Sleep divorce: Η νέα τάση στον ύπνο που θα σώσει τη σχέση με τον σύντροφό σας

Ο 35χρονος Elliot James και η σύζυγός του άρχισαν να κοιμούνται σε ξεχωριστά υπνοδωμάτια πριν από τέσσερα χρόνια, λίγο μετά τη γέννηση της κόρης τους. Ο James, ο οποίος ζει στο Λονδίνο και είναι ιδρυτής ιστοσελίδας με αξιολογήσεις εξοπλισμού γυμναστικής για το σπίτι, λέει ότι η απόφαση αυτή —γνωστή ως «sleep divorce»— υπήρξε «επαναστατική».

«Η σύζυγός μου είχε πάντα πολύ ελαφρύ ύπνο, ενώ εγώ ροχάλιζα πάντα αρκετά έντονα, ανεξάρτητα από το βάρος ή τη φυσική μου κατάσταση», ανέφερε ο James.

Πριν αποφασίσουν να κοιμούνται χωριστά, είχε δοκιμάσει ταινίες για τη μύτη, mouth tape, ρινικούς διαστολείς, να κοιμάται σε πιο όρθια στάση και πολλά ακόμη μέσα για να περιορίσει το ροχαλητό. Τίποτα δεν λειτούργησε. Ο ίδιος υποψιάζεται ότι μπορεί να έχει υπνική άπνοια, αλλά δεν έχει καταφέρει ακόμη να εξεταστεί.

«Εκείνη με σκουντούσε, εγώ ξυπνούσα για λίγο, ξανακοιμόμουν και ο κύκλος ξεκινούσε ξανά, πολλές φορές μέσα στη νύχτα», είπε. «Είχαμε αρκετούς καβγάδες στις 3 τα ξημερώματα, νύχτες στο δωμάτιο των επισκεπτών ή, αν βρισκόμασταν σε ξενοδοχείο, κάποιες φορές κατέληγα να κοιμάμαι στην πολυθρόνα».

Τα διαφορετικά τους ωράρια έκαναν την κατάσταση ακόμη πιο δύσκολη: ο James αυτοχαρακτηρίζεται «νυχτοπούλι», ενώ η σύζυγός του συνήθως κοιμάται μέχρι τις 10 το βράδυ. Αυτό σήμαινε ότι συχνά ξυπνούσε όταν εκείνος τελικά πήγαινε για ύπνο.

Ύστερα γεννήθηκε η κόρη τους. Η σύζυγός του ξυπνούσε πολλές φορές μέσα στη νύχτα για να τη θηλάσει, ενώ το ροχαλητό του έκανε τον ήδη περιορισμένο ύπνο της ακόμη πιο διακεκομμένο. Την ίδια στιγμή, επηρεαζόταν και ο δικός του ύπνος.

«Μετακόμισα στο δωμάτιο των επισκεπτών, που πλέον είναι το δικό μου υπνοδωμάτιο, και η αλλαγή ήταν σχεδόν άμεση», είπε. «Κοιμόμαστε και οι δύο καλύτερα, τα διαφορετικά μας προγράμματα δεν έχουν πια σημασία και γενικά είμαστε πιο ευτυχισμένοι γι’ αυτό».

Αν και η ιδέα ενός «διαζυγίου ύπνου» μπορεί να ακούγεται δραστική ή σαν έσχατη λύση για ορισμένα ζευγάρια, θεραπευτές και γιατροί ύπνου λένε ότι μπορεί να προστατεύσει τον ύπνο και, τελικά, την ίδια τη σχέση.

Τα πιθανά οφέλη του «sleep divorce»

Ο όρος «sleep divorce» ακούγεται πιο βαρύς απ’ όσο θα έπρεπε, λέει ο Matthew Walker, καθηγητής Νευροεπιστήμης και Βιοϊατρικής Μηχανικής στο UT Dallas και συγγραφέας του βιβλίου Why We Sleep.

«Ακούγεται σαν κάποιος να παίρνει την επιμέλεια του παπλώματος. Στην πραγματικότητα, μιλάμε για ύπνο σε ξεχωριστά κρεβάτια ή σε ξεχωριστά δωμάτια, κάποιες ή όλες τις νύχτες», εξηγεί.

Οι ειδικοί υγείας και οι ερευνητές γνωρίζουν εδώ και χρόνια ότι οι σύντροφοι που μοιράζονται το ίδιο κρεβάτι μπορούν να διαταράσσουν ο ένας τον ύπνο του άλλου, σημειώνει ο Walker. Και η χρόνια στέρηση ύπνου έχει καλά τεκμηριωμένες συνέπειες τόσο για τη σωματική όσο και για την ψυχική υγεία.

