Αφρική: Η Τεχνητή Νοημοσύνη «μιλά» τοπικές διαλέκτους και σώζει ασθενείς με κατάθλιψη
Ερευνητές στην Αφρική αναπτύσσουν αλγόριθμους που αναγνωρίζουν τα σημάδια της κατάθλιψης και των αυτοκτονικών τάσεων μέσα από τις τοπικές γλώσσες, γεφυρώνοντας το κενό στις ελλιπείς δομές υγείας
Στο νοσοκομείο Butabika της Καμπάλα, στην Ουγκάντα, οι ασθενείς που καλούν για βοήθεια γίνονται, χωρίς να το γνωρίζουν, μέρος μιας παγκόσμιας πρωτοπορίας. Οι κλήσεις τους στην τηλεφωνική γραμμή υποστήριξης χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση ενός αλγόριθμου Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), με στόχο τη δημιουργία ενός chatbot που θα προσφέρει θεραπεία σε τοπικές αφρικανικές γλώσσες.
Το πρόβλημα των πόρων και το στίγμα
Στην Αφρική, ένας στους δέκα ανθρώπους έρχεται αντιμέτωπος με προβλήματα ψυχικής υγείας, όμως η ήπειρος υποφέρει από δραματική έλλειψη ειδικευμένου προσωπικού. Παράλληλα, το κοινωνικό στίγμα παραμένει υψηλό. Η Τεχνητή Νοημοσύνη υπόσχεται λύσεις εκεί όπου οι πόροι σπανίζουν και οι ασθενείς διστάζουν να επισκεφθούν μια κλινική.
Η καθηγήτρια Joyce Nakatumba-Nabende, επικεφαλής του AI Lab στο Πανεπιστήμιο Makerere, εξηγεί τη δυσκολία: «Πολλοί δεν θα χρησιμοποιήσουν ποτέ λέξεις όπως "κατάθλιψη" ή "αυτοκτονία", γιατί απλούστατα αυτές οι έννοιες δεν υπάρχουν σε πολλές τοπικές διαλέκτους». Η ομάδα της αναλύει κλήσεις στη Σουαχίλι και τη Λουγκάντα για να εντοπίσει πώς οι άνθρωποι περιγράφουν την ψυχική οδύνη με τον δικό τους τρόπο.
Από τη διάγνωση στη θεραπεία μέσω SMS
Το όραμα είναι η δημιουργία ενός μοντέλου που θα αναγνωρίζει «λέξεις-κλειδιά» και θα μπορεί να αξιολογεί άμεσα αν ένας ασθενής κινδυνεύει, παραπέμποντάς τον έγκαιρα σε ψυχίατρο. Η υπηρεσία θα είναι διαθέσιμη ακόμη και μέσω απλών γραπτών μηνυμάτων (SMS) για όσους δεν διαθέτουν smartphone ή πρόσβαση στο ίντερνετ.
Τα πλεονεκτήματα είναι σαφή:
Ταχύτητα: Η αυτοματοποίηση προσφέρει άμεση απόκριση.
Προσβασιμότητα: Διαθεσιμότητα 24 ώρες το εικοσιτετράωρο και 7 ημέρες την εβδομάδα.
Ιδιωτικότητα: Η ψηφιακή παρέμβαση παρακάμπτει τον φόβο του στίγματος.
Προκλήσεις και ασφάλεια
Παρά τις προοπτικές, η χρήση της AI στην υγεία εγείρει σοβαρά ερωτήματα ασφαλείας. Οι ρυθμιστικές αρχές σε Νότια Αφρική και Ηνωμένο Βασίλειο εργάζονται για τη δημιουργία πλαισίων που θα διασφαλίζουν ότι τα chatbots δεν θα δίνουν «επικίνδυνες» απαντήσεις ή δεν θα προκαλούν παραισθήσεις.
«Πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι ο αλγόριθμος δεν θα προκαλέσει μεγαλύτερο κακό από ό,τι καλό», αναφέρει η Christelna Reynecke της ρυθμιστικής αρχής SAHPRA, τονίζοντας την ανάγκη για παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο.
Ένα παγκόσμιο πρόβλημα
Η ανάγκη για τέτοιες τεχνολογίες δεν περιορίζεται στην Αφρική. Με ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους παγκοσμίως να πάσχουν από ψυχικές παθήσεις, το κενό στο εργατικό δυναμικό είναι παγκόσμιο. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η ασφαλής και αποτελεσματική τεχνολογία ίσως είναι η μόνη λύση για να καλυφθούν οι ανάγκες εκατομμυρίων ανθρώπων που σήμερα βρίσκονται σε λίστες αναμονής για μια συνεδρία.
*Με πληροφορίες από Guardian
