Μέση Ανατολή ώρα μηδέν: ΗΠΑ και Ιράν ανταλλάσσουν πυρά - Φόβος για επιστροφή σε γενικευμένο πόλεμο
Οι ΗΠΑ και το Ιράν αντάλλαξαν πυρά στη Μέση Ανατολή για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα, κλυδωνίζοντας περαιτέρω την ήδη ασταθή κατάπαυση του πυρός που συμφωνήθηκε μεταξύ των δύο χωρών τον Απρίλιο
Snapshot
- Οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν αεροπορικές επιδρομές στο Ιράν, ενώ το Ιράν απάντησε με επιθέσεις σε Μπαχρέιν, Κουβέιτ και Ιορδανία, κλιμακώνοντας τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
- Οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν συμφωνήσει εκεχειρία από τον Απρίλιο, αλλά η κατάσταση παραμένει ασταθής με συνεχιζόμενες ανταλλαγές πυρών.
- Το Ιράν διατηρεί το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, επηρεάζοντας τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό και τις τιμές του πετρελαίου.
- Οι ΗΠΑ επιδιώκουν την αποχώρηση του Ιράν από το πυρηνικό του πρόγραμμα και την άρση των κυρώσεων, ενώ το Ιράν ζητά την αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων και τον τερματισμό των συγκρούσεων με τη Χεζμπολάχ.
- Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιμένει στην κατάρρευση της θεοκρατικής κυβέρνησης του Ιράν, την εξάλειψη του πυρηνικού προγράμματος και την καταστροφή της Χεζμπολάχ, δυσχεραίνοντας τη διπλωματική επίλυση.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν δεύτερο γύρο αεροπορικών επιδρομών στο Ιράν, αφού ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι η Τεχεράνη θα «πληρώσει το τίμημα» για το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις, και το Ιράν απάντησε με επιθέσεις στο Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και την Ιορδανία. Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, δήλωσε ότι στο Ιράν δόθηκε η ευκαιρία να συνάψει συμφωνία, αλλά δεν την εκμεταλλεύτηκε, προσθέτοντας ότι βόμβες θα «πέφτουν σε βασικές εγκαταστάσεις» στη χώρα. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ πρόσθεσε ότι το Ιράν θα δεχθεί ξανά επίθεση εάν δεν επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι το Ιράν «θα αντισταθεί σθεναρά σε οποιαδήποτε πίεση ή απειλή». Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών κατηγόρησε νωρίτερα τις ΗΠΑ ότι «βλάπτουν τη διπλωματική διαδικασία μέσω των αντιφατικών μηνυμάτων που στέλνουν». Τον Απρίλιο, οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν σε εκεχειρία που αρχικά επρόκειτο να διαρκέσει δύο εβδομάδες. Έκτοτε, και οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν κατά διαστήματα πυρά, χωρίς να επιστρέψουν σε πλήρους κλίμακας εχθροπραξίες.
Το νέο αμερικανικό σφυροκόπημα σε πολλές ιρανικές πόλεις σημειώθηκε καθώς οι προσπάθειες για τον τερματισμού του πολέμου φάνηκαν να έχουν κολλήσει, με το Ιράν να επιμένει ότι θα διατηρήσει το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, το οποίο έχει διαταράξει τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό και έχει αυξήσει τις τιμές του πετρελαίου. Ήταν η τρίτη φορά αυτή την εβδομάδα που οι εκατέρωθεν επιθέσεις δοκιμάζουν μια δίμηνη ασταθή εκεχειρία.
Ο Τραμπ έχει καλέσει το Ιράν να υπογράψει συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου και νωρίτερα αυτή την εβδομάδα -για πολλοστή φορά άφησε να εννοηθεί ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να επιτευχθεί σε λίγες μέρες. Αλλά το Ιράν έχει αποδειχθεί ανθεκτικό παρά τις εβδομάδες σφοδρών βομβαρδισμών. Στοιχηματίζει ότι η ικανότητά του να κλείνει αποτελεσματικά το Ορμού, ένα κρίσιμο πέρασμα για πετρέλαιο και φυσικό αέριο - του δίνει ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί.
Ο απεσταλμένος του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να απέχουν από απειλές χρήσης βίας εάν επιθυμούν μια συμφωνία. Παρόλα αυτά, και οι δύο χώρες φαίνεται να αναζητούν έναν τρόπο να τερματίσουν τη σύγκρουση — αν και εφόσον βέβεια καταφέρουν να την παρουσιάσουν ως νίκη στο εσωτερικό των χωρών τους.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου φαίνεται αποφασισμένος να επιδιώξει στόχους που καθιστούν πιο δύσκολο τον συμβιβασμό: την κατάρρευση της θεοκρατικής κυβέρνησης του Ιράν, την εξάλειψη του πυρηνικού του προγράμματος και την καταστροφή της οργάνωσης Χεζμπολάχ, η οποία είναι σύμμαχος του Ιράν, στον Λίβανο. Τη Δευτέρα, το Ιράν και το Ισραήλ αλληλοστοχοποιήθηκαν.
