Σκάνδαλο μπάσκετ: Αθώοι Μαργαρίτα Θάνου και ΚΑΕ Παναθηναϊκός για τις κατηγορίες της ΚΑΕ Ολυμπιακός
Μια απόφαση – πρότυπο για το δικαίωμα την ελευθερία της έκφρασης
Snapshot
- Το Μονομε Δικαιοδοτικό Όργανο του ΕΣΑΚΕ αθώωσε τη νομική σύμβουλο της ΚΑΕ Παναθηναϊκός, Μαργαρίτα Θάνου, και την ΚΑΕ Παναθηναϊκός από τις κατηγορίες συκοφαντίας που είχαν προέλθει από την ΚΑΕ Ολυμπιακός.
- Η απόφαση βασίστηκε στη διάκριση μεταξύ αξιολογικής κρίσης και συκοφαντικής δυσφήμισης, προστατεύοντας την ελευθερία της έκφρασης όταν στηρίζεται σε υπαρκτό και αληθή πυρήνα γεγονότων.
- Οι δηλώσεις της κυρίας Θάνου σχετικά με τις διαφορές βολών και τους διαιτητές θεωρήθηκαν παράθεση γεγονότων και υποκειμενική αξιολογική κρίση, χωρίς να παραβιάζουν τον Πειθαρχικό Κανονισμό.
- Η απόφαση συνάδει με το Διεθνές Δίκαιο και προηγούμενες αποφάσεις του ΕΔΔΑ και του Αρείου Πάγου, ενισχύοντας το δικαίωμα στην ελευθερία λόγου στον αθλητικό χώρο.
- Η ΚΑΕ Ολυμπιακός δεν απέδειξε ότι οι δηλώσεις της Θάνου συνιστούν δυσφημιστική συμπεριφορά ή υποκίνηση βίας σύμφωνα με τον Ειδικό Πειθαρχικό Κανονισμό της σεζόν 2026-2027.
Αθώους έκρινε το Μονομελές Δικαιοδοτικό Όργανο του ΕΣΑΚΕ, την νομική σύμβουλο της ΚΑΕ Παναθηναϊκός, Μαργαρίτα Θάνου, καθώς και την πράσινη ΚΑΕ, αναφορικά με τις πρόσφατες κατηγορίες της ΚΑΕ Ολυμπιακός περί συκοφαντίας σχετικά με τις δηλώσεις της πρώτης για διαφορές των βολών μεταξύ της ομάδας του Πειραιά και του Παναθηναϊκού (63 υπέρ της ΚΑΕ Ολυμπιακός) στους τελικούς της σεζόν 2025-2026 της Greek Basketball League.
Με μια απόφαση – πρότυπο για το δικαίωμα την ελευθερία της έκφρασης το Μονομελές Δικαιοδοτικό Όργανο του ΕΣΑΚΕ απαλλάσσει την νομική σύμβουλο της ΚΑΕ Παναθηναϊκός AKTOR καταρρίπτοντας τις καταγγελίες της «κόκκινης» ΚΑΕ. Σημειωτέον ότι η απόφαση είναι σύμφωνη τόσο με το ΕΔΔΑ (Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου), όσο και με τον Άρειο Πάγο.
