Βόμβες, παζάρια και αλαζονεία: Η στάση του Τραμπ απέναντι στο Ιράν δημιουργεί σύγχυση

Snapshot

• Η στάση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στο Ιράν χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα και εναλλαγές μεταξύ διπλωματίας και στρατιωτικών απειλών.
• Υπάρχει πιθανότητα προσωρινής συμφωνίας που θα επαναλειτουργούσε τα Στενά του Ορμούζ, αλλά ο Τραμπ δεν έχει υπογράψει και προηγούμενες παρόμοιες συμφωνίες έχουν αποτύχει.
• Περίπου 50.000 Αμερικανοί στρατιώτες βρίσκονται σε αβεβαιότητα λόγω της ασταθούς στρατηγικής του προέδρου στη σύγκρουση με το Ιράν.
• Οι στρατιωτικές συγκρούσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν συνεχίζονται, με πρόσφατες αεροπορικές επιδρομές και καταρρίψεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ενώ η εκεχειρία δοκιμάζεται.
• Η πολιτική διαμάχη στο εσωτερικό των ΗΠΑ και οι αντιφατικές δηλώσεις του Τραμπ επιδεινώνουν τη σύγχυση και δυσχεραίνουν τη διπλωματία με το Ιράν.

Snapshot powered by AI

Τρεις μήνες αφού ο Ντόναλντ Τραμπ κήρυξε πόλεμο στο Ιράν , η προσέγγισή του στη σύγκρουση προκαλεί σύγχυση στους συμμάχους του τόσο στις ΗΠΑ όσο και στο εξωτερικό, καθώς κινείται ανάμεσα στις διπλωματικές διαπραγματεύσεις, τις στρατιωτικές επιθέσεις και τις απίθανες ιδέες.

Είναι πιθανό ο Ντόναλντ Τραμπ να βρίσκεται κοντά σε μια σημαντική εξέλιξη, υπό τη μορφή μιας συμφωνίας που και οι δύο πλευρές αποκαλούν «προσωρινή», η οποία θα επαναλειτουργούσε τα Στενά του Ορμούζ και θα έδινε το έναυσμα για λεπτομερείς συνομιλίες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν την Πέμπτη ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει ακόμη υπογράψει τη συμφωνία, ενώ αρκετές άλλες παρόμοιες συμφωνίες έχουν καταρρεύσει.

Η τελευταία κλιμάκωση στο διπλωματικό πεδίο έρχεται αμέσως μετά από μια νέα σειρά συγκρούσεων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, οι οποίες έθεσαν σε δοκιμασία την εύθραυστη εκεχειρία που διατηρείται από τις αρχές Απριλίου. Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να ξαναρχίσει τον πόλεμο αν το Ιράν δεν ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ για τη ναυτιλία. Την περασμένη Παρασκευή, Αμερικανοί αξιωματούχοι άφησαν να εννοηθεί ότι ο ίδιος εξετάζει στρατιωτικές επιλογές για ενδεχόμενη επανέναρξη των εναέριων επιθέσεων.

Σε αβεβαιότητα 50.000 Αμερικανοί στρατιώτες

Ωστόσο, ούτε οι πολεμικές απειλές ούτε οι εχθροπραξίες έχουν εκτροχιάσει τη διπλωματία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Νωρίτερα αυτό το μήνα ο Τραμπ ακύρωσε μία σειρά προγραμματισμένων συνομιλιών με Ιρανούς αξιωματούχους στο Πακιστάν αλλά οι διπλωματικές επαφές συνεχίστηκαν με κάποιες διακοπές και επανεκκινήσεις.

Μια μακροσκελής ανάρτηση στο Truth Social τη Δευτέρα ανέδειξε αυτό το διφορούμενο μήνυμα του Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι διαπραγματεύσεις με το Ιράν «προχωρούν καλά!» αλλά προειδοποίησε ότι οτιδήποτε λιγότερο από μια «μεγάλη συμφωνία» θα σήμαινε «επιστροφή στο μέτωπο και πυροβολισμούς, αλλά μεγαλύτερους και ισχυρότερους από ποτέ. Και κανείς δεν το θέλει αυτό!».

Στο Υπουργείο Πολέμου των ΗΠΑ, στρατιωτικοί αξιωματούχοι εξέφρασαν την αμηχανία τους για το γεγονός ότι η σύγκρουση διακόπτεται και συνεχίζεται σε διαφορετικές φάσεις. Ανώτερος αξιωματούχος στον τομέα της άμυνας δήλωσε ότι οι περισσότεροι από 50.000 Αμερικανοί στρατιώτες που εμπλέκονται στη σύγκρουση με το Ιράν και βρίσκονται διάσπαρτοι σε όλη τη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι «σε αβεβαιότητα», καθώς ο Τραμπ εναλλάσσει τις επιλογές του.

