Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Οι δύο διαφορετικές «γραμμές» των Ευρωπαίων για το Ιράν

Ο πόλεμος κατά του Ιράν ανέδειξε για μία ακόμη φορά τις διαφορετικές «γραμμές» και τη διχογνωμία που επικρατούν εντός της Ευρώπης σε καίρια παγκόσμια ζητήματα.

Από τη μία πλευρά ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ και ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ τάσσονται κατά της πολεμικής σύγκρουσης. Αντίθετα ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς επιλέγει να υποβαθμίσει το διεθνές δίκαιο και να μην διαφωνήσει με τον πρόεδρο Τραμπ μπροστά στις κάμερες.

Η πολεμική σύρραξη στη Μέση Ανατολή απειλεί να εκθέσει για μία ακόμη φορά την γεωπολιτική και οικονομική ευαλωτότητα της Ευρώπης. Ουδείς Ευρωπαίος θέλει αυτόν τον πόλεμο που φαίνεται ήδη να κλιμακώνεται σε μία ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση. «Οι κίνδυνοι είναι αρκετά ξεκάθαροι. Άμεσα η Ευρώπη είναι ευάλωτη σε ένα ακόμη σοκ στις τιμές της ενέργειας, εάν το Ιράν καταφέρει να διατηρήσει τη διακοπή του εφοδιασμού με ενέργεια από τον Κόλπο», ανέφερε ο αναλυτής γεω-οικονομικών και πολιτικής οικονομίας στο Euractiv, Σιμόν Νίξον.

Και συνέχισε: «Εάν διατηρηθούν, οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας θα μπορούσαν να φουντώσουν τον πληθωρισμό, οδηγώντας την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να αυξήσει τα επιτόκια και να ανακόψει την αναμενόμενη άνοδο της ανάπτυξης φέτος».

«Αυτό που απασχολεί περισσότερο τους Ευρωπαίους είναι η πιθανή επίδραση του πολέμου του Ιράν στην Ουκρανία. Είναι αλήθεια ότι η σύγκρουση απειλεί να στερήσει τη Ρωσία από έναν σύμμαχο – αν και όχι ιδιαίτερα στρατηγικό, δεδομένου ότι τα drone Shahed του Ιράν κατασκευάζονται πλέον στην ίδια τη Ρωσία. Ωστόσο, για τη Μόσχα, αυτά τα μειονεκτήματα αντισταθμίζονται από την προοπτική των απροσδόκητων κερδών από τις υψηλότερες τιμές του πετρελαίου, οι οποίες θα ανακουφίσουν εν μέρει την πίεση που ασκείται στα δημόσια οικονομικά της Ρωσίας», σημείωσε ο αναλυτής.

Το ρήγμα με τον Τραμπ

Οι στρατιωτικές επιθέσεις ΗΠΑ – Ισραήλ κατά του Ιράν ανέδειξαν και το ρήγμα που υπάρχει στις σχέσεις της Ουάσινγκτον με την Ευρώπη. Ο πόλεμος θα ήταν πολύ πιο εύκολος στις πρώτες μέρες του αν ο Βρετανός πρωθυπουργός δεν είχε αρνηθεί την άδεια στα αμερικανικά βομβαρδιστικά να απογειωθούν από τις αεροπορικές βάσεις της Βρετανίας, όπως δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ.

Παρόλα αυτά ο Κιρ Στάρμερ παραμένει αμετάπειστος, αρνούμενος να εγκρίνει οτιδήποτε πέραν των «αμυντικών» επιχειρήσεων από τις εγκαταστάσεις της Βασιλικής Αεροπορίας στη Βρετανία και το εξωτερικό.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ παίζει σκληρό παιχνίδι με τον Τραμπ και καταδίκασε την «παράνομη επιχείρηση» στη Μέση Ανατολή, ενώ αρνήθηκε να επιτρέψει σε αμερικανικά αεροσκάφη να απογειωθούν από αεροδρόμια υπό τον έλεγχό του. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να προκαλέσει την οργή του Αμερικανού προέδρου.
Από την πλευρά του ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε τον πόλεμο με το Ιράν επικίνδυνο και προειδοποίησε ότι είναι αντίθετος με το διεθνές δίκαιο και γι’ αυτό δεν μπορεί να υποστηριχθεί.