Το σκεπτικό της απόφασης
Η ΚΑΕ Ολυμπιακός, είχε κατηγορήσει την Μαργαρίτα Θάνου για… συκοφαντικές δηλώσεις, επειδή η δικηγόρος του Παναθηναϊκού είπε το προφανές: «Είναι δυνατόν να υπάρχει ένας άνθρωπος σώφρων, ένας νοήμων άνθρωπος που να μην καταλαβαίνει ότι στημένοι διαιτητές είναι και στημένο πρωτάθλημα; (…)Υπάρχει κάποιος άνθρωπος που θεωρεί ότι κάποιος που έστηνε κατά της ΑΕΚ, υπέρ του Προμηθέα, βρέθηκε με 820.000 ευρώ σπίτι του, αυτός ο άνθρωπος δεν έστηνε και τελικούς;»
Η απόφαση αναφέρει μεταξύ άλλων σχετικά:
Η διάκριση μεταξύ αξιολογικής κρίσης και συκοφαντικής δυσφήμισης αποτελεί έναν από τους θεμελιώδεις πυλώνες του ποινικού και αστικού δικαίου, καθώς κινείται στη συνταγματική τομήμεταξύ της προστασίας της προσωπικότητας και της ελευθερίας της έκφρασης. Στον πυρήνα της νομικής σκέψης βρίσκεται η διακρίβωση του αν το περιεχόμενο ενός κειμένου αναφέρεται σεγεγονός ή συνιστά υποκειμενική εκτίμηση.
Ως γεγονός νοείται κάθε συγκεκριμένο περιστατικό του εξωτερικού κόσμου, παρελθόντος ή παρόντος, το οποίο είναι αντικειμενικά επαληθεύσιμο καιεπιδέχεται αποδείξεως ως προς την αλήθεια ή το ψεύδος του. Όταν ένα τέτοιο γεγονός είναιαναληθές, ο συντάκτης τελεί σε γνώση της αναλήθειάς του και το συμβάν είναι ικανό να βλάψει την τιμή και την υπόληψη του θιγομένου, συγκροτείται η αντικειμενική και υποκειμενική υπόστασητης συκοφαντικής δυσφήμισης.
Αντιθέτως, η αξιολογική κρίση περιλαμβάνει την έκφραση γνώμης, ιδέας, συναισθήματος ή προσωπικής εκτίμησης για ένα πρόσωπο ή μια συμπεριφορά.
Επειδή η κρίση εδράζεται στην υποκειμενική αντίληψη του ομιλητή, δεν επιδέχεται απόδειξη αλήθειας ήψεύδους και ως εκ τούτου εμπίπτει κατ' αρχήν στο πεδίο προστασίας της ελευθερίας του λόγου.Ωστόσο, η νομική προστασία της αξιολογικής κρίσης δεν είναι απεριόριστη. Για να παραμείνει νόμιμη, οφείλει να στηρίζεται σε έναν υπαρκτό και αληθή πυρήνα γεγονότων και να μην εκφέρεται στο κενό ή επί ψευδών περιστατικών.
Επιπλέον, ακόμη και αν η κριτική είναι ιδιαίτερα οξεία,πικρόχολη ή ειρωνική, καθίσταται παράνομη όταν χρησιμοποιούνται εκφράσεις που υπερβαίνουντο αναγκαίο μέτρο και έχουν ως αποκλειστικό σκοπό την περιφρόνηση και την προσβολή της τιμής του προσώπου.