«Ως νευρολόγος, δεν μπορώ να τονίσω αρκετά πόσο σημαντικό είναι να κοιμάται κανείς καλά τη νύχτα», λέει ο πιστοποιημένος νευρολόγος David Perlmutter. «Αν ο ύπνος σε ξεχωριστούς χώρους βοηθά κάποιον να πετύχει βαθύτερο και λιγότερο διακεκομμένο ύπνο, ο εγκέφαλος μπορεί να ωφεληθεί σημαντικά». Ο καλύτερος ύπνος υποστηρίζει τη μνήμη, τη συναισθηματική ρύθμιση, τη μεταβολική υγεία και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού, αναφέρει.

Για ορισμένους ανθρώπους με χρόνια αϋπνία, το να μοιράζονται το ίδιο κρεβάτι —και να ανησυχούν ότι μπορεί να ξυπνήσουν τον σύντροφό τους ή να αγχώνονται ολοένα και περισσότερο επειδή δεν κοιμούνται— μπορεί να δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο που κάνει τον ύπνο ακόμη δυσκολότερο, λέει η Ashwini Nadkarni, επίκουρη καθηγήτρια Ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ. Ο ύπνος σε ξεχωριστούς χώρους μπορεί να μειώσει μέρος αυτής της πίεσης, προσθέτει.

Το να «χωρίσει» ένα ζευγάρι στον ύπνο, ώστε και οι δύο να μπορούν να ξεκουραστούν όσο χρειάζονται, μπορεί επίσης να κάνει τη σχέση πιο δυνατή.

«Πολλά ζευγάρια αισθάνονται τον αντίκτυπο του κακού ύπνου, καθώς η έλλειψη ύπνου μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη ένταση και δυσκολία στη ρύθμιση των συναισθημάτων, κάτι που τελικά μπορεί να ενισχύσει τη δυσαρέσκεια μέσα στη σχέση», λέει η Mandolin Moody, ατομική και συζυγική θεραπεύτρια στη Νέα Υόρκη. «Όταν κοιμόμαστε καλύτερα, νιώθουμε καλύτερα τόσο ψυχικά όσο και σωματικά», προσθέτει.

Η 42χρονη Nicole Moore, coach σχέσεων και αγάπης στο Montclair του Νιου Τζέρσεϊ, γνώριζε πολύ πριν παντρευτεί ότι δεν μπορούσε να μοιράζεται άνετα το ίδιο κρεβάτι κάθε βράδυ. Δύο μήνες αφότου άρχισε να βγαίνει με τον σημερινό σύζυγό της, του είπε ότι θα χρειαζόταν πάντα το δικό της υπνοδωμάτιο.

«Είχα συνειδητοποιήσει εδώ και καιρό ότι το να κοιμάμαι στο ίδιο κρεβάτι με κάποιον με κάνει κυριολεκτικά μια δυστυχισμένη εκδοχή του εαυτού μου», λέει. «Κάθε φορά που κοιμόμουν στο ίδιο κρεβάτι με σύντροφο, ξυπνούσα λιγότερο ξεκούραστη και πιο ευερέθιστη, επειδή το σώμα μου δεν φαινόταν ποτέ να μπορεί να ξεκουραστεί άνετα με κάποιον δίπλα μου».

Η Moore φοβόταν ότι αυτή η συζήτηση θα έβαζε τέλος στη σχέση. Αντί γι’ αυτό, αφού πήρε μία ημέρα για να το σκεφτεί, ο σύντροφός της τής είπε ότι εξακολουθούσε να θέλει να είναι μαζί της, ακόμη κι αν η δική του προτίμηση ήταν να μοιράζονται το ίδιο κρεβάτι.

«Ορισμένοι άνθρωποι νιώθουν πιο άνετα όταν κοιμούνται μόνοι τους και το βλέπουν ως έναν ιδιωτικό και απαραίτητο χρόνο για να επαναφορτιστούν», λέει η Stephanie Freitag, κλινική ψυχολόγος και ιδρύτρια του New Gen Psychology. «Η αμοιβαία αναγνώριση αυτών των διαφορετικών αναγκών μπορεί να ωφελήσει την υγεία μιας σχέσης».

Πώς να κάνετε το «sleep divorce» να λειτουργήσει για εσάς

Πριν προχωρήσετε σε ένα «sleep divorce», αξίζει πρώτα να εντοπίσετε τι είναι αυτό που διαταράσσει πραγματικά τον ύπνο σας και να εξετάσετε όλες τις επιλογές σας, λέει η Michelle Jonelis, γιατρός ύπνου και ιδρύτρια της Lifestyle Sleep Clinic στο Mill Valley της Καλιφόρνια.

