Τι συμβαίνει τη νύχτα του Halloween - Δοξασίες, παραδόσεις και «η ώρα των μαγισσών»
Πώς ξεκίνησε και από πού πήρε το όνομά της η γιορτή
Snapshot
- Το Halloween προέρχεται από την αρχαία παγανιστική γιορτή του Σαμχάιν πριν από πάνω από 2.000 χρόνια.
- Η γιορτή έχει εξελιχθεί και συνδυαστεί με σύγχρονες παραδόσεις όπως το «trick-or-treat» και τη διακόσμηση με κολοκύθες.
- Η νύχτα του Halloween θεωρείται πως έχει λεπτότερο όριο μεταξύ κόσμου ζωντανών και πνευμάτων, με την «ώρα των μαγισσών» να σηματοδοτεί αυξημένη υπερφυσική δραστηριότητα.
- Το Halloween συμπίπτει με την παραμονή της Ημέρας των Αγίων και της Ημέρας των Ψυχών, που τιμούν τη μνήμη αγίων και αποθανόντων.
- Η γιορτή έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής στις ΗΠΑ και κερδίζει διαρκώς έδαφος σε ευρωπαϊκές χώρες.
Από τις ρίζες του ως αρχαία παγανιστική γιορτή του Σαμχάιν, πριν από περισσότερα από 2.000 χρόνια, μέχρι τη διασκέδαση του «trick-or-treat» σήμερα το Halloween δεν είναι πλέον μια γιορτή για Αμερικανούς.
Οι παραδόσεις που ξεκίνησαν πριν από αιώνες έχουν εξελιχθεί και συνδυαστεί στη γιορτή που γνωρίζουμε σήμερα ως Χάλοουιν. Σε χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, είναι μια πολύ δημοφιλής γιορτή, με πολλά γλυκά, κολοκύθες και τρομακτικές στολές. Και τα τελευταία χρόνια, το πνεύμα του Χάλοουιν έχει γίνει όλο και πιο δημοφιλές σε χώρες της Ευρώπης.
Σύμφωνα με την παράδοση που προέρχεται από το αρχαίο κελτικό Samhain, πιστεύεται ότι το όριο μεταξύ του κόσμου των ζωντανών και του κόσμου των πνευμάτων είναι τότε στο λεπτότερο σημείο του. Η λαϊκή παράδοση συνδέει τις ώρες γύρω από ή αμέσως μετά τα μεσάνυχτα (που συχνά ονομάζονται «η ώρα των μαγισσών» ή γύρω στις 3:00 π.μ.) με αυξημένη υπερφυσική δραστηριότητα, ιστορίες φαντασμάτων και παλιά παιχνίδια μαντείας.
Η νύχτα αυτή σηματοδοτεί την παραμονή της Ημέρας των Αγίων (1 Νοεμβρίου) και της Ημέρας των Ψυχών (2 Νοεμβρίου), χριστιανικές και πολιτιστικές εορτές αφιερωμένες στη μνήμη των αγίων, των μαρτύρων και των αγαπημένων που έχουν φύγει από τη ζωή
Πώς ξεκίνησε η πιο... τρομακτική γιορτή του χρόνου
Πριν από περίπου 2.000 χρόνια, οι Βρετανοί και οι Ιρλανδοί γιόρταζαν το αρχαίο κελτικό έθιμο του Σόουιν (Samhain), που σημαίνει «το τέλος του καλοκαιριού». Η γιορτή αυτή πραγματοποιούνταν κάθε χρόνο στις 31 Οκτωβρίου και σηματοδοτούσε την αρχή του Κελτικού Νέου Έτους.
Εκείνη τη νύχτα πίστευαν πως τα πνεύματα των νεκρών επισκέπτονταν τους ζωντανούς. Από φόβο τόσο για τα φαντάσματα όσο και για την καταστροφή της σοδειάς, οι κάτοικοι μεταμφιέζονταν για να τα τρομάξουν, άναβαν φωτιές και ετοίμαζαν φαγητά για να τα καλοπιάσουν.
Η παράδοση αυτή άλλαξε όταν οι Ρωμαίοι κατέκτησαν τις κελτικές περιοχές, με αποτέλεσμα δύο ρωμαϊκές γιορτές να συγχωνευτούν με το Σόουιν.
