Νότια Κορέα: Δίνουν τις δυσκολότερες εξετάσεις της χώρας πίσω από τα κάγκελα
Στο σχολείο «Μαντέλα», μέσα σε φυλακή της Σεούλ, έντεκα νεαροί κρατούμενοι δήλωσαν συμμετοχή στις φετινές εισαγωγικές εξετάσεις για το πανεπιστήμιο
Snapshot
- Στο σχολείο «Μαντέλα» μέσα σε φυλακή της Σεούλ, νεαροί κρατούμενοι προετοιμάζονται για τις εισαγωγικές εξετάσεις πανεπιστημίου, που θεωρούνται οι δυσκολότερες στη Νότια Κορέα.
- Το σχολείο λειτουργεί από τον Μάρτιο του 2023 και απευθύνεται σε αγόρια που καταδικάστηκαν πριν τα 18 τους, προσφέροντας εκπαίδευση και ψυχολογική υποστήριξη.
- Οι μαθητές ακολουθούν αυστηρό πρόγραμμα με καθημερινή μελέτη και διδάσκονται από σωφρονιστικούς υπαλλήλους και εθελοντές, ενώ πολλοί επιδιώκουν να αλλάξουν τη ζωή τους μέσω της εκπαίδευσης.
- Το ποσοστό επανεισόδου στη φυλακή για κρατούμενους κάτω των 20 ετών είναι υψηλό (35,5% εντός τριών ετών), παρά τις προσπάθειες επανένταξης μέσω εκπαίδευσης.
- Η πρωτοβουλία δέχεται κριτική λόγω του ανταγωνισμού για πανεπιστημιακές θέσεις, αλλά υποστηρίζεται ότι η εκπαίδευση προσφέρει στους κρατούμενους χρόνο για αυτοσυγκέντρωση και ελπίδα για αλλαγή ζωής.
Με την πρώτη ματιά, θα μπορούσε να είναι οποιαδήποτε σχολική αίθουσα στη Νότια Κορέα. Στα παράθυρα, όμως, υπάρχουν χοντρά σιδερένια κάγκελα. Οι μαθητές φορούν μπλε στολές κρατουμένων και λαστιχένια παπούτσια που γράφουν «Σωφρονιστική Υπηρεσία Κορέας».
Είναι το σχολείο αρρένων «Μαντέλα», που λειτουργεί για νεαρούς κρατούμενους μέσα στο Νότιο Σωφρονιστικό Κατάστημα της Σεούλ, στην περιοχή Γκούρο, στα νοτιοδυτικά της πρωτεύουσας. Στη Νότια Κορέα, οι νέοι στους οποίους ποινικό δικαστήριο επιβάλλει ποινή φυλάκισης την εκτίουν στη φυλακή.
«Τα αγόρια που βρίσκονται εδώ έχουν καταδικαστεί για σοβαρά αδικήματα», λέει στο BBC η Τζονγκ Γιο-γκιονγκ, σωφρονιστική υπάλληλος στο τμήμα κοινωνικής επανένταξης της κορεατικής Σωφρονιστικής Υπηρεσίας. «Εκτός από κλοπές, μεγάλο μέρος των υποθέσεων αφορά σοβαρά αδικήματα, μεταξύ των οποίων πράξεις βίας, πρόκληση σωματικής βλάβης, σεξουαλική βία και ληστείες».
Με σχολεία όπως το «Μαντέλα», οι αρχές ελπίζουν να δώσουν στους νεαρούς κρατούμενους την ευκαιρία να φτιάξουν μια καλύτερη ζωή όταν εκτίσουν την ποινή τους.
Το σχολείο άνοιξε τον Μάρτιο του 2023 με πρωτοβουλία του υπουργείου Δικαιοσύνης. Δέχεται αγόρια που ήταν έως 17 ετών όταν η καταδίκη τους έγινε οριστική. Όσο εκτίουν την ποινή τους, μπορούν να προετοιμαστούν τόσο για τις εξετάσεις απόκτησης τίτλου ισότιμου με σχολικό απολυτήριο όσο και για το «Σουνούνγκ», τις εισαγωγικές εξετάσεις για τα πανεπιστήμια της χώρας, που φημίζονται για τη δυσκολία τους.
Κάθε Νοέμβριο, οι υποψήφιοι καλούνται να αντεπεξέλθουν σε έναν οκτάωρο μαραθώνιο διαδοχικών εξετάσεων. Απαντούν σε περίπου 200 ερωτήσεις σε μαθήματα που περιλαμβάνουν την κορεατική γλώσσα, τα μαθηματικά, τα αγγλικά, τις κοινωνικές και τις φυσικές επιστήμες.
