Ιράν - ΗΠΑ: Πού βρίσκονται τα 100 δισ. δολάρια των «παγωμένων» ιρανικών περιουσιακών στοιχείων

Snapshot

• Το Μνημόνιο Κατανόησης προβλέπει την αποσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία, από το συνολικό ποσό των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων που είναι δεσμευμένα στο εξωτερικό.
• Τα περισσότερα παγωμένα κεφάλαια προέρχονται από κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά το 2018, ειδικά λόγω του πυρηνικού και πυραυλικού προγράμματος του Ιράν και της μείωσης των εσόδων από το πετρέλαιο.
• Σημαντικά ποσά παγώθηκαν σε χώρες όπως η Νότια Κορέα, το Ιράκ, η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία και διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, όπου τα περιουσιακά στοιχεία υπόκεινται σε νομικούς και κυρώσεων περιορισμούς.
• Η Νότια Κορέα μετέφερε περίπου 6 δισεκατομμύρια δολάρια σε λογαριασμούς στο Κατάρ το 2023, αλλά η Τεχεράνη έχει περιορισμένη πρόσβαση σε αυτά τα κεφάλαια.
• Τα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία στην Ευρώπη, που φτάνουν έως 20 δισεκατομμύρια δολάρια, περιλαμβάνουν δικαστικές διαμάχες και δεσμεύσεις από προσπάθειες αποζημίωσης για υποθέσεις τρομοκρατίας.

Snapshot powered by AI

Ένα από τα βασικά σημεία διαπραγμάτευσης της ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ήταν να ξεπαγώσουν ιρανικά περιουσιακά στοιχεία.

Στο Μνημόνιο Κατανόησης 14 σημείων, που ανακοινώθηκε την Κυριακή και αναμένεται να υπογραφεί, πιθανότατα ψηφιακά, την Παρασκευή στην Ελβετία, περιλαμβάνεται η αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων σε δύο δόσεις των 12 δισ.δολαρίων.

Τα συνολικά δεσμευμένα ή περιορισμένα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν στο εξωτερικό υπολογίζονται σε περίπου 100 δισεκατομμύρια δολάρια. Αυτό περιλαμβάνει έσοδα από το πετρέλαιο σε περιορισμένους λογαριασμούς, συναλλαγματικά αποθέματα, τραπεζικά περιουσιακά στοιχεία και άλλες απαιτήσεις.

Το πάγωμα ανάγεται σε πολλαπλά κύματα κυρώσεων κυρίως υπό την ηγεσία των ΗΠΑ από το 1979.

Τα περισσότερα περιουσιακά στοιχεία που έχουν παγώσει σήμερα προέρχονται από κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά το 2018, με στόχο τον περιορισμό του πυρηνικού και πυραυλικού προγράμματος του Ιράν, αλλά και της περιφερειακής επιρροής του, μέσω της μείωσης των εσόδων του από το πετρέλαιο.

Ένα μεγάλο μερίδιο των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν αποτελείται από έσοδα από το πετρέλαιο που συσσωρεύτηκαν σε ξένες τράπεζες μετά την αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από την πυρηνική συμφωνία του 2015 το 2018 και την εκ νέου επιβολή σαρωτικών κυρώσεων.

Οι δευτερεύουσες κυρώσεις δυσκόλεψαν τις χώρες που αγοράζουν ιρανικό πετρέλαιο να μεταφέρουν πληρωμές απευθείας στην Τεχεράνη, προκαλώντας τη συσσώρευση σημαντικών ποσών σε λογαριασμούς στο εξωτερικό.

Η αποδέσμευση των «παγωμένων» περιουσιακών στοιχείων, εκτιμάται ότι θα μπορούσε να δώσει σημαντική ώθηση στην οικονομία του Ιράν, σύμφωνα με το Iran International, το οποίο απαντάει στο ερώτημα πού βρίσκονται τα συνολικά 100 δισ. δολάρια.

Πού βρίσκονται τα «παγωμένα» περιουσιακά στοιχεία του Ιράν

Νότια Κορέα

Η Νότια Κορέα κατείχε κάποτε μια από τις μεγαλύτερες δεξαμενές παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.

