Το πρώτο απολίθωμα δεινοσαύρου της Ανταρκτικής ήταν ξεχασμένο σε... συρτάρι για 40 χρόνια

Ένα φαινομενικά ασήμαντο απολίθωμα, το οποίο παρέμενε ξεχασμένο σε ένα συρτάρι για 40 ολόκληρα χρόνια, αποδείχθηκε ότι είναι το πρώτο οστό δεινοσαύρου που ανακαλύφθηκε ποτέ στην Ανταρκτική. Το εύρημα είχε έρθει στο φως το 1985, όμως η επιστημονική ομάδα που το εντόπισε δεν ήταν σίγουρη για την ταυτότητά του, με αποτέλεσμα να αποθηκευτεί στη γεωλογική συλλογή του British Antarctic Survey (BAS) στο Κέιμπριτζ.

Πρόσφατα, παλαιοντολόγοι μελέτησαν εκ νέου το απολίθωμα και επιβεβαίωσαν ότι πρόκειται για οστό από την ουρά ενός Τιτανόσαυρου — της ομάδας που περιλαμβάνει τους μεγαλύτερους δεινόσαυρους που περπάτησαν ποτέ στη Γη. Η ανακάλυψη αυτή ρίχνει νέο φως στον τρόπο με τον οποίο ζούσαν αυτά τα γιγαντιαία πλάσματα σε ένα σημείο του πλανήτη όπου τα απολιθώματα είναι εξαιρετικά σπάνια.

Ο Δρ. Μαρκ Έβανς, υπεύθυνος των συλλογών του BAS, εντόπισε τυχαία το απολίθωμα ανάμεσα σε χιλιάδες άλλα δείγματα από παλαιότερες αποστολές στην Ανταρκτική. «Μόνο όταν αρχίζεις να αναρωτιέσαι "τι να κρύβεται άραγε σε αυτό το συρτάρι", πέφτεις καμιά φορά πάνω σε κάτι που σου κεντρίζει το ενδιαφέρον», ανέφερε ο ίδιος. Το δείγμα είχε συλλεχθεί αρχικά στο νησί Τζέιμς Ρος και η ανακάλυψή του είχε καταγραφεί στο ημερολόγιο πεδίου του γεωλόγου Δρ. Μάικ Θόμσον. Δίπλα σε ένα μικρό, προσεγμένο σκίτσο του απολιθώματος με ημερομηνία 9 Δεκεμβρίου 1985, ο Θόμσον είχε σημειώσει «σπόνδυλος μεγάλου ερπετού», αναφέροντας ότι το πλάτος του ήταν περίπου 10 εκατοστά.

Ο Έβανς εκτιμά ότι η τότε ομάδα πίστευε πως το οστό ανήκε σε κάποιο θαλάσσιο ερπετό. Ωστόσο, μόλις το είδε ο ίδιος, κατάλαβε αμέσως ότι ο σπόνδυλος παρέπεμπε σε δεινόσαυρο. Λόγω της ημερομηνίας εντοπισμού του, αυτό σήμαινε αυτόματα ότι ήταν το πρώτο απολίθωμα δεινοσαύρου που βρέθηκε ποτέ στην παγωμένη ήπειρο. Για την επιβεβαίωση κάλεσε τον καθηγητή Πολ Μπάρετ από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου (NHM).

«Αν και δεν σου γεμίζει το μάτι, έχει ένα εξαιρετικά χαρακτηριστικό σχήμα», δήλωσε ο Μπάρετ, δείχνοντας τις ενώσεις του οστού που επέτρεπαν στους σπονδύλους να συνδέονται σαν «σφαίρα σε υποδοχή» (ball-and-socket) από το κεφάλι μέχρι την ουρά. «Μόλις το είδα, ήμουν απολύτως βέβαιος ότι είχαμε να κάνουμε με Τιτανόσαυρο. Αυτός ο συνδυασμός χαρακτηριστικών είναι εντελώς μοναδικός για το συγκεκριμένο είδος».

Μέχρι σήμερα έχουν ταυτοποιηθεί περισσότερα από 100 είδη Τιτανόσαυρων παγκοσμίως. Ήταν όλοι τετράποδα φυτοφάγα ζώα, με πολύ μακριούς λαιμούς για να φτάνουν τα ψηλά δέντρα και μεγάλες ουρές για ισορροπία. Οι μεγαλύτεροι από αυτούς ξεπερνούσαν τα 35 μέτρα σε μήκος και ζύγιζαν περίπου 60 τόνους. Με βάση το μέγεθος του συγκεκριμένου οστού της ουράς, οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι ο Τιτανόσαυρος της Ανταρκτικής είχε μήκος περίπου 7 μέτρα. «Ίσως ήταν νεαρός δεινόσαυρος ή ίσως επρόκειτο για ένα πραγματικά μικρόσωμο είδος, αποτελώντας εξαίρεση για την υπόλοιπη ομάδα», εξήγησε ο Μπάρετ.

Το συγκεκριμένο ζώο έζησε πριν από 82 εκατομμύρια χρόνια, κατά την Ύστερη Κρητιδική Περίοδο, όταν η Ανταρκτική ήταν εντελώς διαφορετική από τη σημερινή της μορφή. Ήταν καλυμμένη από πυκνά, καταπράσινα δάση, προσφέροντας άφθονη τροφή στα φυτοφάγα θηρία.

Το ξεχασμένο για χρόνια απολίθωμα κατέχει πλέον μια σπουδαία θέση στην ιστορία της εξερεύνησης της Ανταρκτικής. Αν και βρέθηκαν και άλλοι δεινόσαυροι στην περιοχή τα επόμενα χρόνια, ο αριθμός τους παραμένει μικρός, καθώς το παχύ στρώμα πάγου κρύβει την προϊστορική ιστορία στα πετρώματα. «Αυτό αποδεικνύει ότι μια περιοχή που σήμερα θεωρούμε εντελώς αφιλόξενη, κάποτε έσφυζε από ζωή», κατέληξε ο Μπάρετ. Τα επιστημονικά ευρήματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο περιοδικό Acta Palaeontologica Polonica.

*Με πληροφορίες από BBC

Διαβάστε επίσης