Ολόκληρη η χώρα προσαρμόζει τους ρυθμούς της. Τα εργοτάξια σταματούν, τα αεροπλάνα μένουν στο έδαφος και οι στρατιωτικές ασκήσεις αναστέλλονται, ώστε οι υποψήφιοι να γράψουν με ησυχία.
Συνολικά 551.864 υποψήφιοι δήλωσαν συμμετοχή στις φετινές εξετάσεις, που διεξάγονται στις 19 Νοεμβρίου. Στο «Μαντέλα», περίπου 30 κρατούμενοι παρακολουθούν το τμήμα προετοιμασίας. Έντεκα από αυτούς έχουν δηλώσει συμμετοχή φέτος.
«Γι’ αυτό ξανάρχισα το διάβασμα»
Ο 17χρονος Παρκ Σου-γιονγκ, ο οποίος μιλά με ψευδώνυμο, παρακολουθεί εδώ και δύο μήνες τα μαθήματα προετοιμασίας. Ελπίζει να σπουδάσει κοινωνική πρόνοια. Πριν διαπράξει το αδίκημα που τον οδήγησε στη φυλακή, ονειρευόταν να γίνει αστυνομικός.
Στη διάρκεια της δίκης του, λέει στο BBC, δεν έβρισκε το κουράγιο να κοιτάξει τη μητέρα του στα μάτια. Όταν ανακοινώθηκε η ποινή του, γύρισε προς το μέρος της. Εκείνη έκλαιγε.
«Μόλις την είδα έτσι, λύγισα κι εγώ. Αναρωτιόμουν πώς θα ζούσα από εκεί και πέρα και πώς θα φρόντιζα τη μητέρα μου, που ήταν μόνη της. Νομίζω πως έκλαιγα καμιά εβδομάδα στο κρατητήριο».
Όταν σκέφτεται σήμερα την πράξη του, λέει πως νιώθει «μεγάλη ντροπή που δεν μπόρεσα να συγκρατηθώ». Αν μπορούσε να μιλήσει στον εαυτό του όπως ήταν τότε, θα του έλεγε: «Κρατήσου. Αν τα καταφέρεις, όλα θα είναι διαφορετικά. Θα με άρπαζα από τον γιακά και θα με ταρακουνούσα την ώρα που θα μου το έλεγα».
Ελπίζει ότι οι εξετάσεις και, αργότερα, το πανεπιστήμιο θα του δώσουν την ευκαιρία να κάνει μια νέα αρχή.
«Όταν βγω, πρέπει να κόψω τις σχέσεις με τους παλιούς μου φίλους και γνωστούς και να αρχίσω μια καινούργια ζωή. Νομίζω πως το πανεπιστήμιο είναι ο μόνος τρόπος. Αν περάσω, θα μπορέσω να φύγω από την περιοχή όπου ζούσα, να πάω κάπου αλλού και να αρχίσω κάτι καινούργιο. Γι’ αυτό ξανάρχισα το διάβασμα».
Από τότε που ξεκίνησε την προετοιμασία, λέει, «κάθε μέρα είναι αγώνας».
«Οι καθηγητές, όμως, δεν αφήνουν καμία απορία άλυτη. Μας βοηθούν ώσπου να καταλάβουμε. Αν δεν καταλαβαίνω κάτι, σηκώνω το χέρι και έρχονται να μου το εξηγήσουν. Καμιά φορά, αν μου έχει ξεφύγει κάτι, το παλεύω μόνος μου. Κι αν πάλι δεν βγάζω άκρη, ρωτάω τα παιδιά που κάθονται δίπλα μου».
Η μέρα του Παρκ αρχίζει στις 6.30 το πρωί, με τον έλεγχο των σωφρονιστικών υπαλλήλων. Από νωρίς αποστηθίζει αγγλικές λέξεις και μελετά κείμενα στα κορεατικά.
«Μαθαίνω αγγλικές λέξεις όποτε βρίσκω ευκαιρία, ακόμη και πριν από το πρωινό. Από τις επτά μελετώ ένα κείμενο στα κορεατικά, για παράδειγμα ένα λογοτεχνικό απόσπασμα ή μια ομιλία. Στις οκτώ πρέπει να κατεβούμε στην αίθουσα. Μας κάνουν άλλον έναν έλεγχο και μετά πάμε για μάθημα».