Για αιώνες, πολιτικοί από τον πρώην πρωθυπουργό της Πρωσίας, Όττο φον Μπίσμαρκ έως τον πρώην υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Χένρι Κίσινγκερ υποστήριζαν ότι η διπλωματία με τους αντιπάλους είναι πιο αποτελεσματική όταν υποστηρίζεται από τη δύναμη κάποιου είτε είναι πραγματική είτε απλώς κάποιος απειλεί με αυτή. «Οι διαπραγματεύσεις είναι ένας ευφημισμός για την παράδοση, αν η σκιά της δύναμης δεν πέφτει πάνω από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Τζορτζ Π. Σουλτς σε ομιλία του το 1986.

Ωστόσο, οι εναλλαγές στη στάση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στο Ιράν συχνά φαίνονται να καθοδηγούνται από τη διάθεση και την εκάστοτε συγκυρία, παρά από κάποια σαφή στρατηγική. Στην σύγχυση συμβάλλουν και οι πολυάριθμοι ισχυρισμοί του για διπλωματική πρόοδο, οι οποίοι αργότερα αποδείχθηκαν αβάσιμοι.

Οι αλλαγές στη στάση του Ντόναλντ Τραμπ αντανακλούν επίσης μια πολιτική διαμάχη μεταξύ των σκληροπυρηνικών υποστηρικτών του, που τον προτρέπουν να επιτεθεί πιο σκληρά στο Ιράν, και όσων υποστηρίζουν τη μη παρέμβαση και ανησυχούν για την άνοδο των τιμών της βενζίνης και την πτώση των ποσοστών δημοτικότητας του προέδρου, που τον προτρέπουν να καταλήξει γρήγορα σε συμφωνία.

Οι διαφωνίες στο στρατόπεδο του Τραμπ

Ορισμένα μέλη του στρατοπέδου που τάσσεται υπέρ του πολέμου ήταν ιδιαίτερα εξοργισμένα την Πέμπτη, καθώς ήρθαν στο φως λεπτομέρειες για την πιθανή προσωρινή συμφωνία. Υποστήριξαν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να ελαφρύνει την πίεση προς το Ιράν προκειμένου να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ, χωρίς να εξασφαλίσει σαφείς δεσμεύσεις από το Ιράν για την παράδοση του πυρηνικού υλικού του και τη διακοπή του εμπλουτισμού ουρανίου.

«Η εκεχειρία έχει καταστεί μάλλον γελοία», δήλωσε ο Μάικλ Μακόβσκι, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Εβραϊκού Ινστιτούτου για την Εθνική Ασφάλεια της Αμερικής, μίας «δεξαμενής σκέψης» με έδρα την Ουάσινγκτον. Και πρόσθεσε: «Έχει μειώσει σημαντικά την επιρροή των ΗΠΑ και έχει κάνει την Αμερική να φαίνεται αδύναμη ότι είμαστε ευάλωτοι αν οι τιμές της βενζίνης ξεπεράσουν τα 5 δολάρια».

«Καμία συμφωνία με αυτό το καθεστώς δεν θα αξίζει ούτε το χαρτί στο οποίο είναι γραμμένη, και καλύτερα να τερματιστεί αυτός ο πόλεμος με πάταγο παρά με ένα κλαψούρισμα», πρόσθεσε ο Μάικλ Μακόβσκι, ο οποίος προέτρεψε τον Ντόναλντ Τραμπ να ξαναρχίσει τις επιθέσεις εναντίον του ιρανικού στρατού και των πυρηνικών εγκαταστάσεών του, συνεχίζοντας παράλληλα τον αποκλεισμό των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει περιπλέξει ακόμη περισσότερο τα πράγματα με πρόσφατες δηλώσεις που φαίνονται τουλάχιστον ατεκμηρίωτες. Την Δευτέρα, για παράδειγμα, προκάλεσε σύγχυση στους συμμάχους της Μέσης Ανατολής, υποδηλώνοντας ότι μια ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν θα πρέπει να περιλαμβάνει δεσμεύσεις από διάφορα αραβικά κράτη για την ομαλοποίηση των διπλωματικών σχέσεων με το Ισραήλ και την προσχώρησή τους στις Συμφωνίες του Αβραάμ.

Την Τετάρτη, ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να επιτεθεί στο Ομάν, μια αραβική χώρα του Κόλπου και μακροχρόνιο σύμμαχο των ΗΠΑ, εάν συνάψει υποθετική συμφωνία με το Ιράν για τον κοινό έλεγχο του στενού. «Θα πρέπει να τους ανατινάξουμε», δήλωσε ο Τραμπ, προτού υποδείξει ότι κάτι τέτοιο δεν είναι πιθανό να συμβεί.

Πιο ουσιαστικά, ο Τραμπ έκανε στροφή σχεδόν αμέσως μετά την αποκάλυψη ενός σχεδίου για την συνοδεία από αμερικανικά πολεμικά πλοία των εγκλωβισμένων δεξαμενόπλοιων μέσω του Ορμούζ. Η σθεναρή αντίθεση της Σαουδικής Αραβίας, η οποία αιφνιδιάστηκε και φοβήθηκε ότι το Ιράν θα ανταποκριθεί με κλιμάκωση, ανάγκασε τον Τραμπ να ματαιώσει την επιχείρηση, που ονομάστηκε Project Freedom, μετά από μόλις μία ημέρα.

