Εργοστάσιο τοξικότητας το διαδίκτυο

Η ιστορία με τα fake news για την κόρη του Κυριάκου Μητσοτάκη Σοφία και τη δήθεν επιστροφή της στην Αθήνα με ιδιωτική πτήση που πλήρωσε ο ελληνικός λαός δείχνει πόσο χαμηλό είναι το επίπεδο

Η κυριαρχία των fake news δεν είναι απλώς ένα πρόβλημα ενημέρωσης, είναι σύμπτωμα μιας κοινωνίας που έχει μάθει να τρέφεται με χολή. Στο διαδίκτυο, η αλήθεια συχνά χάνει από το πιο εξωφρενικό ψέμα. Γιατί το ψέμα είναι πιο πικάντικο, πιο θυμωμένο, πιο «ηρωικό» για όσους θέλουν να πιστεύουν ότι πίσω από κάθε γεγονός κρύβεται μια σκοτεινή συνωμοσία.

Αυτή είναι η κοινωνιολογία της μάζας, ας μην κρυβόμαστε. Όσο πιο μεγάλο είναι ένα ψέμα τόσο πιο πιστευτό είναι.

Τις τελευταίες ημέρες είδαμε ξανά το ίδιο έργο. Ένα ταξίδι βαφτίζεται «σκάνδαλο», φωτογραφίες παρουσιάζονται εκτός πλαισίου και ξαφνικά το διαδίκτυο γεμίζει από «αποκαλύψεις». Τι κι αν η Σοφία Μητσοτάκη ανάρτησε στον λογαριασμό της στο Instagram το εισιτήριο με την πτήση τσάρτερ; Τα χρέπια των δήθεν αποκαλυπτικών δημοσιογράφων συνεχίζουν τις ασυναρτησίες παρά το γεγονός ότι θα έπρεπε να κρυφτούν από προσώπου γης.

Τα ίδια έκαναν και με την τραγωδία των Τεμπών. Μας μιλούσαν για κρυφά βαγόνια, για μυστηριώδη ξυλόλια, για υποτιθέμενες συγκαλύψεις που μόνο εκείνοι –οι αυτοδιορισμένοι ντετέκτιβ των social media– είχαν ανακαλύψει. Και όλες αυτές τις ουρανομήκεις σαχλαμάρες τις υιοθετούσαν πολιτικοί αρχηγοί, ακόμα και μεγάλα υποτίθεται ΜΜΕ, εγνωσμένου κύρους.

Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο όσοι κατασκευάζουν τα ψέματα. Είναι και όσοι τα καταναλώνουν με λαχτάρα και νιώθουν τεράστια ικανοποίηση με οτιδήποτε μπορεί να δολοφονήσει το χαρακτήρα κάποιου άλλου. «Να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα», εκεί είναι όλη η ικανοποίηση.

Χωρίς καθυστέρηση τρέχουν όλοι να κάνουν «κοινοποίηση» πριν καν διαβάσουν, να σχολιάσουν με οργή πριν ελέγξουν αν αυτό που βλέπουν έχει την παραμικρή σχέση με την αλήθεια. Να βγάλει ο καθένας από μέσα του τα δικά του συμπλέγματα που τον πνίγουν. Να κάνει outing κακίας μιζέριας και κακομοιριάς. Τα fake news δεν εξαπλώνονται επειδή είναι πειστικά. Εξαπλώνονται επειδή επιβεβαιώνουν την εσωτερική κατάθλιψη του καθενός μας και τις προκαταλήψεις μας.

Έτσι το διαδίκτυο μετατρέπεται σε εργοστάσιο τοξικότητας. Όπου η λογική πνίγεται μέσα σε θεωρίες, υπαινιγμούς και κραυγές. Όπου η συκοφαντία βαφτίζεται «έρευνα» και η καχυποψία παρουσιάζεται ως δήθεν κριτική σκέψη.

Η αλήθεια όμως έχει ένα ελάττωμα: είναι βαρετή για όσους έχουν εθιστεί στο δηλητήριο της υπερβολής. Κι όμως, χωρίς αυτήν δεν υπάρχει ούτε δημοκρατία, ούτε δημόσιος διάλογος.

Αν θέλουμε ένα πιο υγιές διαδίκτυο, πρέπει να μάθουμε κάτι απλό αλλά δύσκολο: να αμφισβητούμε όχι μόνο την εξουσία, αλλά και το ίδιο το ψέμα που μας σερβίρουν με τόση ευκολία.

Διαβάστε επίσης