Οι ερευνητές ταυτοποίησαν αρχαίο θηρευτή μήκους 19 μέτρων μόνο από το απολιθωμένο σαγόνι του
Στην προκειμένη περίπτωση, τα στοιχεία προέρχονται από απολιθώματα που βρέθηκαν στην Ιαπωνία και τον Καναδά και χρονολογούνται δεκάδες εκατομμύρια χρόνια πριν
Snapshot
- Νέα απολιθώματα υποδεικνύουν ότι το αρχαίο κεφαλόποδο Nanaimoteuthis haggarti μπορούσε να φτάσει τα 19 μέτρα μήκος κατά την Κρητιδική περίοδο.
- Τα απολιθώματα βρέθηκαν στην Ιαπωνία και τον Καναδά και χρονολογούνται από 72 έως 100 εκατομμύρια χρόνια πριν.
- Οι γνάθοι των απολιθωμάτων παρουσιάζουν πανομοιότυπη μορφολογία, υποδηλώνοντας ότι ανήκουν στο ίδιο γένος με ευρεία γεωγραφική εξάπλωση.
- Μεθοδολογίες τρισδιάστατης σάρωσης και υπολογιστικών μοντέλων συνέβαλαν στην εκτίμηση του μεγέθους του ζώου.
- Η μελέτη παρέχει αποδείξεις ότι ασπόνδυλα μπορούσαν να εξελιχθούν σε γιγάντιους και ευφυείς κορυφαίους θηρευτές σε οικοσυστήματα κυριαρχούμενα από σπονδυλωτά.
Ένα νέο σύνολο απολιθωμάτων που αναλύθηκε πρόσφατα υποδηλώνει ότι ένα αρχαίο πλάσμα, συγγενικό με τα χταπόδια, ίσως έφτανε σε μήκος τα 19 μέτρα, γεγονός που το κατατάσσει ανάμεσα στους μεγαλύτερους θαλάσσιους θηρευτές των θαλασσών της Κρητιδικής περιόδου. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science, βασίζεται κυρίως σε απολιθωμένα σαγόνια που αποδίδονται στο είδος Nanaimoteuthis haggarti.
Για πολλά χρόνια οι επιστήμονες γνώριζαν ότι οι ωκεανοί της Κρητιδικής περιόδου φιλοξενούσαν τεράστιους θηρευτές, από μοσασαύρους μέχρι γιγάντιους καρχαρίες. Ωστόσο, η ύπαρξη κεφαλόποδων τέτοιου μεγέθους ήταν δύσκολο να επιβεβαιωθεί, καθώς το μαλακό σώμα τους σπάνια απολιθώνεται. Έτσι, οι ερευνητές αναγκάζονται να ανασυνθέτουν ολόκληρα ζώα βασιζόμενοι σε ελάχιστα απομεινάρια που έχουν διασωθεί μέσα στον χρόνο.
Στην προκειμένη περίπτωση, τα στοιχεία προέρχονται από απολιθώματα που βρέθηκαν στην Ιαπωνία και τον Καναδά και χρονολογούνται δεκάδες εκατομμύρια χρόνια πριν. Σύμφωνα με τη μελέτη, η ομοιότητα αυτών των ευρημάτων ήταν εκείνη που οδήγησε τους επιστήμονες να επανεξετάσουν το ενδεχόμενο ότι ορισμένα κεφαλόποδα είχαν αποκτήσει πραγματικά γιγαντιαίες διαστάσεις.
Απολιθώματα από δύο ηπείρους
Η έρευνα βασίζεται σε 27 απολιθωμένα δείγματα που εντοπίστηκαν σε τοποθεσίες της Ιαπωνίας και του Καναδά. Ιάπωνες επιστήμονες, οι οποίοι δημοσίευσαν τα αποτελέσματά τους στο Science, εκτιμούν ότι τα ευρήματα έχουν ηλικία από 72 έως 100 εκατομμύρια χρόνια, τοποθετώντας τα στην Ύστερη Κρητιδική περίοδο.
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι τα πρώτα χταπόδια ήταν γιγάντιοι θηρευτές που κατείχαν την κορυφή της θαλάσσιας τροφικής αλυσίδας κατά την Κρητιδική περίοδο», δήλωσε ο παλαιοντολόγος καθηγητής Γιασουχίρο Ίμπα του Πανεπιστημίου Χοκάιντο.
Παρότι τα απολιθώματα είναι αποσπασματικά, παρουσιάζουν σχεδόν πανομοιότυπη μορφολογία στις γνάθους, στοιχείο που ενισχύει την εκτίμηση ότι ανήκουν στο ίδιο γένος, το Nanaimoteuthis, και όχι σε διαφορετικά είδη.
Η μεγάλη γεωγραφική απόσταση ανάμεσα στα σημεία όπου βρέθηκαν υποδηλώνει επίσης ότι το συγκεκριμένο ζώο, ή στενοί συγγενείς του, ίσως είχε πολύ ευρύτερη εξάπλωση στους αρχαίους ωκεανούς απ' ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα.
Η ανασύνθεση ενός θαλάσσιου γίγαντα
Η ανακατασκευή του ζώου βασίστηκε σχεδόν αποκλειστικά στις γνάθους του, καθώς οι μαλακοί ιστοί των κεφαλόποδων σπανίως διατηρούνται ως απολιθώματα. Αυτό καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την εκτίμηση του πραγματικού μεγέθους τους, χωρίς όμως να την καθιστά αδύνατη.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τεχνικές τρισδιάστατης σάρωσης και υπολογιστικά μοντέλα, συγκρίνοντας τις απολιθωμένες γνάθους με εκείνες σύγχρονων κεφαλόποδων. Με βάση αυτή τη μέθοδο, εκτιμούν ότι το Nanaimoteuthis haggarti μπορούσε να φτάσει σε μήκος περίπου 19 μέτρων.
Παράλληλα, στα απολιθώματα εντοπίστηκαν ενδείξεις πλευρίωσης, δηλαδή πιθανής προτίμησης χρήσης της μίας πλευράς του σώματος έναντι της άλλης. Στα σημερινά χταπόδια, αντίστοιχα χαρακτηριστικά έχουν συνδεθεί με πιο σύνθετες μορφές συμπεριφοράς.
«Η μελέτη αυτή παρέχει τις πρώτες άμεσες αποδείξεις ότι ασπόνδυλα ζώα μπορούσαν να εξελιχθούν σε γιγάντιους, ευφυείς κορυφαίους θηρευτές σε οικοσυστήματα που κυριαρχούνται από σπονδυλωτά εδώ και περίπου 400 εκατομμύρια χρόνια», τόνισε ο καθηγητής Ίμπα.
Την ίδια εποχή, οι μοσασαύροι έφταναν σε μήκος περίπου 17 μέτρων, ενώ οι μεγαλύτεροι καρχαρίες ξεπερνούσαν τα 10 μέτρα. Αν οι νέες εκτιμήσεις επιβεβαιωθούν, το Nanaimoteuthis haggarti θα συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους θηρευτές των θαλασσών της Κρητιδικής περιόδου, αν και η εικόνα που έχουμε για το ζώο εξακολουθεί να βασίζεται σε περιορισμένα και αποσπασματικά απολιθωμένα ευρήματα.