«Οι δηλώσεις του Τραμπ μπερδεύουν τους πάντες», είπε ο Τζέιμς Φ. Τζέφρι, ένας συνταξιούχος διπλωμάτης που εργάστηκε στον Λευκό Οίκο υπό τον Τζορτζ Μπους και υπηρέτησε ως απεσταλμένος στη Συρία κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ.

Ωστόσο, ο κ. Τζέφρι πρόσθεσε ότι ο κόσμος έχει συνηθίσει κάπως τις θεατρινιστικές συμπεριφορές του κ. Τραμπ. «Είναι άσχημο και προκαλεί σύγχυση, αλλά μετά από έξι χρόνια, οι τρελές του κινήσεις αντιμετωπίζονται με κάποια επιφύλαξη», είπε. Ιρανοί αξιωματούχοι, ωστόσο, έχουν επισημάνει ότι οι ανατροπές στη συμπεριφορά του Τραμπ δυσχεραίνουν τη διπλωματία.

«Η αμερικανική πλευρά δημοσιεύει πολλά tweets, μιλάει πολύ. Μερικές φορές είναι ασαφής, άλλες φορές, ξέρετε, αντιφατική», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Σαΐντ Χατίμπζαδε, αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Τουρκία στα μέσα Απριλίου.

Οι αμερικανικές και ιρανικές δυνάμεις έχουν εμπλακεί σε άλλες συγκρούσεις από τότε που τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία, πριν από περισσότερες από επτά εβδομάδες. Ωστόσο, η πρόσφατη σειρά στρατιωτικών ενεργειών υποδηλώνει ότι, αν η τελευταία διπλωματική πρόταση αποτύχει, οι συγκρούσεις ενδέχεται να κλιμακωθούν.

Οι τελευταίες συγκρούσεις στο πεδίο

Η τελευταία συμπλοκή σημειώθηκε αργά το βράδυ της Τετάρτης, όταν αμερικανικές δυνάμεις κατέρριψαν τέσσερα μονοκατευθυντικά επιθετικά drones που, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, εκτόξευσε το Ιράν πάνω από το στενό. Τα drones, σύμφωνα με τον αξιωματούχο, απειλούσαν τις αμερικανικές αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις στην περιοχή, καθώς και την ελάχιστη εμπορική θαλάσσια κίνηση που διέρχεται από το στενό, το οποίο το Ιράν έχει ουσιαστικά αποκλείσει με την απειλή ναρκών, οπλισμένων σκαφών, drones και πυραύλων.

Στη συνέχεια, ο αμερικανικός στρατός πραγματοποίησε αεροπορικές επιδρομές εναντίον ενός σταθμού ελέγχου εδάφους για μη επανδρωμένα αεροσκάφη κοντά στο Μπαντάρ Αμπάς, ένα σημαντικό εμπορικό λιμάνι και ναυτική βάση στο νότιο Ιράν, προτού το Ιράν προλάβει να εκτοξεύσει ένα πέμπτο μη επανδρωμένο αεροσκάφος, ανέφερε ο αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσει επιχειρησιακά θέματα.

Την Πέμπτη, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ κατηγόρησε το Ιράν ότι παραβίασε την εκεχειρία εκτοξεύοντας έναν βαλλιστικό πύραυλο προς το Κουβέιτ λίγες ώρες μετά την επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών εναντίον των στόχων στο Μπαντάρ Αμπάς.
Τη Δευτέρα, οι αμερικανικές δυνάμεις επιτέθηκαν σε ιρανικές βάσεις εκτόξευσης πυραύλων και σε σκάφη που προσπαθούσαν να τοποθετήσουν νάρκες στο στενό, σύμφωνα με το Κεντρικό Στρατηγείο.

Το Ιράν εξαπέλυσε επίσης μη επανδρωμένα αεροσκάφη μίας χρήσης κοντά σε μερικά από τα δεκάδες αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη και πολεμικά πλοία του Πολεμικού Ναυτικού που βρίσκονται εντός ή γύρω από τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα και επιβάλλουν τον αποκλεισμό κατά των σκαφών που προσπαθούν να εισέλθουν ή να εξέλθουν από ιρανικούς λιμένες, ανέφερε ο αμερικανός αξιωματούχος.

Ο πλοίαρχος Τιμ Χόκινς, εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης δήλωσε ότι οι επιθέσεις της Δευτέρας ήταν «αυτοάμυνα» με σκοπό «να προστατεύσουμε τα στρατεύματά μας από τις απειλές που θέτουν οι ιρανικές δυνάμεις».

Η Κεντρική Διοίκηση δεν εξέδωσε δήλωση σχετικά με τις επιθέσεις την Τετάρτη το βράδυ, σε μια προφανή προσπάθεια να κατευνάσει τους φόβους ότι οι συγκρούσεις κλιμακώνονται και θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τις διαπραγματεύσεις.

Διαβάστε επίσης