Ιταλία: Ήττα-«χαστούκι» στο δημοψήφισμα για τη Μελόνι - Εισαγγελείς τραγούδησαν το «Bella Ciao»

Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι υπέστη βαριά ήττα στο δημοψήφισμα της Δευτέρας για τη μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης, γεγονός που κλονίζει την εικόνα της πολιτικής ανίκητης που είχε χτίσει και οδηγεί πλέον τους αντιπάλους της να πιστεύουν ότι μπορεί να ανατραπεί στις επόμενες εκλογές.

Η ήττα στο δημοψήφισμα αποτελεί το πρώτο μεγάλο πολιτικό λάθος της πρωθυπουργίας της και έρχεται σε μια περίοδο που φαινόταν να έχει πλήρη έλεγχο τόσο στη Ρώμη όσο και στις Βρυξέλλες, ηγούμενη της πιο σταθερής ιταλικής κυβέρνησης των τελευταίων ετών. Η ήττα της δίνει νέα δυναμική στην κατακερματισμένη αντιπολίτευση της χώρας, καθιστώντας την ξανά ανταγωνιστική στο πολιτικό σκηνικό.

Η προσπάθεια της Μελόνι να αναμορφώσει το δικαστικό σύστημα, το οποίο κατηγορούσε ότι είναι πολιτικοποιημένο και με αριστερή προκατάληψη, απορρίφθηκε με σαφή τρόπο, καθώς το 54% των ψηφοφόρων είπε «όχι» στις μεταρρυθμίσεις της. Η σχετικά υψηλή συμμετοχή, που έφτασε το 59%, θεωρείται επίσης ανησυχητική για την ίδια, καθώς δείχνει ότι η ψηφοφορία εξελίχθηκε σε ευρύτερη μομφή προς την κυβέρνησή της.

Η Μελόνι υπέστη σημαντικές απώλειες και στις τρεις μεγαλύτερες πόλεις της Ιταλίας: στη μητροπολιτική περιοχή της Ρώμη το «όχι» έφτασε το 57%, στο Μιλάνο το 54% και στη Νάπολη το 71%.

Στη Νάπολη περίπου 50 εισαγγελείς και δικαστές συγκεντρώθηκαν για να ανοίξουν σαμπάνια και να τραγουδήσουν το «Bella Ciao», το αντιφασιστικό τραγούδι των Ιταλών παρτιζάνων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Παράλληλα, ακτιβιστές, φοιτητές και συνδικαλιστές πραγματοποίησαν αυθόρμητη πορεία προς την πλατεία Piazza del Popolo στη Ρώμη φωνάζοντας «παραιτήσου».

Σε βίντεο που ανάρτησε στα κοινωνικά δίκτυα, η Μελόνι προσπάθησε να εμφανιστεί ψύχραιμη: «Οι Ιταλοί αποφάσισαν και θα σεβαστούμε την απόφαση αυτή», δήλωσε, παραδεχόμενη ωστόσο με «πικρία τη χαμένη ευκαιρία». «Θα συνεχίσουμε όπως πάντα, με υπευθυνότητα, αποφασιστικότητα και σεβασμό προς την Ιταλία και τον λαό της», πρόσθεσε.

Ωστόσο, το αποτέλεσμα θεωρείται ευρέως ένδειξη ότι η πολιτική της ισχύς είναι πιο ευάλωτη από όσο φαινόταν. Η ήττα έρχεται τη στιγμή που η Ιταλίδα πρωθυπουργός σχεδίαζε ευρύτερες εκλογικές μεταρρυθμίσεις για να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη θέση της στην εξουσία.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης, που μέχρι τώρα δυσκολεύονταν να αμφισβητήσουν την κυριαρχία της, είδαν αμέσως την ευκαιρία.

Ο πρώην πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι, επικεφαλής του κεντρώου κόμματος Italia Viva, προέβλεψε ότι η Μελόνι θα μετατραπεί πλέον σε «κουτσή πάπια» πολιτικά, λέγοντας ότι ακόμη και οι υποστηρικτές της θα αρχίσουν να αμφιβάλλουν για αυτήν.