Περίπου 6 δισεκατομμύρια δολάρια σε έσοδα από το πετρέλαιο συσσωρεύτηκαν σε δύο τράπεζες της Νότιας Κορέας πριν μεταφερθούν σε λογαριασμούς στο Κατάρ το 2023 ως μέρος μιας συμφωνίας ανταλλαγής κρατουμένων μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.

Αν και οι Ιρανοί αξιωματούχοι αρχικά περιέγραψαν τα κεφάλαια ως απελευθερωμένα, η πρόσβαση παρέμεινε υπό σημαντικούς περιορισμούς και τα χρήματα σε μεγάλο βαθμό εκτός του άμεσου ελέγχου της Τεχεράνης.

Ιράκ

Το Ιράκ αντιπροσωπεύει μια άλλη σημαντική πηγή ιρανικών διεκδικήσεων.

Πολλά από τα χρήματα προέρχονται από ιρακινές αγορές ιρανικού φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας. Αν και καμία πλευρά δεν έχει επιβεβαιώσει δημοσίως τον ακριβή αριθμό, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι οι εκκρεμείς πληρωμές ανέρχονται σε αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια.

Ορισμένα από αυτά τα κεφάλαια έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί για ανθρωπιστικές αγορές βάσει ρυθμίσεων που έχουν εγκριθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι το Ιράν θα μπορούσε τελικά να αποκτήσει πρόσβαση σε 10 έως 12 δισεκατομμύρια δολάρια που διατηρούνται στο Ιράκ, εάν χαλαρώσουν οι περιορισμοί.

Κίνα, Ινδία και Ιαπωνία

Η Κίνα και η Ινδία παρουσιάζουν μια πιο περίπλοκη εικόνα.

Ιρανοί αξιωματούχοι συχνά αποφεύγουν να περιγράψουν τα κεφάλαια που διατηρούνται σε αυτές τις χώρες ως επίσημα δεσμευμένα, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν μηχανισμοί για τη χρήση τουλάχιστον μέρους των χρημάτων για εμπόριο και εισαγωγές.

Ωστόσο, οι συναλλαγές παραμένουν δύσκολες επειδή οι τράπεζες και οι μεσάζοντες που διευκολύνουν τέτοιες μεταφορές κινδυνεύουν να εκτεθούν στις κυρώσεις των ΗΠΑ.

Οι ιρανικές εκτιμήσεις τοποθετούν τις συμμετοχές στην Κίνα σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ τα κεφάλαια στην Ινδία πιστεύεται ότι ανέρχονται συνολικά σε περίπου 7 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η Ιαπωνία κατέχει επίσης ιρανικά κεφάλαια που συνδέονται με τις πωλήσεις πετρελαίου. Οι εκτιμήσεις κυμαίνονται γενικά από 1.5 δισεκατομμύρια δολάρια έως 3 δισεκατομμύρια δολάρια, αν και το ακριβές ποσό παραμένει ασαφές. Οι ιαπωνικές αρχές έχουν επιτρέψει κατά καιρούς περιορισμένες πληρωμές για ανθρωπιστικές εισαγωγές και υποχρεώσεις του Ιράν σε διεθνείς οργανισμούς, αλλά τα περισσότερα χρήματα παραμένουν απρόσιτα.

Ευρώπη

Στην Ευρώπη, τα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία κατανέμονται σε πολλές χώρες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Το καθεστώς τους διαμορφώνεται όχι μόνο από κυρώσεις αλλά και από νομικές διαφορές, δικαστικές αποφάσεις και κανονισμούς για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Τα συνολικά ιρανικά περιουσιακά στοιχεία που επηρεάζονται από αυτά τα ζητήματα υπολογίζονται έως και 20 δισεκατομμύρια δολάρια.

Μία από τις πιο σημαντικές διαφορές αφορά περίπου 1,6 έως 2 δισεκατομμύρια δολάρια που συνδέονται με λογαριασμούς που ανήκουν στην κεντρική τράπεζα του Ιράν στο Λουξεμβούργο.

Αυτά τα περιουσιακά στοιχεία έχουν δεσμευτεί σε δικαστικές διαμάχες που περιλαμβάνουν προσπάθειες κατόχων δικαστικών αποφάσεων των ΗΠΑ να λάβουν αποζημίωση σχετικά με υποθέσεις τρομοκρατίας.

Διαβάστε επίσης