«Ακόμα και εκτεταμένη στρατιωτική επίθεση στο Ιράν δεν μπορεί να ξεριζώσει το θεοκρατικό καθεστώς»

Μια απόρρητη έκθεση του Εθνικού Συμβουλίου Πληροφοριών των ΗΠΑ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ακόμη και μια μεγάλης κλίμακας επίθεση κατά του Ιράν από τις Ηνωμένες Πολιτείες «είναι απίθανο να ανατρέψει το βαθιά εδραιωμένο στρατιωτικό και θρησκευτικό κατεστημένο της Ισλαμικής Δημοκρατίας».

Η αξιολόγηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση Τραμπ υπονοεί ότι η στρατιωτική εκστρατεία μπορεί να έχει διάρκεια, με αξιωματούχους να δηλώνουν ότι η επιχείρηση «μόλις έχει αρχίσει».

Σύμφωνα με την Washington Post, η οποία επικαλείται τρία πρόσωπα με γνώση του περιεχομένου της έκθεσης, τα συμπεράσματα του εγγράφου ενισχύουν τις αμφιβολίες γύρω από το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ να αποδυναμώσει την ιρανική ηγετική δομή και να δημιουργήσει συνθήκες για μια νέα ηγεσία πιο συμβατή με τα αμερικανικά συμφέροντα. Η έκθεση ολοκληρώθηκε περίπου μία εβδομάδα πριν από την έναρξη του πολέμου από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου και εξέταζε σενάρια διαδοχής τόσο μετά από μια περιορισμένη επιχείρηση κατά της ιρανικής ηγεσίας όσο και μετά από μια ευρύτερη επίθεση εναντίον της πολιτικής ηγεσίας και των κρατικών θεσμών της χώρας.

Με βάση την ίδια αξιολόγηση, και στα δύο σενάρια το θρησκευτικό και στρατιωτικό κατεστημένο του Ιράν εκτιμάται ότι θα αντιδρούσε στη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ ενεργοποιώντας πρωτόκολλα που έχουν σχεδιαστεί για να διασφαλίζουν τη συνέχεια της εξουσίας.

Απίθανη η επικράτηση της αντιπολίτευσης

Το ενδεχόμενο να περάσει ο έλεγχος της χώρας στα χέρια της κατακερματισμένης ιρανικής αντιπολίτευσης χαρακτηρίζεται επίσης «απίθανο», σύμφωνα με τα ίδια πρόσωπα που μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω του απόρρητου χαρακτήρα της έκθεσης. Το Εθνικό Συμβούλιο Πληροφοριών αποτελείται από ανώτερους αναλυτές που συντάσσουν απόρρητες εκτιμήσεις με στόχο να αποτυπώνεται η συλλογική αξιολόγηση και των 18 αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Η CIA παρέπεμψε τα σχετικά ερωτήματα στο Γραφείο του Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών, το οποίο αρνήθηκε να σχολιάσει. Ο Λευκός Οίκος δεν διευκρίνισε αν ο πρόεδρος είχε ενημερωθεί για την αξιολόγηση πριν εγκρίνει τη στρατιωτική επιχείρηση, η οποία στη συνέχεια επεκτάθηκε προς ανατολάς με επιχειρήσεις υποβρυχίων στον Ινδικό Ωκεανό και προς δυσμάς με αναχαιτίσεις πυραύλων κοντά στην Τουρκία, χώρα μέλος του ΝΑΤΟ.

Η θέση του Λευκού Οίκου

Σε ανακοίνωσή της, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι ανέφερε ότι ο πρόεδρος Τραμπ και η κυβέρνησή του έχουν παρουσιάσει με σαφήνεια τους στόχους της Επιχείρησης Epic Fury. Όπως είπε, στους στόχους περιλαμβάνονται η καταστροφή των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και της παραγωγικής του ικανότητας, η διάλυση του ιρανικού ναυτικού, ο τερματισμός της δυνατότητας της Τεχεράνης να εξοπλίζει συμμαχικές οργανώσεις και η οριστική αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου. Η ίδια υποστήριξε ακόμη ότι «το ιρανικό καθεστώς συνθλίβεται».

Τι δείχνουν οι εκτιμήσεις

Οι επιφυλάξεις στο εσωτερικό των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών για το ενδεχόμενο άμεσης αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη είχαν καταγραφεί και σε προηγούμενα δημοσιεύματα των New York Times και της Wall Street Journal, ωστόσο η εμπλοκή του Εθνικού Συμβουλίου Πληροφοριών και η ειδική ανάλυσή του για τις συνέπειες μικρών ή μεγάλων επιθέσεων δεν είχαν γίνει γνωστές μέχρι σήμερα.

Η ειδική για το Ιράν και αντιπρόεδρος του Brookings Institution, Σούζαν Μαλόνεϊ, εκτίμησε ότι η πρόβλεψη του Συμβουλίου, σύμφωνα με την οποία οι ιρανικοί θεσμοί θα αντέξουν, βασίζεται σε βαθιά γνώση του πολιτικού συστήματος της χώρας. Όπως δήλωσε, πρόκειται για «μια ιδιαίτερα καλά ενημερωμένη αξιολόγηση του ιρανικού συστήματος και των θεσμών και διαδικασιών που έχουν διαμορφωθεί επί πολλά χρόνια».
​

Ανοιχτά ερωτήματα
Δεν προκύπτει ότι η έκθεση εξέτασε άλλα πιθανά σενάρια, όπως η αποστολή αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν ή η στήριξη εξέγερσης μέσω των εθνοτικών Κούρδων της χώρας. Παραμένει επίσης ασαφές αν η μεγάλης κλίμακας εκστρατεία που περιγράφεται στο απόρρητο έγγραφο ταυτίζεται με τις επιχειρήσεις που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.
​

Την ίδια στιγμή, η διαδικασία διαδοχής που περιέγραφε η έκθεση φαίνεται να έχει τεθεί σε κίνηση, υπό την πίεση μιας εκτεταμένης εκστρατείας βομβαρδισμών από αέρα και θάλασσα που διεξάγουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ

Διαβάστε επίσης