Η μία ονομαζόταν «Φεράλια», στην οποία οι Ρωμαίοι τιμούσαν τους νεκρούς τους κάνοντας προσφορές στους τάφους των προγόνων τους.
Αναπαράσταση ρωμαϊκής τελετής κατά τη διάρκεια της γιορτής Feralia, αφιερωμένης στη μνήμη των νεκρών. Οι συγγενείς πρόσφεραν τροφές, κρασί και στεφάνια στους τάφους, αποτίοντας φόρο τιμής στις ψυχές των προγόνων τους.
Η δεύτερη ήταν η γιορτή της «Πομόνας», αφιερωμένη στη ρωμαϊκή θεά των φρούτων και των δέντρων. Το μήλο, σύμβολο της Πομόνας, εξηγεί το παλιό έθιμο του Χάλογουιν– το γνωστό «bobbing for apples».
Η θεά Πομόνα - η ρωμαϊκή θεά των φρούτων και των δέντρων, σύμβολο της αφθονίας και της γονιμότητας. Το μήλο, που κρατά στο χέρι της, συνδέεται με τα αρχαία ρωμαϊκά έθιμα και αργότερα με τη γιορτή του Halloween
Στο παιχνίδι αυτό, οι συμμετέχοντες προσπαθούν να πιάσουν μήλα που επιπλέουν σε μια λεκάνη με νερό, χρησιμοποιώντας μόνο το στόμα τους. Η παράδοση έλεγε πως όποιος κατάφερνε να πιάσει το μήλο, θα ήταν ο επόμενος που θα παντρευόταν.
Αιώνες αργότερα, με την εξάπλωση του χριστιανισμού στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία, τα έθιμα αυτά διατηρήθηκαν, προσαρμοσμένα πλέον στη νέα θρησκεία.
Έτσι την 1η Νοεμβρίου- μία ημέρα μετά το Halloween - καθιερώθηκε η γιορτή των Αγίων Πάντων (All Hallows’ Day), ενώ στις 2 Νοεμβρίου συναντάμε την Ημέρα των Ψυχών (All Souls’ Day), αφιερωμένη στη μνήμη όλων των νεκρών – αντίστοιχη με τα Ψυχοσάββατα της ορθόδοξης παράδοσης.
Άγιοι και μάρτυρες της χριστιανικής πίστης στη γιορτή των Αγίων Πάντων (All Hallows’ Day), που τιμάται την 1η Νοεμβρίου.»
Από πού πήρε το όνομά της η γιορτή;
Το βράδυ πριν από το All Hallows’ Day, οι πιστοί κρατούσαν αγρυπνία. Με τα χρόνια, η λέξη «eve» (παραμονή) στα σκωτικά συντομεύτηκε σε «e’en» ή «een», κι έτσι το All Hallows’ Eve έγινε Hallowe’en (Halloween) δηλαδή «Ιερό Βράδυ».
Με την άφιξη των Ευρωπαίων αποίκων στη Βόρεια Αμερική, τα ευρωπαϊκά έθιμα συνδυάστηκαν με νέα στοιχεία, δημιουργώντας τη σύγχρονη, αμερικανική εκδοχή της γιορτής.
Πώς γιορτάζεται το Halloween σήμερα;
Σήμερα, ο χαρακτήρας της γιορτής δεν είναι πια τόσο θρησκευτικός, καθώς ελάχιστοι πιστεύουν πραγματικά στα φαντάσματα. Το Halloween αποτελεί κυρίως μια ευκαιρία διασκέδασης για μικρούς και μεγάλους.
Γιατί οι κολοκύθες έγιναν σύμβολο του Halloween;
Το έθιμο του «Jack-o’-lantern» προέρχεται από έναν ιρλανδικό θρύλο για τον Stingy Jack, ο οποίος περιπλανιόταν ως φλόγα μέσα σε ένα γογγύλι, προσπαθώντας να τρομάξει τα κακά πνεύματα.
Ο Stingy Jack, η μορφή από τον ιρλανδικό θρύλο που ενέπνευσε το έθιμο του Jack-o’-Lantern.
Στην κελτική παράδοση, οι άνθρωποι σκάλιζαν γογγύλια και τοποθετούσαν μέσα σε αυτά κεριά για προστασία. Όταν το έθιμο έφτασε στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα γογγύλια αντικαταστάθηκαν από κολοκύθες, επειδή υπήρχαν σε αφθονία και σκαλίζονταν πιο εύκολα.
