Στενά του Ορμούζ: Μετά τις βόμβες και τα drones... πεταλίδες και μύδια καθηλώνoυν τα δεξαμενόπλοια

Η γεωπολιτική σκακιέρα στη Μέση Ανατολή και οι πολύμηνες πολεμικές συγκρούσεις προκάλεσαν το μεγαλύτερο σοκ ενεργειακού εφοδιασμού στην παγκόσμια ιστορία, όμως η επανεκκίνηση της ροής του πετρελαίου βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με έναν νέο, αναπάντεχο εχθρό. Εκατοντάδες γιγαντιαία δεξαμενόπλοια, που παρέμειναν αγκυροβολημένα και ακίνητα για μήνες στα ζεστά νερά του Περσικού Κόλπου, έχουν καλυφθεί από ένα συμπαγές στρώμα θαλάσσιων οργανισμών.

Πεταλίδες, μύδια, φύκια και αχιβάδες έχουν δημιουργήσει μια τεράστια «ζωντανή» κρούστα στα ύφαλα των πλοίων, η οποία καθιστά αδύνατη την πλεύση τους αν δεν μεσολαβήσει ένας μεγάλος σε κλίμακα καθαρισμός. Στη ναυτιλία το φαινόμενο αυτό ονομάζεται βιορύπανση (biofouling) και αποτελεί ένα πανάρχαιο αλλά εξαιρετικά κοστοβόρο πρόβλημα.

Με περίπου 600 πλοία να βρίσκονται εγκλωβισμένα στην περιοχή, η ανάγκη για άμεση αποκατάσταση έχει σημάνει συναγερμό στις πλοιοκτήτριες εταιρείες. Ένα μέσο υπερδεξαμενόπλοιο (VLCC) έχει μήκος που ξεπερνά τα 300 μέτρα, πράγμα που σημαίνει ότι η επιφάνεια του βυθού που πρέπει να ξυστεί και να καθαριστεί αγγίζει τα 14 στρέμματα ανά σκάφος.

Η αποστολή αυτή πέφτει στους ώμους εξειδικευμένων δυτών, των λεγόμενων «καθαριστών βυθού». Εξοπλισμένοι με χειροκίνητες ξύστρες, μηχανικά τριβεία και υδραυλικά συστήματα εκτόξευσης νερού με υψηλή πίεση, οι δύτες καλούνται να φέρουν σε πέρας μια εξαντλητική εργασία. Το έργο τους γίνεται ακόμα πιο λεπτό καθώς πρέπει να αφαιρέσουν τους οργανισμούς χωρίς να καταστρέψουν τις ειδικές αντιρρυπαντικές βαφές των πλοίων, καθώς μια τέτοια ζημιά θα προκαλούσε παραβιάσεις των διεθνών οικολογικών κανονισμών και εμπλοκή με τις ασφαλιστικές εταιρείες. Ιδιαίτερα επίπονη είναι και η διαδικασία στις προπέλες των πλοίων, οι οποίες συχνά απαιτούν πλήρη αποσυναρμολόγηση για να καθαριστούν σωστά.

Η κατακόρυφη αύξηση της ζήτησης για αυτές τις εξειδικευμένες υπηρεσίες έχει εκτοξεύσει το κόστος των εργασιών. Σύμφωνα με διεθνείς ναυτιλιακούς οργανισμούς, όπως η BIMCO, οι αμοιβές των δυτών έχουν αυξηθεί κατά χιλιάδες δολάρια, ξεπερνώντας πλέον τα πενταψήφια ποσά ανά πλοίο. Παρά το υψηλό κόστος, η δαπάνη θεωρείται απολύτως απαραίτητη. Η βιοαπόθεση αλλοιώνει τη ρευστοδυναμική του σκάφους, αυξάνοντας δραματικά την αντίσταση στο νερό. Με δεδομένο ότι τα καύσιμα αντιπροσωπεύουν το 50% των συνολικών εξόδων ενός ταξιδιού, ένας βρώμικος βυθός μπορεί να εκτινάξει το κόστος μεταφοράς του πετρελαίου προς την Ασία ή την Αυστραλία σε απαγορευτικά επίπεδα.

Επιπλέον, η μετακίνηση πλοίων με βιορύπανση απαγορεύεται από τους αυστηρούς ναυτικούς κανονισμούς των λιμανιών προορισμού. Οι πεταλίδες μεταφέρουν συχνά χωροκατακτητικά είδη, ξένους δηλαδή οργανισμούς που μπορούν να διαταράξουν ανεπανόρθωτα το τοπικό θαλάσσιο οικοσύστημα αν μεταφερθούν σε άλλες ηπείρους. Την ίδια στιγμή, ασφαλιστικοί κολοσσοί, όπως η Lloyd's Market Association, ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρόκειται να δώσουν το πράσινο φως για τον απόπλου αν δεν τηρηθούν οι σχετικές ρήτρες συμμόρφωσης.

Όλα τα παραπάνω δείχνουν ότι η παγκόσμια αγορά ενέργειας δεν πρόκειται να επανέλθει στους κανονικούς της ρυθμούς με το πάτημα ενός διακόπτη, ακόμα και αν επιτευχθεί μια βιώσιμη διπλωματική συμφωνία ή κατάπαυση του πυρός. Ο καθαρισμός των υφάλων από τους θαλάσσιους οργανισμούς είναι ο νέος κρίκος σε μια μακρά αλυσίδα προκλήσεων, σημειώνει το CNN.

Για να ανοίξoυν με ασφάλεια τα Στενά του Ορμούζ, απαιτείται η συνδρομή ναρκαλιευτικών που θα «χτενίσουν» την πλωτή οδό για τον εντοπισμό εκρηκτικών μηχανισμών, η επίλυση των γραφειοκρατικών προβλημάτων που θέτει το Ιράν για την εγγραφή των εταιρειών καθαρισμού, καθώς και οι τελικές εγκρίσεις από τους διεθνείς χρηματοδότες. Ο καθαρισμός του πυθμένα είναι μόνο ένα βήμα σε μια μακρά διαδικασία προτού τα πλοία μπορέσουν να αρχίσουν να μεταφέρουν εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου – τελικά – στους προορισμούς τους.

Διαβάστε επίσης