Ζάκυνθος: Η στιγμή που ο πιλότος απομακρύνεται από το φλεγόμενο F-16

Με ψυχραιμία και απόλυτο επαγγελματισμό αντέδρασε ο πιλότος του F-16 που πραγματοποίησε αναγκαστική προσγείωση στη Ζάκυνθο, ύστερα από μηχανική βλάβη που παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης.

Ο χειριστής κατάφερε να οδηγήσει το μαχητικό με ασφάλεια στον διάδρομο προσγείωσης και να μειώσει όσο το δυνατόν περισσότερο τον κίνδυνο για την περιοχή.

Η αντίδρασή του θεωρείται υποδειγματική, καθώς ακολούθησε με ακρίβεια τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα ασφαλείας και διατήρησε τον έλεγχο της κατάστασης μέχρι τέλους. Αμέσως μετά την προσγείωση, το αεροσκάφος τυλίχθηκε στις φλόγες, όμως ο ίδιος κατάφερε να απομακρυνθεί εγκαίρως. Σε βίντεο που κυκλοφόρησε, καταγράφεται μάλιστα να παραμένει ψύχραιμος και να δίνει οδηγίες για την κατάσβεση του μαχητικού, αντί να κινηθεί πανικόβλητος.

Στο σημείο έσπευσαν πυροσβεστικές δυνάμεις, οι οποίες έριξαν προληπτικά ειδικό αφρό για να αποτραπεί η επέκταση της φωτιάς. Ο πιλότος μεταφέρθηκε με στρατιωτικό ελικόπτερο στην 117 Πτέρυγα Μάχης στην Ανδραβίδα, όπου υποβλήθηκε σε προληπτικές εξετάσεις. Σύμφωνα με την Πολεμική Αεροπορία, ο ιπτάμενος είναι καλά στην υγεία του και τα αίτια του συμβάντος διερευνώνται.

Το F-16 είχε απογειωθεί από την 116 Πτέρυγα Μάχης στον Άραξο και συμμετείχε σε άσκηση όταν παρουσιάστηκε η βλάβη που οδήγησε στην αναγκαστική προσγείωση στο πλησιέστερο αεροδρόμιο, αυτό της Ζακύνθου. Λίγο αργότερα, ειδικό κλιμάκιο της Πολεμικής Αεροπορίας έφτασε στο νησί για την απομάκρυνση της ατράκτου και τον καθαρισμό του διαδρόμου, ενώ η επαναλειτουργία του αεροδρομίου αναμενόταν μετά τις 19:00.

Η ανακοίνωση της Πολεμικής Αεροπορίας:

«Την Πέμπτη 9 Ιουλίου 2026 και ώρα 13:45, αεροσκάφος F-16 της 335 Μοίρας της 116 Πτέρυγας Μάχης, που συμμετείχε σε εκπαιδευτική πτήση, πραγματοποίησε αναγκαστική προσγείωση στο αεροδρόμιο Ζακύνθου, λόγω βλάβης. Ο Ιπτάμενος του αεροσκάφους είναι καλά στη υγεία του. Τα αίτια του συμβάντος διερευνώνται».

Η στιγμή που το F-16 κάνει αναγκαστική προσγείωση στη Ζάκυνθο

Δραματικές στιγμές εκτυλίχθηκαν το μεσημέρι της Πέμπτης στο αεροδρόμιο της Ζακύνθου όταν ένα μονοθέσιο μαχητικό αεροσκάφος F-16 της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας, από άγνωστο μέχρι στιγμής λόγο, τυλίχθηκε στις φλόγες αμέσως μετά την πραγματοποίηση αναγκαστικής προσγείωσης στο αεροδρόμιο.

Ένα νέο βίντεο έρχεται στη δημοσιότητα από τη βρετανική ηλεκτρονική εφημερίδα Metro, στο οποίο φαίνεται η προγείωση του F-16 Viper και η ταχύτητα με την οποία προσπαθεί ο πιλότος να φτάσει στον αεροδιάδρομο με ασφάλεια.