Θα μπορούσε κάποιος να ωφεληθεί από μια επίσκεψη σε ειδικό ύπνου για μια πιθανή αδιάγνωστη διαταραχή; Μπορούν να βρεθούν πρακτικές λύσεις για διαφορετικά ωράρια, όπως το να αφήνει κανείς ρούχα και είδη προσωπικής φροντίδας σε άλλο δωμάτιο, ώστε να αποφεύγονται οι πρωινές ενοχλήσεις; Αν οι προτιμήσεις στη θερμοκρασία είναι πολύ διαφορετικές ή αν κάποιος «κλέβει» συστηματικά το πάπλωμα, μήπως αξίζει να δοκιμάσετε τη σκανδιναβική μέθοδο ύπνου, κατά την οποία οι σύντροφοι μοιράζονται το ίδιο κρεβάτι αλλά χρησιμοποιούν ξεχωριστές κουβέρτες;

Αν οι απλές λύσεις δεν λειτουργούν —ή αν εσείς και ο σύντροφός σας κοιμάστε σταθερά καλύτερα όταν είστε χώρια— τότε ένα «sleep divorce» μπορεί να αξίζει να δοκιμαστεί. Οι ειδικοί με τους οποίους μιλήσαμε τόνισαν όλοι τη σημασία του να απαλλαγεί κανείς από το στίγμα που συνοδεύει αυτή την ιδέα.

«Θα ενθάρρυνα τα ζευγάρια να βγάλουν την ντροπή από αυτή τη συζήτηση», λέει η Jonelis. «Η ιδέα ότι ένα αγαπημένο ζευγάρι πρέπει να μοιράζεται το ίδιο κρεβάτι όλη τη νύχτα, κάθε βράδυ, είναι μια πολιτισμική προσδοκία, όχι μια βιολογική ανάγκη».

Μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες των ζευγαριών σχετικά με τον ύπνο σε ξεχωριστούς χώρους είναι αν αυτό θα γίνει εις βάρος της οικειότητας. Οι θεραπευτές λένε ότι δεν χρειάζεται να συμβεί κάτι τέτοιο.

Για τον James, ο ύπνος σε ξεχωριστά υπνοδωμάτια βελτίωσε στην πραγματικότητα τη σχέση του. Πριν από την αλλαγή, όπως λέει, το υπνοδωμάτιό τους είχε μετατραπεί «σε ένα είδος πεδίου μάχης», όπου ο διακοπτόμενος ύπνος και οι εκνευρισμοί μέσα στη νύχτα επηρέαζαν ακόμη και τις στιγμές τρυφερότητας.

«Δεν διαπιστώσαμε ότι επηρέασε την οικειότητά μας — στην πραγματικότητα συνέβη το αντίθετο, καθώς τα δωμάτιά μας δεν θεωρούνται πλέον χώροι εξάντλησης», λέει.

Ίσως, βέβαια, χρειαστεί λίγη προσπάθεια ώστε το ζευγάρι να δώσει προτεραιότητα στη σύνδεση και την τρυφερότητα, καθώς προσαρμόζεται στη νέα συνθήκη. Η Freitag συνιστά να δημιουργούνται συνειδητά ευκαιρίες επαφής, είτε αυτό σημαίνει να μοιράζεστε το ίδιο κρεβάτι πριν αποκοιμηθείτε, είτε να οργανώνετε τακτικά ραντεβού, είτε να βρίσκετε χρόνο για σωματική τρυφερότητα μέσα στην ημέρα.

«Περάστε ποιοτικό χρόνο μαζί, με σωματική επαφή — και οι αγκαλιές μετρούν», λέει.

Ο ύπνος σε ξεχωριστούς χώρους δεν χρειάζεται επίσης να είναι μια απόφαση «όλα ή τίποτα». Ορισμένα ζευγάρια κοιμούνται χωριστά τις καθημερινές και ξαναμοιράζονται το ίδιο κρεβάτι τα Σαββατοκύριακα, ενώ άλλα μένουν μαζί στο κρεβάτι για αγκαλιές ή οικειότητα πριν κατευθυνθούν σε ξεχωριστά δωμάτια, λέει ο Walker.

Όσο για τις επικριτικές αντιδράσεις που μπορεί να δεχθείτε όταν αναφέρετε σε κάποιον ότι κοιμάστε σε ξεχωριστά κρεβάτια; Θυμηθείτε ότι η φροντίδα της δικής σας άνεσης και των αναγκών αυτοφροντίδας σας δεν είναι εγωιστική — και μπορεί, στην πραγματικότητα, να συμβάλει θετικά σε μια ερωτική σχέση, λέει η Moore.

«Δεν υπονοείται τίποτα για την κατάσταση της σχέσης», λέει ο Walker. «Θα υποστήριζα μάλιστα το αντίθετο: το να επιλέγετε να κοιμάστε χωριστά ώστε να κοιμάστε και οι δύο καλύτερα μπορεί να είναι ένα από τα πιο προσεκτικά, ακόμη και τρυφερά, πράγματα που κάνετε ο ένας για τον άλλον».

Ο Perlmutter συμφωνεί, προσθέτοντας: «Δεν πρέπει να είμαστε απόλυτοι σχετικά με το πού ή πώς κοιμούνται τα ζευγάρια. Η καλύτερη ρύθμιση είναι εκείνη που επιτρέπει και στους δύο ανθρώπους να έχουν σταθερά αναζωογονητικό ύπνο — τελεία».

Διαβάστε επίσης