Αντίθετα ο Γερμανός καγκελάριος κάθισε προχθές στο πλευρό του Τραμπ στον Λευκό Οίκο και άκουγε σιωπηλός τον Αμερικανό πρόεδρο να απειλεί με εμπάργκο την Ισπανία αλλά και να επιτίθεται εναντίον του Κιρ Στάρμερ για τον οποίο είπε ότι «δεν έχουμε να κάνουμε και με κανέναν Ουίνστον Τσώρτσιλ».

Ο Φρίντριχ Μερτς υποβάθμισε τις επιπτώσεις που έχει ο πόλεμος στο διεθνές δίκαιο και φάνηκε να αποδέχεται ότι η νέα τάξη πραγμάτων θα καθορίζεται από τις ισχυρές δυνάμεις και από την Ουάσινγκτον και όχι από διεθνώς καθορισμένους κανόνες. Είναι πιθανόν ότι ο Γερμανός καγκελάριος δεν επιθυμεί να συγκρουστεί δημόσια με τον Αμερικανό πρόεδρο. Επενδύει σε μία στρατηγική ήπιας δημόσιας τοποθέτησης προκειμένου να επιχειρήσει να πείσει παρασκηνιακά τον Τραμπ για την Ουκρανία αλλά και τον εμπορικό πόλεμο Ευρώπης - ΗΠΑ. Το εάν θα αποδώσει, όμως, η συγκεκριμένη στρατηγική παραμένει ερώτημα.

Ακόμα κι αν ο Σάντσεθ, ο Στάρμερ και ο Μακρόν, τρεις από τους κορυφαίους κεντρώους της Ευρώπης, διατηρήσουν τη στάση τους απέναντι στην οργή των Αμερικανών, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι γνωρίζουν ότι τελικά εξακολουθούν να χρειάζονται τις Ηνωμένες Πολιτείες για την ασφάλειά τους.

Χωρίς την πίεση του Αμερικανού προέδρου, η Ρωσία είναι απίθανο να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για να συνάψει ειρηνευτική συμφωνία με την Ουκρανία. Χωρίς τα αμερικανικά όπλα, η Ουκρανία θα κινδυνεύει ούτως ή άλλως να ηττηθεί στο πεδίο της μάχης.

Ωστόσο η αφωνία του Γερμανού καγκελάριου δεν πέρασε απαρατήρητη στην Ευρώπη. Ευρωπαίος διπλωμάτης είπε στο περιοδικό Politico, όμως, ότι ελπίζει περισσότεροι ηγέτες της ΕΕ να ακολουθήσουν το παράδειγμα της Ισπανίας. «Αν θέλουμε να επικρατήσει το διεθνές δίκαιο, η τάξη που βασίζεται σε κανόνες και οποιαδήποτε μορφή πολυμέρειας, πρέπει να είμαστε σε θέση να εκφράσουμε την ανησυχία μας για τις αμερικανικές ενέργειες. Ποια θα είναι η επιρροή μας στον πόλεμο του Πούτιν στην Ουκρανία, αν η Ευρώπη δεν μπορεί να εκφράσει καμία αντίρρηση για τον πόλεμο των ΗΠΑ κατά του Ιράν; Θα χάσουμε την αξιοπιστία μας», ανέφερε ο διπλωμάτης.

«Ο Τραμπ χρειάζεται την Ευρώπη» για τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή, όπως ανέφερε ένας άλλος αξιωματούχος της Ε.Ε. Σε αυτό φαίνεται ότι ποντάρουν Ισπανία, Βρετανία και Γαλλία.

Διαβάστε επίσης