατίας.

Στο διεθνές πεδίο, μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να οδηγήσει σε θεαματική στροφή της εξωτερικής πολιτικής του Ιράν. Η προσέγγιση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση θα άνοιγε τον δρόμο για άρση κυρώσεων, επανένταξη στις διεθνείς αγορές και οικονομική ανάκαμψη. Παράλληλα, θα περιοριζόταν ο ρόλος του Ιράν σε περιφερειακές συγκρούσεις και οργανώσεις, γεγονός που θα άλλαζε τις ισορροπίες σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Σε κοινωνικό επίπεδο, οι αλλαγές θα ήταν άμεσες και ορατές: κατάργηση της υποχρεωτικής μαντίλας, περισσότερες ελευθερίες λόγου και έκφρασης, τέλος της «ηθικής αστυνομίας» και επιστροφή χιλιάδων εξόριστων Ιρανών. Για μεγάλο μέρος της κοινωνίας, αυτό θα σήμαινε μια καθημερινότητα πιο κοντά στα δυτικά πρότυπα.

Ωστόσο, τίποτα από τα παραπάνω δεν είναι δεδομένο. Οι Φρουροί της Επανάστασης ελέγχουν κρίσιμους τομείς της οικονομίας και της ασφάλειας και δύσκολα θα παραδώσουν την εξουσία χωρίς αντίδραση. Ο κίνδυνος εσωτερικής σύγκρουσης ή παρατεταμένης αστάθειας είναι υπαρκτός.

Συμπερασματικά, η πτώση του Χαμενεΐ και η άνοδος του Παχλαβί θα άλλαζαν την κατεύθυνση του Ιράν, όχι όμως και αυτόματα το μέλλον του. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα ηγηθεί, αλλά πώς και με ποιους όρους θα γίνει η μετάβαση.

Διαβάστε επίσης