Προειδοποίηση Europol: Το κυβερνοέγκλημα απειλεί την οικονομία της ΕΕ -Το «μοντέλο εκβιασμού» και AI

Η Europol δημοσίευσε την ετήσια έκθεσή της για την αξιολόγηση των απειλών του οργανωμένου εγκλήματος στο διαδίκτυο (IOCTA). Τα συμπεράσματά της είναι αδιαμφισβήτητα: το κυβερνοέγκλημα δεν αποτελεί πλέον απλώς έναν τεχνικό κίνδυνο, αλλά μια δομική απειλή για την οικονομική σταθερότητα και την ασφάλεια ολόκληρης της ΕΕ.

Η έκθεση ξεκινά επισημαίνοντας τη «βιομηχανοποίηση» των εγκληματικών μεθόδων.
«Οι κυβερνοεγκληματίες χρησιμοποιούν ταχύτατα προηγμένες τεχνολογίες (…) για να ενισχύσουν την ταχύτητα, την αποτελεσματικότητα και την εμβέλεια των παράνομων δραστηριοτήτων τους», προειδοποιεί η Catherine De Bolle. Το φαινόμενο αυτό στηρίζεται σε ένα ακμάζον υπόγειο οικοσύστημα βασισμένο στο «έγκλημα ως υπηρεσία» (crime-as-a-service), όπου υβριδικοί δρώντες και εγκληματίες συνεργάζονται για να πλήξουν στρατηγικούς στόχους, ανταλλάσσοντας εργαλεία παραβίασης και κλεμμένες βάσεις δεδομένων.

Το ransomware - κακόβουλο λογισμικό που μπλοκάρει δεδομένα και συσκευές, απαιτώντας λύτρα σε κρυπτονόμισμα για την αποκατάσταση της πρόσβασης - παραμένει κυρίαρχη απειλή, με περισσότερες από 120 ενεργές «μάρκες» που καταγράφηκαν από την Europol το 2025.

Σύμφωνα με την έκθεση, οι εγκληματίες χρησιμοποιούν πλέον πολυεπίπεδες τακτικές εκβιασμού: «Το μοντέλο εκβιασμού μετατοπίζεται από την κρυπτογράφηση δεδομένων στην πίεση προς τα θύματα να πληρώσουν για να μην δημοσιοποιηθούν τα δεδομένα τους».

Η τεχνητή νοημοσύνη διαδραματίζει επίσης καθοριστικό ρόλο, επιτρέποντας στους απατεώνες να «εξατομικεύουν τις τεχνικές κοινωνικής μηχανικής, καθιστώντας τις πιο πειστικές και επικίνδυνες». Ιδίως, επιτρέπει τη στοχευμένη επίθεση σε πολίτες της ΕΕ σε μεγάλη κλίμακα, καταργώντας γλωσσικά και γεωγραφικά εμπόδια.

Η Europol εκφράζει ακόμη ανησυχία για την εμφάνιση της λεγόμενης «agentic AI», ικανής να αυτοματοποιεί ολόκληρες εγκληματικές διαδικασίες χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.

Τέλος, η υπηρεσία κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το υλικό σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων (CSAM). Αν και η έκθεση καταγράφει ανησυχητική αύξηση στην παραγωγή παιδοφιλικού περιεχομένου που δημιουργείται με τεχνητή νοημοσύνη, αυξημένες είναι και οι αναφορές για οικονομικούς εκβιασμούς, οι οποίες αυξήθηκαν κατά περίπου 70% μεταξύ του πρώτου εξαμήνου του 2024 και του 2025.

Η Europol καλεί, ως εκ τούτου, σε ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας και σε άμεση προσαρμογή των νομικών πλαισίων, ιδίως μετά τη λήξη του καθεστώτος παρέκκλισης της οδηγίας ePrivacy, καθώς «η ευρεία χρήση πλατφορμών με κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο δημιουργεί σημαντικά “τυφλά σημεία” στις έρευνες», δυσχεραίνοντας την ταυτοποίηση υπόπτων και θυμάτων.