Τρεις μήνες πολέμου στη Μέση Ανατολή: Με το δάχτυλο στη σκανδάλη ΗΠΑ - Ιράν, στον αέρα η εκεχειρία

Snapshot

• Οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν επιθέσεις στο Ιράν, απαντώντας σε προηγούμενες ιρανικές επιθέσεις, παρά τις διαπραγματεύσεις για τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
• Το IRGC ανέφερε ότι στόχευσε αμερικανική βάση κοντά στο Μπαντάρ Αμπάς, απαντώντας σε αμερικανική επίθεση, ενώ οι ΗΠΑ κατέρριψαν τέσσερα ιρανικά drones που απειλούσαν την περιοχή του Ορμούζ.
• Η εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν απειλείται από τις νέες εχθροπραξίες, που έχουν επηρεάσει αρνητικά τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας.
• Το Κουβέιτ δέχτηκε επίθεση με πυραύλους και drones, χωρίς να διευκρινιστεί η προέλευσή τους, ενώ το Ισραήλ ανέφερε δραστηριότητα εχθρικών αεροσκαφών στο βόρειο τμήμα της χώρας.
• Ο πρόεδρος Τραμπ αρνήθηκε την ύπαρξη συμφωνίας με το Ιράν και τόνισε ότι καμία χώρα δεν θα ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ, ενώ οι ΗΠΑ δεν σκοπεύουν να χαλαρώσουν τις κυρώσεις κατά του Ιράν.

Snapshot powered by AI

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) δήλωσε ότι στόχευσε μια αμερικανική βάση απαντώντας σε μία επίθεση των ΗΠΑ νωρίς το πρωί κοντά στο αεροδρόμιο Μπαντάρ Αμπάς, μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim. Το IRGC ανέφερε ότι στόχευσε την αμερικανική αεροπορική βάση από την οποία ξεκίνησε η επίθεση στον σταθμό ελέγχου κοντά στο Μπαντάρ Αμπάς. Προηγουμένως ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε απορρίψει την αναφορά ότι βρίσκεται κοντά σε συμβιβαστική συμφωνία με την Τεχεράνη.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (Centcom) δήλωσε ότι οι δυνάμεις της κατέρριψαν επίσης τέσσερα ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη μονής κατεύθυνσης «τα οποία αποτελούσαν απειλή γύρω από το Ορμούζ». Η τοποθεσία στο Μπαντάρ Αμπάς χτυπήθηκε καθώς επρόκειτο να εκτοξεύσει ένα πέμπτο μη επανδρωμένο αεροσκάφος, ανέφερε η Centcom. Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι εκρήξεις ακούστηκαν στα ανατολικά της πόλης.

Οι επιθέσεις σημειώνονται εν μέσω μιας εύθραυστης εκεχειρίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν και μίας σειράς παρατεταμένων διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του τρίμηνου πολέμου που έχει περιορίσει την κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ και έχει εκτοξεύσει τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας.

Είναι η δεύτερη φορά μέσα σε τρεις ημέρες που οι ΗΠΑ επιτίθενται σε στόχους στο Ιράν - λέγοντας ότι οι επιδρομές πραγματοποιήθηκαν σε αυτοάμυνα. Οι νέες εχθροπραξίες απειλούν την έυθραυστη εκεχειρία, παρά το γεγονός οτι η Centcom περιέγραψε τις ενέργειές της ως «μετρημένες, καθαρά αμυντικές και με στόχο τη διατήρηση της εκεχειρίας».

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, επιβεβαίωσε έναν προηγούμενο γύρο επιθέσεων «αυτοάμυνας» στο νότιο Ιράν, στοχεύοντας ιρανικές πυραυλικές θέσεις και σκάφη που προσπαθούσαν να τοποθετήσουν νάρκες στα Στενά, όπου χιλιάδες εμπορικά δεξαμενόπλοια έχουν αποκλειστεί ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης. Η Centcom δήλωσε ότι αυτές οι επιθέσεις είχαν σχεδιαστεί «για να προστατεύσουν τα στρατεύματά μας από απειλές που θέτουν οι ιρανικές δυνάμεις».

Η κλιμάκωση των εχθροπραξιών ανέδειξε τις απειλές για την εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν που τέθηκε σε ισχύ στις αρχές Απριλίου, μειώνοντας τις ελπίδες για μια ειρηνευτική συμφωνία και εκτινάσσοντας ξανά τις τιμές του πετρελαίου.

Επίθεση στο Κουβέιτ

Με τη σειρά τους οι ένοπλες δυνάμεις του Κουβέιτ ανακοίνωσαν το πρωί ότι δέχτηκαν επίθεση με πυραύλους και drones, λίγη ώρα αφού έγινε γνωστό ότι οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν πλήγματα εναντίον drones και βάσης στο νότιο Ιράν. «Η αντιαεροπορική άμυνα του Κουβέιτ απωθεί αυτή την ώρα επιθέσεις που διεξάγονται με εχθρικούς πυραύλους και drones», ανέφερε περί τις 05:40 (ώρα Ελλάδας) ο στρατός του εμιράτου μέσω X.

Το Κουβέιτ - το οποίο φιλοξενεί μια μεγάλη αμερικανική βάση - δήλωσε ότι αντιδρά σε επιθέσεις χωρίς να διευκρινίσει από πού προέρχονταν. Την ίδια στιγμή το Ισραήλ το οποίο μάχεται εναντίον των μαχητών της Χεζμπολάχ που υποστηρίζονται από το Ιράν, ανέφερε επίσης ότι ηχούν σειρήνες σχετικά με δραστηριότητα εχθρικών αεροσκαφών στο βόρειο Ισραήλ.