Η επικεφαλής του Δημοκρατικού Κόμματος Elly Schlein δήλωσε ότι η αντιπολίτευση θα τη νικήσει στις επόμενες εκλογές, υποστηρίζοντας ότι το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στέλνει «ένα σαφές πολιτικό μήνυμα» προς την κυβέρνηση.

Από την πλευρά του, ο πρώην πρωθυπουργός Τζουζιέπε Κόντε, ηγέτης του Κινήματος Πέντων Αστέρων μίλησε για «μια νέα άνοιξη και μια νέα πολιτική περίοδο».

Το πολιτικό υπόβαθρο της σύγκρουσης

Το δημοψήφισμα αφορούσε αλλαγές στον τρόπο διοίκησης και πειθαρχικού ελέγχου των δικαστών και των εισαγγελέων, μεταξύ άλλων με τον διαχωρισμό των επαγγελματικών τους διαδρομών και την αναδιάρθρωση των εποπτικών οργάνων.

Η κυβέρνηση παρουσίασε τις μεταρρυθμίσεις ως απαραίτητες για να αντιμετωπιστεί ένα σύστημα στο οποίο πολιτικοποιημένες δικαστικές «παρατάξεις» εμποδίζουν την εφαρμογή βασικών πολιτικών, όπως στο μεταναστευτικό και την ασφάλεια.

Οι αντίπαλοι της Μελόνι, αντίθετα, υποστήριξαν ότι οι αλλαγές στόχευαν στην αποδυνάμωση μιας ανεξάρτητης δικαιοσύνης και στη συγκέντρωση περισσότερης εξουσίας στην κυβέρνηση.

Η αντιπαράθεση αυτή έχει βαθιές ρίζες στην πολιτική ιστορία της Ιταλίας, ιδιαίτερα μετά τις έρευνες Mani Pulite («Καθαρά Χέρια») της δεκαετίας του 1990, οι οποίες κατέρριψαν ολόκληρη την τότε πολιτική τάξη και δημιούργησαν μακροχρόνια ένταση μεταξύ πολιτικών και δικαστικών.

Πολιτικές επιπτώσεις

Η Μελόνι ενδέχεται τώρα να προσπαθήσει να ανακτήσει την πολιτική πρωτοβουλία, ακόμη και εξετάζοντας πρόωρες εκλογές πριν επιδεινωθούν οι οικονομικές συνθήκες και μειωθούν τα κονδύλια ανάκαμψης της ΕΕ αργότερα μέσα στο έτος.

Ωστόσο, ο πρόεδρος της Ιταλίας, Σέρτζιο Ματαρέλα, έχει τον τελικό λόγο για τη διάλυση του κοινοβουλίου.

Σύμφωνα με τον πολιτικό επιστήμονα Roberto D’Alimonte του πανεπιστημίου LUISS στη Ρώμη, «η πολιτική θέση της Μελόνι έχει πλέον πληγεί».

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι βγαίνει από αυτή τη διαδικασία πολύ πιο αδύναμη. Μέχρι τώρα θεωρούνταν νικήτρια, τώρα αποδείχθηκε ότι μπορεί να χάσει», σημείωσε.

Η Μελόνι αναμένεται να κινηθεί γρήγορα για να επανακτήσει τον έλεγχο της πολιτικής ατζέντας. Την Τετάρτη πρόκειται να ταξιδέψει στην Αλγερία για να ενισχύσει τη συνεργασία στον τομέα της ενέργειας.

Το άμεσο αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, ωστόσο, είναι σαφές: μια πρωθυπουργός που μπήκε στην αναμέτρηση από θέση ισχύος βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα πολύ πιο αβέβαιο πολιτικό τοπίο, και με μια αντιπολίτευση που πιστεύει πλέον ότι μπορεί να την κερδίσει.

Διαβάστε επίσης