Στην δε άλλη κατηγορία της ΚΑΕ Ολυμπιακός κατά της Μαργαρίτας Θάνου περί δυσφήμισης και υποκίνησης βίας η απόφαση τονίζει:
Σύμφωνα με την πρώτη παράγραφο του άρ.9 του νέου Ειδικού Πειθαρχικού Κανονισμού Πρωταθλήματος Καλαθοσφαίρισης Α1 Εθνικής Κατηγορίας 2026-2027 δυσφημιστική συμπεριφορά συνιστά κάθε συμπεριφορά, ενδεικτικά δήλωση, διάδοση, δημοσίευση, ανάρτηση, η οποία δεν υπάγεται σε οποιοδήποτε άλλο άρθρο του παρόντος Μέρους και η οποία είτε μπορεί να βλάψει την προσωπικότητα, το κύρος, τη φήμη, την τιμή και την υπόληψη των κρατικών αρχών, των αθλητικών αρχών, της Γενικής ΓραμματείαςΑθλητισμού, της Ελληνικής Αστυνομίας, του ΑΣΕΑΔ, της ΔΕΑΒ, της ΕΕΑ, του ΕΟΚΑΝ, της ΕΟΕ,της ΕΦΙΠΗΔ, της FIBA, της ΕΟΚ, της ΚΕΔ/ΕΟΚ, του ΕΣΑΚΕ, του ΜΔΟ/ΕΣΑΚΕ, των ΚΑΕ καθώς και των μελών, των μελών οργάνων και επιτροπών, των υπηρεσιών και του προσωπικού όλων αυτών των αρχών και φορέων ή μπορεί να δυσφημήσει το άθλημα της καλαθοσφαίρισης ή τον αθλητισμό εν γένει ή το κύρος, την αξιοπιστία και την ακεραιότητα των αθλητικών αγώνων που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Πειθαρχικού Κανονισμού ή μπορεί να παρακινήσειή να υποθάλψει ή να επιδοκιμάσει την άσκηση βίας και δη αθλητικής βίας ή την άσκηση οποιουδήποτε πειθαρχικού παραπτώματος του παρόντος Πειθαρχικού Κανονισμού είτε υποδηλώνει ή υποκρύπτει διάκριση ή προκατάληψη κατά άλλου προσώπου ή κατηγορίας άλλωνπροσώπων λόγω φύλου, φυλής, χρώματος, γλώσσας, θρησκείας, πολιτικών ή άλλων πεποιθήσεων,εθνικής ή εθνοτικής ή κοινωνικής προέλευσης, συμμετοχής σε εθνική μειονότητα, περιουσίας,γέννησης, γενεαλογικών καταβολών, αναπηρίας, σεξουαλικού προσανατολισμού ή άλλης κατάστασης.
Σύμφωνα, δε, με την παρ. 2. Του ίδιου άρθρου του παραπάνω Κανονισμού «Σε φυσικόπρόσωπο το οποίο προέβη σε δυσφημιστική συμπεριφορά επιβάλλεται η εξής πειθαρχική ποινή: (...)σε μέλος διοικητικού επιτελείου ανάκληση της δυσφημιστικής συμπεριφοράς, χρηματική ποινή από 8.000 έως 48.000 ευρώ και δυνητικά, σε περίπτωση σοβαρού παραπτώματος, ποινή απαγόρευσηςεισόδου στα γήπεδα από 2 έως 12 μήνες». Από την ως άνω περιγραφή του πειθαρχικού παραπτώματος της δυσφήμισης προκύπτει ότι μια συμπεριφορά προκειμένου να υπαχθεί σε αυτή τη διάταξη θα πρέπει αφενός να μην υπάγεται σε οποιοδήποτε άλλο άρθρο του Β’ Μέρους του Πειθαρχικού Κανονισμού και αφετέρου να συνιστά ενδεικτικά δήλωση, διάδοση, δημοσίευση ή ανάρτηση, η οποία διαζευκτικά είτε να μπορεί να βλάψει την προσωπικότητα, το κύρος, τη φήμη,την τιμή και την υπόληψη κάποιων από τα ενδεικτικώς αναφερόμενα στη διάταξη φυσικά ή νομικάπρόσωπα, είτε να μπορεί να δυσφημήσει το άθλημα της καλαθοσφαίρισης ή τον αθλητισμόγενικότερα ή το κύρος, την αξιοπιστία και την ακεραιότητα των αθλητικών αγώνων που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του, είτε να μπορεί να παρακινήσει ή να υποθάλψει ή να επιδοκιμάσει την άσκηση αθλητικής βίας ή την άσκηση οποιουδήποτε πειθαρχικού παραπτώματος του Πειθαρχικού Κανονισμού, είτε τέλος να υποδηλώνει ή να υποκρύπτει συγκεκριμένου είδους διάκριση ή προκατάληψη.
