Γαλλικές μελέτες συνδέουν τα συντηρητικά τροφίμων με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου και διαβήτη

Ανησυχία προκαλούν δύο νέες μεγάλες επιστημονικές μελέτες από τη Γαλλία, οι οποίες δείχνουν ότι ορισμένα από τα πιο διαδεδομένα συντηρητικά που χρησιμοποιούνται καθημερινά στη βιομηχανία τροφίμων ενδέχεται να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου και διαβήτη τύπου 2.

Οι έρευνες βασίστηκαν στα δεδομένα της μακροχρόνιας μελέτης NutriNet-Santé, η οποία ξεκίνησε το 2009 και παρακολουθεί τη διατροφή, τον τρόπο ζωής και τα ιατρικά δεδομένα περίπου 170.000 πολιτών μέσω του εθνικού συστήματος υγείας της Γαλλίας.

«Τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα σημαντικά, καθώς αφορούν ουσίες που χρησιμοποιούνται ευρέως όχι μόνο στη Γαλλία και την Ευρώπη, αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε η Mathilde Touvier, βασική ερευνήτρια της NutriNet-Santé.

Συντηρητικά και καρκίνος: Τι έδειξε η έρευνα

Η πρώτη μελέτη, που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη (7/1) στο επιστημονικό περιοδικό BMJ, εξέτασε τη σχέση 58 συντηρητικών με την εμφάνιση καρκίνου σε περίπου 105.000 άτομα, τα οποία δεν είχαν ιστορικό καρκίνου κατά την έναρξη της έρευνας και παρακολουθήθηκαν για διάστημα 14 ετών.

Οι ερευνητές συνέκριναν άτομα με υψηλή κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν συντηρητικά με εκείνα που κατανάλωναν ελάχιστα. Από τα 17 συντηρητικά που καταναλώνονταν συχνότερα, έξι εμφάνισαν στατιστικά σημαντική συσχέτιση με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου, παρότι θεωρούνται «γενικά ασφαλή» (GRAS).

Μεταξύ αυτών:

• Νιτρώδες νάτριο, κοινό σε αλλαντικά και επεξεργασμένα κρέατα, συνδέθηκε με 32% αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη.

• Νιτρικό κάλιο συσχετίστηκε με 22% υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού και 13% αύξηση συνολικών καρκίνων.

• Σορβικά άλατα, όπως το σορβικό κάλιο, συνδέθηκαν με 26% αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού.

• Μεταδιθειώδες κάλιο, που χρησιμοποιείται κυρίως στην οινοποίηση, σχετίστηκε με 20% αύξηση του καρκίνου του μαστού.

• Οξικά άλατα και οξικό οξύ (κύριο συστατικό του ξιδιού) συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου συνολικά.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει ήδη χαρακτηρίσει τα επεξεργασμένα κρέατα ως «καρκινογόνα», με σαφή σύνδεση με τον καρκίνο του παχέος εντέρου.

«Φυσικά» συντηρητικά δεν σημαίνει πάντα ακίνδυνα

Η μελέτη εξέτασε και αντιοξειδωτικά πρόσθετα, όπως η βιταμίνη C, η βιταμίνη Ε και φυτικά εκχυλίσματα. Αν και αυτά θεωρούνται ωφέλιμα όταν καταναλώνονται ως φυσικά τρόφιμα, η δράση τους μπορεί να διαφέρει όταν χρησιμοποιούνται ως πρόσθετα. «Όταν απομονώνεται μια ουσία από το φυσικό της περιβάλλον, η επίδρασή της στο μικροβίωμα του εντέρου μπορεί να αλλάξει», εξήγησε η Touvier.

Σημειώνεται ότι τα ερυθορβικά άλατα, τα οποία χρησιμοποιούνται σε πουλερικά, αναψυκτικά και αρτοσκευάσματα, συνδέθηκαν με αυξημένη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού.

Συντηρητικά και διαβήτης τύπου 2

Η δεύτερη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, εξέτασε σχεδόν 109.000 άτομα χωρίς διαβήτη κατά την έναρξη της έρευνας.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι 12 από τα 17 συντηρητικά που εξετάστηκαν συνδέονταν με έως και 50% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 σε όσους τα κατανάλωναν σε μεγάλες ποσότητες.

Πέντε από τα συντηρητικά που είχαν συσχετιστεί και με καρκίνο -μεταξύ αυτών το νιτρώδες νάτριο, το σορβικό κάλιο και το οξικό οξύ- αύξησαν τον κίνδυνο διαβήτη κατά 49%. Επιπλέον, το προπιονικό ασβέστιο, που χρησιμοποιείται για την αποφυγή της μούχλας στο ψωμί, συνδέθηκε επίσης με αυξημένο κίνδυνο.

Τι λένε οι επιστήμονες

Παρότι οι μελέτες είναι παρατηρητικές και δεν αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση, οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματα παραμένουν ισχυρά ακόμη και μετά την προσαρμογή σε παράγοντες όπως το κάπνισμα, η άσκηση, το αλκοόλ και ο τρόπος ζωής. «Το γεγονός ότι συγκεκριμένες κατηγορίες συντηρητικών συνδέονται σταθερά με αυξημένο κίνδυνο επιλεγμένων καρκίνων απαιτεί σοβαρή προσοχή και περαιτέρω έρευνα», σημείωσε ο καθηγητής Katz.

Η Anaïs Hasenböhler, πρώτη συγγραφέας των μελετών, υπογράμμισε ότι πρόκειται για τις πρώτες έρευνες που εξετάζουν συστηματικά τον ρόλο των συντηρητικών τόσο στον καρκίνο όσο και στον διαβήτη τύπου 2. «Τα δεδομένα αυτά ενισχύουν την ανάγκη επανεξέτασης των κανονισμών για τα πρόσθετα τροφίμων, με στόχο την καλύτερη προστασία των καταναλωτών», δήλωσε.

Διαβάστε επίσης