Οι ΗΠΑ επιτίθενται στο Ιράν και το Ιράν «χτυπάει» τις χώρες του Κόλπου
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ δήλωσε ότι «ολοκλήρωσε» τον τελευταίο γύρο αεροπορικών επιδρομών λίγο πριν την ανατολή του ηλίου στο Ιράν. Η στρατιωτική διοίκηση δήλωσε ότι οι επιθέσεις ήρθαν «σε απάντηση στην αδικαιολόγητη και συνεχιζόμενη επιθετικότητα του Ιράν» και στόχευσαν «ιρανικές στρατιωτικές δυνατότητες επιτήρησης, συστήματα επικοινωνιών και εγκαταστάσεις αεράμυνας».
Δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις ζημιές που προκλήθηκαν από τις επιθέσεις, οι οποίες, όπως είπε, πραγματοποιήθηκαν από την Πολεμική Αεροπορία, τους Πεζοναύτες και το Ναυτικό των ΗΠΑ. Εκρήξεις από τις επιθέσεις αντηχούσαν στην πρωτεύουσα του Ιράν, Τεχεράνη, καθώς και στο λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς και σε άλλες νότιες περιοχές κατά μήκος των Στενών του Ορμούζ.
Το Ιράν απάντησε εξαπολύοντας επιθέσεις στο Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και την Ιορδανία, και το Κουβέιτ έκλεισε τον εναέριο χώρο του καθώς η αεράμυνά του απέκρουσε την επίθεση. Η Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Αεροπορίας του Κουβέιτ δήλωσε ότι οι πτήσεις εκτρέπονται σε άλλα αεροδρόμια, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. «Αυτό το μέτρο λαμβάνεται με βάση το γεγονός ότι το κράτος του Κουβέιτ υπόκειται σε αμαρτωλές ιρανικές επιθέσεις και στους πιθανούς κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από αυτό για την πολιτική αεροπορία στην περιοχή», δήλωσε το Κουβέιτ.
Το Διεθνές Αεροδρόμιο του Κουβέιτ δέχτηκε άμεσο ιρανικό πλήγμα τις τελευταίες ημέρες, με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ένα άτομο και να τραυματιστούν δεκάδες. Την Τετάρτη, το Ιράν απάντησε στις αμερικανικές επιδρομές με επιθέσεις στο Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και την Ιορδανία, χώρες που φιλοξενούν αμερικανικά στρατεύματα.
Το Ισραήλ νωρίς την Πέμπτη προειδοποίησε επίσης τους κατοίκους στο βορρά να αναζητήσουν καταφύγιο μετά τον εντοπισμό ύποπτων εισερχόμενων πυρών από τον Λίβανο, ενώ η πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ιορδανία εξέδωσε προειδοποίηση ότι «αναφορές δείχνουν ότι πύραυλοι, drones ή ρουκέτες βρίσκονται στον εναέριο χώρο της Ιορδανίας».Δεν υπήρξε άμεση επιβεβαίωση από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της Ιορδανίας σχετικά με τις αναφορές για πυραυλική εκτόξευση, αλλά το Ιράν δήλωσε ότι στόχευσε ξανά την αεροπορική βάση Μουαφάκ Σαλτί της Ιορδανίας την Πέμπτη.
Ο Τραμπ λέει ότι οι ΗΠΑ μεταφέρουν πετρέλαιο κρυφά από το Ορμούζ
Από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο με τις επιθέσεις στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η σύγκρουση έχει κλονίσει την παγκόσμια οικονομία , έχει αυξήσει τις τιμές της ενέργειας παγκοσμίως και έχει κάνει τα τρόφιμα και άλλα βασικά αγαθά πιο ακριβά. Η διεθνής τιμή αναφοράς για το αργό πετρέλαιο διαπραγματεύτηκε πάνω από τα 93 δολάρια το βαρέλι την Τετάρτη, σημειώνοντας άνοδο άνω του 25% από την έναρξη του πολέμου.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο αμερικανικός στρατός έχει αναλάβει από τον περασμένο μήνα μια «μυστική αποστολή» να περάσει κρυφά αποστολές πετρελαίου δίπλα από τις ιρανικές δυνάμεις στα Στενά του Ορμούζ. Είπε ότι πλοία περνούσαν κρυφά τη νύχτα, κάτι που υποβοηθήθηκε από την καταστροφή του ιρανικού εξοπλισμού ραντάρ.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι ως αποτέλεσμα, περισσότερα από 100 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου έχουν ξεφύγει από τον έλεγχο του Ιράν στα Στενά. Δεν υπήρξε άμεση επιβεβαίωση αυτού του αριθμού, ο οποίος ισοδυναμεί περίπου με πέντε ημέρες αποστολών πετρελαίου μέσω της πλωτής οδού πριν από την έναρξη του πολέμου.