Πώς το αεροσκάφος τυλίχθηκε στις φλόγες

Όπως φαίνεται στο βίντεο, το F-16 Viper προσγειώνεται στη Ζάκυνθο χωρίς να έχουν ανοίξει οι τροχοί, αλλά δεν φλέγεται. Πιθανότατα αυτό ερμηνεύεται ως βλάβη που επηρεάζει το σύστημα προσγείωσης και καθιστά απαγορευτικό το κατέβασμα των τροχών.

Στο F-16 δεν υπάρχει ίχνος φωτιάς κατά την διάρκεια της διαδικασίας καθόδου. Ως εκ τούτου το πιθανότερο σενάριο είναι ότι λόγω της τροχοδρόμησης με την κοιλιά και την επαφή της ατράκτου του F-16 Viper με την άσφαλτο στον διάδρομο προσγείωσης, προκλήθηκαν σπινθήρες και ξέσπασε φωτιά.

Όταν ένα μαχητικό γλιστράει με την κοιλιά πάνω στον διάδρομο, δημιουργούνται συνθήκες που ευνοούν την ανάφλεξη:

• Τριβή και σπινθήρες: Η κάτω επιφάνεια της ατράκτου, που αποτελείται από αλουμίνιο και στοιχεία τιτανίου, τρίβεται με μεγάλη ταχύτητα και πίεση πάνω στο τσιμέντο. Αυτή η τριβή παράγει σπινθήρες και τοπικές υψηλές θερμοκρασίες.
• Ρήξη υδραυλικών γραμμών: Το F-16 διαθέτει υδραυλικό σύστημα που λειτουργεί υπό πολύ υψηλή πίεση (περίπου 3.000 psi). Κατά την παραμόρφωση και την τριβή της ατράκτου, οι υδραυλικές σωληνώσεις που βρίσκονται στο κάτω μέρος του αεροσκάφους συχνά κόβονται. Το υδραυλικό λάδι εκτοξεύεται υπό πίεση και μετατρέπεται σε λεπτό εύφλεκτο νέφος (mist). Αυτό το νέφος είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο, καθώς αναφλέγεται εύκολα από τους σπινθήρες που δημιουργούνται από την τριβή.
• Υπολειμματικοί ατμοί καυσίμου: Ακόμα και αν ο πιλότος είχε προλάβει να ρίξει μέρος του καυσίμου (fuel dumping), στις δεξαμενές παραμένουν ατμοί. Οι ατμοί καυσίμου είναι πιο εύφλεκτοι από το υγρό καύσιμο και μπορούν να αναφλεγούν από μια σπίθα ή από τις υψηλές θερμοκρασίες που αναπτύσσονται κατά την τριβή.

Ευτυχώς ο Top Gun χειριστής του F-16 Viper είχε προλάβει να βγει από το cockpit και να απομακρυνθεί από το μαχητικό περπατώντας. Η φωτιά εξαπλώθηκε με απίστευτη ραγδαιότητα. Είναι όμως σαφές ότι η άμεση επέμβαση των ανδρών της Πυροσβεστικής που έριξαν αμέσως επιβραδυντικό αφρό στο φλεγόμενο μαχητικό οδήγησε στην άμεση κατάσβεση της φωτιάς, προτού το F-16 Viper καταστραφεί ολοσχερώς.

Η επιλογή της αναγκαστικής προσγείωσης στη Ζάκυνθο δείχνει ότι το πρόβλημα ήταν τόσο μεγάλο που ο χειριστής του μαχητικού δεν είχε καν στη διάθεσή του τα πολύ λίγα λεπτά - 3 έως 4- που απαιτούνται για ένα F-16 προκειμένου να διανύσει την απόσταση από την περιοχή ανοικτά της Ζακύνθου μέχρι τον Άραξο.