Σχετικά με τη δήλωση της κυρίας Θάνου στην ΕΡΤ για τις «63 βολές παραπάνω στην ΚΑΕ Ολυμπιακός» η απόφαση τονίζει πως η ανωτέρω δημόσια δήλωση αποτελεί παράθεση γεγονότων αφού το αποτέλεσμα των ανωτέρω αγώνων και συγκεκριμένα τα ποσοστά των βολών αποτελούν συγκεκριμένο περιστατικό του εξωτερικού κόσμου, που ανάγεται στο παρελθόν το οποίο υποπίπτει στις αισθήσεις και είναι δεκτικό αποδείξεως, ενώ η φράση «Αν αυτό κάποιον δεν τον προβληματίζει…» αποτελεί έκφραση της υποκειμενικής της κρίσης, όπως και η απάντησή της σε διευκρινιστικές ερωτήσεις των παριστάμενων δημοσιογράφων της ΕΡΤ που της επισήμαναν ότι η διαφορά βολών μπορεί να οφείλεται στην ικανότητα των ομάδων ή το στυλ παιχνιδιού, και η πρώτη καταγγελλόμενη δήλωσε ότι τα ανωτέρω θα οδηγήσουν σε διεύρυνση της εισαγγελικής έρευνας.
Σχετικά με όσα ειπώθηκαν για τους διαιτητές η συγκεκριμένη απόφαση αναφέρει:
Η ανωτέρω δημόσια δήλωση της πρώτης των καθ’ ων αποτελεί κατά το ένα σκέλος της παράθεση γεγονότων σχετικά με κάποιους από τους διαιτητές που, ενώ κατηγορούνται για εμπλοκή τους σε «στημένα παιχνίδια καλαθοσφαίρισης» και έχουν κριθεί προφυλακιστέοι ήδη γι’ αυτό, είτε έχουν αφεθεί ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους, ενώ συμμετείχαν ως διαιτητές στα παιχνίδια των τελικών αγώνων Α1 Εθνικής Κατηγορίας 2025-2026 μεταξύ των δύο ΚΑΕ (Ολυμπιακού και Παναθηναϊκού) και κατά το άλλο σκέλος της έκφραση της πρόθεσής της να προβεί σε μελλοντικές νομικές ενέργειες η ίδια ως νομική εκπρόσωπος της ΚΑΕ ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΚΟΣ. Το γεγονός, μάλιστα ότι συχνά επαναλαμβάνει τη φράση ότι πρόκειται για προσωπική της γνώμη, συνάδει, κατά τη γνώμη του παρόντος ΜΔΟ, με την πρόθεσή της να ξεκαθαρίσει ότι εκφέρει αξιολογική της κρίση επί των ανωτέρω γεγονότων
Εν κατακλείδι η απόφαση ορίζει ότι:
Ως εκ τούτου οι από 31.10.2026 δημόσιες δηλώσεις της πρώτης των καθ’ων, μέλους ΔΣ και προσώπου άμεσα συνδεόμενου με την ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΚΟΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (δ.τ. ΚΑΕ ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΚΟΣ AKTOR) με το ως άνω περιεχόμενο, όπως αναλυτικά περιγράφεται, δεν αποδείχθηκε ότι παραβιάζουν τη διάταξη του άρ. 9 του Ειδικού Πειθαρχικού Κανονισμού Πρωταθλήματος Καλαθοσφαίρισης Α1 Εθνικής Κατηγορίας 2026-2027.
Κατόπιν των ανωτέρω, η πρώτη καθ’ ης θα πρέπει να απαλλαγεί για το πειθαρχικό παράπτωμα της πειθαρχικής παράβασης της δυσφημιστικής συμπεριφοράς μέσω δημοσίων δηλώσεων και η δεύτερη καθ’ ης ΚΑΕ θα πρέπει να απαλλαγεί για την ίδια ως άνω πράξη του μέλους του ΔΣ της, κατά τα ειδικώς οριζόμενα στο διατακτικό της παρούσας