Ο ρόλος του στρατού δεν ήταν άμεσα σαφής. Ο λοχαγός Τιμ Χόκινς, εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης, δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις «επικοινωνούν και συντονίζονται» με εμπορικά πλοία στην περιοχή, αλλά δεν έδωσε λεπτομέρειες σχετικά με την προσφερόμενη στρατιωτική υποστήριξη.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ διέψευσε την Τετάρτη τους ισχυρισμούς του Ιράν ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι κλειστά, λέγοντας ότι εμπορικά πλοία συνεχίζουν να διέρχονται από και προς το Ορμούζ.
Οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ιράν συγκλονίζουν τη Μέση Ανατολή
Νωρίτερα την Τετάρτη, ο αμερικανικός στρατός δήλωσε ότι ένα αμερικανικό αεροσκάφος έριξε «πυρομαχικά ακριβείας» στο μηχανοστάσιο του πλοίου M/T Settebello, με σημαία Παλάου, καθώς αυτό επιχειρούσε να παραβιάσει τον ναυτικό αποκλεισμό με ένα φορτίο ιρανικού πετρελαίου. Ήταν το όγδοο εμπορικό πλοίο που ακινητοποιήθηκε από τις αμερικανικές δυνάμεις σε ύδατα ανοιχτά του Ιράν.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας δήλωσε ότι τρεις Ινδοί ναύτες αγνοούνται μετά την πρόσκρουση του Settebello, ενώ 21 άλλοι διασώθηκαν. Η ανακοίνωσή του δεν ανέφερε τον αμερικανικό στρατό ή τον αποκλεισμό. Ο Χόκινς της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις προειδοποίησαν το πλήρωμα πριν πυροβολήσουν το πλοίο.
Ο αμερικανικός στρατός δήλωσε ότι οι επιθέσεις νωρίτερα την Τετάρτη στόχευαν «αεροάμυνα, σταθμούς ελέγχου εδάφους και σημεία ραντάρ επιτήρησης». Το Ιράν ανέφερε ότι οι αμερικανικές επιδρομές έπληξαν δύο δεξαμενές νερού στη νότια πόλη Σιρίκ, διακόπτοντας προσωρινά την παροχή νερού σε χιλιάδες ανθρώπους. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ δεν έκανε κανένα άμεσο σχόλιο. Η Τεχεράνη αργότερα ανέλαβε την ευθύνη για τις επιθέσεις στο Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και την Ιορδανία.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, καταδίκασε τις αμερικανικές επιθέσεις ως παραβίαση της ιρανικής κυριαρχίας. Ωστόσο, οι προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνίας συνεχίστηκαν. Μετά από διαβουλεύσεις με τις ΗΠΑ, μια αντιπροσωπεία από το Κατάρ έφτασε στην Τεχεράνη για συνομιλίες νωρίτερα την Τετάρτη, σύμφωνα με αξιωματούχο που γνωρίζει την επίσκεψη και ζήτησε να μην κατονομαστεί λόγω της ευαισθησίας των συνομιλιών.
Οι ανταλλαγές πυρών σημειώθηκαν μια ημέρα μετά τη συντριβή ενός επιθετικού ελικοπτέρου του στρατού των ΗΠΑ κοντά στο Ορμούζ. Το ελικόπτερο συγκρούστηκε με ένα ιρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας. Δεν ήταν σαφές εάν η σύγκρουση ήταν σκόπιμη. Ένα μη επανδρωμένο σκάφος διέσωσε τα δύο μέλη του πληρώματος του ελικοπτέρου. Ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν τραυματίστηκαν.
Οι μεγάλες διαφωνίες εμποδίζουν μια γρήγορη ειρηνευτική συμφωνία
Ανήσυχος για τις υψηλές τιμές της βενζίνης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών για το Κογκρέσο τον Νοέμβριο, ο Τραμπ φαίνεται να επιδιώκει μια γρήγορη νίκη. Αλλά θέτει επίσης απαιτήσεις που θα είναι δύσκολο να χωνέψει το Ιράν. Οι ΗΠΑ θέλουν να δουν το Ιράν να εγκαταλείπει το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού. Ενώ το Ιράν επιμένει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι ειρηνικό, το ουράνιο αυτό απέχει ελάχιστα από τα επίπεδα εμπλουτισμού που είναι κατάλληλα για κατασκευή όπλων
Το Ιράν αρνείται να εγκαταλείψει το ουράνιο και απαιτεί άρση των κυρώσεων. Επιθυμεί επίσης την αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων ακόμη και πριν από την επίτευξη τελικής συμφωνίας, κάτι που ο Τραμπ απέρριψε.
Το Ιράν έχει επιμείνει ότι οποιαδήποτε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου πρέπει επίσης να τερματίζει τις μάχες μεταξύ της Χεζμπολάχ, και του Ισραήλ. Το Ισραήλ αντ' αυτού έχει εντείνει τη στρατιωτική του εκστρατεία εναντίον της ένοπλης ομάδας που εδρεύει στον Λίβανο.
