Καιρός: Αντικυκλωνική «ομπρέλα» με παγίδα τον Οκτώβριο - Η Μεσόγειος που βράζει φέρνει ανατροπή
Τάση για θερμοκρασίες έως και 3 βαθμούς πάνω από τα κανονικά επίπεδα στην Ελλάδα στις αρχές του μήνα καταγράφουν τα μοντέλα, με τα αποθέματα θερμότητας στις θάλασσες να αυξάνουν τον κίνδυνο ισχυρών φαινομένων από τα μέσα Οκτωβρίου
Snapshot
- Στις αρχές Οκτωβρίου αναμένονται θερμοκρασίες έως 3 βαθμούς πάνω από τα κανονικά στην Ελλάδα, με παρατεταμένη ηλιοφάνεια και ανομβρία.
- Ένα ισχυρό πεδίο υψηλών πιέσεων θα επικρατήσει στη νότια Ευρώπη και την ανατολική Μεσόγειο, προκαλώντας θερμοκρασιακές αποκλίσεις και καθυστέρηση των φθινοπωρινών βροχών.
- Μετά τις 10-12 Οκτωβρίου προβλέπεται αλλαγή στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία, με διαδοχικές διαταραχές από τον Ατλαντικό να επηρεάζουν αρχικά το Ιόνιο και τα δυτικά ηπειρωτικά.
- Οι θερμοκρασίες της θάλασσας στο Ιόνιο και το Αιγαίο είναι πρωτοφανώς υψηλές, έως 3-5 βαθμούς πάνω από τον μέσο όρο των τελευταίων δεκαετιών.
- Η επαφή ψυχρών αέριων μαζών με τις θερμές θάλασσες μπορεί να προκαλέσει εκρηκτική κυκλογένεση και έντονα ακραία καιρικά φαινόμενα κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου.
Σκηνικό παρατεταμένου καλοκαιριού με ανομβρία και θερμοκρασίες που θα ξεπεράσουν τα συνήθη για την εποχή επίπεδα αναμένεται να επικρατήσει στην Ελλάδα κατά τις πρώτες ημέρες του Οκτωβρίου, κρύβοντας ωστόσο μια επικίνδυνη μετεωρολογική παγίδα για τη συνέχεια.
Σύμφωνα με τα νεότερα δεδομένα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Προγνώσεων (ECMWF), ένα ισχυρό πεδίο υψηλών πιέσεων εγκαθίσταται στη νότια Ευρώπη και την ανατολική Μεσόγειο. Η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται για τη χώρα μας σε παρατεταμένη ηλιοφάνεια και θετικές θερμοκρασιακές αποκλίσεις που τοπικά θα αγγίξουν τους 2 με 3 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα κλιματικά δεδομένα. Το φαινόμενο, γνωστό ιστορικά στη δυτική και νότια Ευρώπη ως «Ottobrata», κρατά τον υδράργυρο σε επίπεδα αρχών Σεπτεμβρίου, απομακρύνοντας προς το παρόν τα τυπικά φθινοπωρινά πρωτοβρόχια.
Το «ξεκλείδωμα» του Ατλαντικού και τα πρώτα μέτωπα
Κι όμως, οι μακροπρόθεσμες προβολές συγκλίνουν στο ότι η ατμοσφαιρική κυκλοφορία θα αλλάξει ριζικά μετά τις 10 με 12 Οκτωβρίου. Την ίδια ώρα που η καλοκαιρία θα δοκιμάζει τις αντοχές της ξηρασίας, ο Ατλαντικός ετοιμάζεται να «ξεκλειδώσει», στέλνοντας διαδοχικές διαταραχές προς τη λεκάνη της Μεσογείου. Εφόσον αυτά τα συστήματα κινηθούν ανατολικά, η πρώτη γραμμή που θα επηρεαστεί άμεσα είναι το Ιόνιο και τα δυτικά ηπειρωτικά, την ώρα που τα ανατολικά τμήματα θα βρεθούν υπό την επίδραση νοτιάδων και αυξημένης υγρασίας.
Η «πυριτιδαποθήκη» των θερμών θαλασσών
Ο καθοριστικός παράγοντας που ανησυχεί τους επιστήμονες εντοπίζεται στη θερμοκρασία της θάλασσας. Τόσο το Ιόνιο όσο και το Αιγαίο καταγράφουν πρωτοφανείς θερμικές επιβαρύνσεις, με τα επιφανειακά ύδατα να παραμένουν τοπικά έως και 3 με 5 βαθμούς θερμότερα από τον μέσο όρο των τελευταίων δεκαετιών.
Μόλις οι πρώτες ψυχρές αέριες μάζες από τα βόρεια εισβάλουν πάνω από αυτές τις υδάτινες δεξαμενές θερμότητας, η απελευθέρωση ενέργειας και υδρατμών μπορεί να πυροδοτήσει εκρηκτική κυκλογένεση. Το σκηνικό αυτό δημιουργεί ευνοϊκό έδαφος για ισχυρά καταιγιδοφόρα συστήματα, έντονη κεραυνική δραστηριότητα και τοπικές πλημμύρες, καθιστώντας το δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα μια κρίσιμη περίοδο για την εκδήλωση ακραίων φαινομένων.