Δείτε το συγκλονιστικό βίντεο ντοκουμέντο που δημοσιεύει αποκλειστικά το Newsbomb.gr:

Το μαχητικό αεροσκάφος τύπου F-16 Viper φλέγεται ολοσχερώς. Ο χειριστής του μαχητικού ευτυχώς πρόλαβε και εγκατέλειψε το μαχητικό αεροσκάφος εγκαίρως και απομακρύνεται με ασφάλεια, περπατώντας προς το όχημα του αεροδρομίου Ζακύνθου με τον οδηγό του να τον συνοδεύει.

Viper: Ποιο είναι το ελληνικό F-16 που κυριαρχεί στο Αιγαίο

Το F-16 Viper - σαν και αυτό που έπαθε τεχνικό πρόβλημα και προσγειώθηκε σήμερα στην Ζάκυνθο -δεν είναι απλώς ένα «καλύτερο» F-16. Είναι ουσιαστικά νέο αεροσκάφος κάτω από το γνωστό στους ελληνικούς ουρανούς κέλυφος, το οποίο μετατρέπει τα ελληνικά Block 52+ στα πιο προηγμένα F-16 της Ευρώπης. Το πρόγραμμα τρέχει αδιάλειπτα στις εγκαταστάσεις της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας στην Τανάγρα, υπό τη στενή τεχνική καθοδήγηση ομάδων της Lockheed Martin.
Η αναβάθμιση στην έκδοση Viper μετατρέπει τα αεροσκάφη σε μαχητικά 4.5 γενιάς με πρωτοποριακά συστήματα αεροναυτιλίας και ηλεκτρονικού πολέμου.

Το ραντάρ AN/APG-83 SABR - η καρδιά της αναβάθμισης

Το βασικότερο σημείο του εκσυγχρονισμού είναι το ραντάρ AN/APG-83 Scalable Agile Beam Radar (SABR), τεχνολογίας AESA (Active Electronically Scanned Array), κατασκευής Northrop Grumman.

Αντί για τη μηχανική κίνηση κεραίας που χρησιμοποιούσαν τα παλαιότερα APG-68, το SABR κατευθύνει ηλεκτρονικά τη δέσμη μέσω εκατοντάδων μικρών μονάδων εκπομπής-λήψης, σχεδόν ακαριαία. Βασίζεται στην ίδια οικογένεια τεχνολογίας με το APG-77 του F-22 Raptor και το APG-81 του F-35, με τη Northrop Grumman να αναφέρει περίπου 95% ομοιότητα αρχιτεκτονικής με το ραντάρ του F-35.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το APG-83 εντοπίζει στόχους σε αποστάσεις που ξεπερνούν τα 160 έως και πάνω από 200 χιλιόμετρα, ανάλογα με ύψος, συνθήκες και μέγεθος στόχου - οι ακριβείς επιχειρησιακές επιδόσεις παραμένουν διαβαθμισμένες. Το σύστημα μπορεί να παρακολουθεί δεκάδες στόχους ταυτόχρονα, να χαρτογραφεί το έδαφος με ανάλυση τύπου SAR (Synthetic Aperture Radar) για πλήγματα παντός καιρού, και να εκτελεί ταυτόχρονα αναγνώριση αέρος και προετοιμασία πλήγματος εδάφους.