Οι τιμές του πετρελαίου, έχοντας υποχωρήσει περισσότερο από 5% την Τετάρτη, ανέκαμψαν μετά από αναφορές για κλιμάκωση των εχθροπραξιών. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αργού πετρελαίου των ΗΠΑ κέρδισαν περισσότερο από 3%, ενώ οι μετοχές υποχώρησαν και το δολάριο αυξήθηκε. Ο μέσος αριθμός ημερήσιων διελεύσεων στα Στενά έχει μειωθεί κατά 88% από τις πρώτες αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου 2026.

Τραμπ: Καμία χώρα δεν ελέγχει τα Στενά

Ο πόλεμος έχει σκοτώσει χιλιάδες ανθρώπους και έχει αυξήσει κατακόρυφα τις τιμές ενέργειας παγκοσμίως από τότε που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με τις αμερικανικές και ισραηλινές επιδρομές. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι επίκειται συμφωνία. Σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου χθες (27/5) ο Τραμπ απέρριψε ρεπορτάζ της ιρανικής κρατικής τηλεόρασης ότι είχε λάβει ένα ανεπίσημο προσχέδιο συμφωνίας για την αποκατάσταση της εμπορικής ναυτιλίας μέσω του στενού στα προπολεμικά επίπεδα εντός ενός μήνα, με το Ιράν και το Ομάν να διαχειρίζονται από κοινού την κυκλοφορία.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι καμία χώρα από μόνη της δεν θα είχε τον έλεγχο της πλωτής οδού και φάνηκε να απειλεί το Ομάν, μια χώρα με την οποία οι ΗΠΑ έχουν στρατιωτικούς και οικονομικούς δεσμούς δεκαετιών. «Κανείς δεν πρόκειται να ελέγξει (τα Στενά)», είπε ο Τραμπ. «Είναι διεθνή ύδατα και το Ομάν θα συμπεριφερθεί όπως όλοι οι άλλοι, αλλιώς θα πρέπει να τα ανατινάξουμε. Το καταλαβαίνουν αυτό, θα είναι μια χαρά». Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι δεν είναι ακόμη ικανοποιημένος με τη συμφωνία με το Ιράν και ότι οι ΗΠΑ δεν συζητούν την χαλάρωση των κυρώσεων κατά της χώρας.

Αναφορές για μία συμφωνία-πλαίσιο

Το ρεπορτάζ της ιρανικής τηλεόρασης για μια συμφωνία-πλαίσιο ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα άρουν επίσης τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων και θα αποσύρουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις από την περιοχή του Ιράν. Ο Εμπραχίμ Αζίζι, επικεφαλής της επιτροπής εθνικής ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, δήλωσε ότι η «ρητορική» του Τραμπ δεν θα αναγκάσει το Ιράν να υποχωρήσει από τα αιτήματά του για εμπλουτισμό ουρανίου, άσκηση εξουσίας επί του στενού και άρση των κυρώσεων εναντίον του. «Είναι προφανές ότι ο Τραμπ, αναζητώντας μια διέξοδο από αυτό το στρατηγικό αδιέξοδο, εναλλάσσεται μεταξύ της έκδοσης απειλών και της έκκλησης για συμφωνία», δήλωσε ο Αζίζι σε μια ανάρτηση στο X.

Το Ορμούζ, το οποίο διαχειριζόταν το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου πριν από τον πόλεμο, η αποσυναρμολόγηση της πυρηνικής ικανότητας του Ιράν και οι συνεχιζόμενες κυρώσεις είναι τα σημεία τριβής στις συνομιλίες που επιδιώκουν τον τερματισμό της τρίμηνης σύγκρουσης . Η πλωτή οδός καλύπτεται από το διεθνές δίκαιο που εγγυάται στα ξένα πλοία το δικαίωμα διέλευσης.

Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ πρόσθεσε την Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου , τον ιρανικό φορέα που συστάθηκε για τη διαχείριση της διέλευσης από τα Στενά, σε έναν κατάλογο προσώπων και οντοτήτων που έχουν υποστεί κυρώσεις και θεωρούνται απειλές για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση το προσχέδιο της συμφωνίας προβλέπει επίσης την απόσυρση των στρατιωτικών δυνάμεων των ΗΠΑ από την άμεση γειτνίαση, αν και ανέφερε ότι το ζήτημα των αμερικανικών στρατευμάτων στην περιοχή χρειάζεται περαιτέρω συζήτηση. Ο Λευκός Οίκος απέρριψε την έκθεση ως «πλήρη κατασκευή». Η Τεχεράνη δεν σχολίασε.

Το ρεπορτάζ της ιρανικής τηλεόρασης σχετικά με το σχέδιο συμφωνίας δεν ανέφερε το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, το οποίο οι ΗΠΑ θέλουν να διαλυθεί. Ιρανικές πηγές έχουν δηλώσει ότι οι συνομιλίες για το πυρηνικό ζήτημα θα διεξαχθούν σε δεύτερο γύρο διαπραγματεύσεων - κάτι που μπορεί να μην είναι αποδεκτό από ορισμένους από τους στενότερους υποστηρικτές του Τραμπ.

Το Ιράν λέει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα προορίζεται μόνο για ειρηνικούς σκοπούς.«Το συμπέρασμα είναι ότι το Ιράν δεν πρόκειται ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου.

Διαβάστε επίσης