Τα υπόλοιπα συστήματα της διαμόρφωσης Viper

Πέρα από το ραντάρ, η αναβάθμιση περιλαμβάνει:

• Νέο υπολογιστή αποστολής (mission computer) με σύγχρονη, ανοιχτή αρχιτεκτονική λογισμικού που επιτρέπει γρήγορη ενσωμάτωση νέων όπλων και απειλών
• Ζεύξη δεδομένων Link 16 για ανταλλαγή τακτικής εικόνας σε πραγματικό χρόνο με άλλα αεροσκάφη και μονάδες
• Ενισχυμένο cockpit με έγχρωμη οθόνη υψηλής ανάλυσης
• Ψηφιακό δέκτη προειδοποίησης ραντάρ (DRWR) πλήρως ενσωματωμένο με το APG-83

Σε ό,τι αφορά την αυτοπροστασία, το υπάρχον σύστημα ASPIS II της Raytheon, που εξοπλίζει τα Block 52+/52+ Advanced, θεωρείται πλέον ανεπαρκές λόγω αναλογικής φιλοσοφίας ασύμβατης με το ψηφιακό APG-83. Το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας αξιολογεί δύο υποψήφια συστήματα νέας γενιάς:

• το AN/ALQ-254(V)1 Viper Shield της L3Harris, σχεδιασμένο εξ αρχής για το Viper,
• και το AN/ALQ-257 IVEWS της Northrop Grumman - το οποίο έχει ήδη επιλέξει η Τουρκική Αεροπορία για τα δικά της F-16. Και τα δύο υπόσχονται πλήρη συμβατότητα με το ραντάρ AESA χωρίς αλληλοπαρεμβολές φάσματος.

Κόστος και σταθμοί του προγράμματος

Η διακρατική συμφωνία (FMS) υπογράφηκε το 2018 και τέθηκε σε ισχύ στις 30 Απριλίου του ίδιου έτους, με την ελληνική πλευρά να καταβάλλει, χωρίς τόκους, 1.528.115.956 δολάρια για την αναβάθμιση αρχικά 84 αεροσκαφών Block 52+ και Block 52+ Advanced.

Στις 17 Ιανουαρίου 2021 πραγματοποιήθηκε η παρθενική πτήση του πρώτου αναβαθμισμένου αεροσκάφους, με σειριακό αριθμό «005», σηματοδοτώντας το πρώτο ορόσημο του προγράμματος. Έως τον Μάιο του 2026 είχαν παραδοθεί 52 αναβαθμισμένα Viper, με ολοκλήρωση προγραμματισμένη έως το 2027. Τον Απρίλιο του 2026 η Πολεμική Αεροπορία παρέλαβε το 50ό αναβαθμισμένο F-16 Viper.

Ένα F-16 Block 52+ (Peace Xenia III) που έγινε Viper έχει κοστίσει στον Έλληνα φορολογούμενο περίπου $37,5 εκατ. (αγορά) + $18,2 εκατ. (αναβάθμιση) που φέρνει δηλαδή 55-56 εκατ. δολάρια συνολικά.
Ενώ ένα F-16 Block 52+ Advanced (Peace Xenia IV) που έγινε Viper: $66 εκατ. (αγορά) + $18,2 εκατ. (αναβάθμιση) που φέρνει το κόστος στα $84-85 εκατ. συνολικά.

Ο ρόλος του στον αέρα

Το Viper λειτουργεί ως πολλαπλού ρόλου πλατφόρμα αεράμυνας και επίγειας υποστήριξης, με έμφαση στην αναχαίτιση πάνω από το Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο. Η ικανότητά του να μοιράζεται δεδομένα μέσω Link 16 με Rafale και F-35 το καθιστά κομβικό κρίκο σε ένα δίκτυο αισθητήρων που δίνει στην Πολεμική Αεροπορία εικόνα του πεδίου μάχης σε πραγματικό χρόνο.

Με 82 αναβαθμισμένα Viper να προστίθενται στα 24 Rafale που ήδη πετούν με ραντάρ AESA, η Πολεμική Αεροπορία θα διαθέτει σύντομα πάνω από 100 αεροσκάφη τελευταίας τεχνολογίας - αριθμό που αλλάζει τους συσχετισμούς στο Αιγαίο, όσο η Άγκυρα περιμένει ακόμα το πράσινο φως του αμερικανικού Κογκρέσου για τα δικά της F-16 Block 70/72.

Διαβάστε επίσης