Στα διαλείμματα, οι μαθητές τηλεφωνούν στις οικογένειές τους ή βγαίνουν από την αίθουσα αν έχουν προγραμματισμένο επισκεπτήριο. Το βράδυ επιστρέφουν για επιτηρούμενη μελέτη. Όταν ολοκληρωθεί το πρόγραμμα της ημέρας, γυρίζουν όλοι μαζί στα κελιά τους.
Ο Παρκ διαβάζει μέχρι τις δέκα το βράδυ. Για να συνεχίσει πέρα από αυτή την ώρα, χρειάζεται άδεια από σωφρονιστικό υπάλληλο.
Ακόμη κι αν γράψει καλά φέτος, θα πρέπει να περιμένει για να φοιτήσει στο πανεπιστήμιο. Η αποφυλάκισή του προβλέπεται για το 2028. Φέτος θέλει να αποκτήσει εμπειρία και του χρόνου σκοπεύει να συνεχίσει το διάβασμα.
«Αυτή τη φορά θέλω να δω από κοντά πώς γίνονται οι εξετάσεις και πόσο μεγάλος είναι ο ανταγωνισμός. Του χρόνου θα δουλέψω σκληρά από την αρχή, για να μπορέσω να μπω στο πανεπιστήμιο την επόμενη χρονιά».
Οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι που διδάσκουν στο «Μαντέλα»
Σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης, ορισμένοι πρώην μαθητές του «Μαντέλα» έχουν καταφέρει να περάσουν στο πανεπιστήμιο. Άλλοι συνέχισαν τις σπουδές τους μετά την αποφυλάκισή τους. Κάποιοι μάλιστα γράφτηκαν σε φροντιστήρια προετοιμασίας για τις εξετάσεις που προσφέρουν και διαμονή.
Στο σχολείο διδάσκουν επτά σωφρονιστικοί υπάλληλοι. Όλοι έχουν άδεια διδασκαλίας και ο καθένας έχει αναλάβει ένα μάθημα. Εξωτερικοί εκπαιδευτές παραδίδουν μαθήματα ανθρωπιστικών επιστημών, τεχνών και αθλητισμού, ενώ εθελοντές φοιτητές βοηθούν τα παιδιά στο διάβασμα. Οι μαθητές έχουν επίσης πρόσβαση σε επαγγελματική ψυχολογική υποστήριξη.
Ο Παρκ Μιν-γιονγκ, ο οποίος ζήτησε το 2023 να εργαστεί στο σχολείο, διδάσκει φυσικές επιστήμες. Παράλληλα με την προετοιμασία για τις εξετάσεις, βοηθά τους μαθητές να αλλάξουν συνήθειες και συμπεριφορά. Συχνά τους λέει πως χρειάζεται να «μάθουν πώς να γίνουν ενήλικες».
Όπως εξηγεί, το διάβασμα από μόνο του δεν αρκεί κατ’ ανάγκη για να τους κρατήσει μακριά από την παρανομία. Έχει όμως αξία η ίδια η εμπειρία της προσπάθειας. Να επιμείνουν σε μια έννοια που στην αρχή δεν καταλαβαίνουν, να ξαναδούν μια λανθασμένη απάντηση, να συνεχίσουν ακόμη κι όταν οι βαθμοί τους αργούν να βελτιωθούν.
«Για να μελετήσεις πραγματικά, χρειάζεται να φτάσεις στα όριά σου. Κι αυτό θέλει πολλή αντοχή και υπομονή», λέει. «Είτε το διάλεξαν οι ίδιοι είτε όχι, το ότι έμαθαν να επιμένουν, να αντέχουν και να μην τα παρατούν εύκολα ίσως τους βοηθήσει κάπως όταν βρεθούν αντιμέτωποι με τις δυσκολίες της ζωής μετά την αποφυλάκιση».
Τροφή για σκέψη τούς δίνει, όπως λέει, και η ίδια η εξεταστέα ύλη. Στο μάθημα της κορεατικής γλώσσας, τα κείμενα καλύπτουν θέματα λογοτεχνίας, κοινωνίας, επιστήμης και φιλοσοφίας. Οι μαθητές καλούνται να δουν τα πράγματα από τη σκοπιά ενός λογοτεχνικού ήρωα, να εξετάσουν τα στοιχεία που στηρίζουν ένα επιχείρημα και να κατανοήσουν άγνωστες έννοιες. Συναντούν επίσης ερμηνείες διαφορετικές από τις δικές τους και χρειάζεται να ξανασκεφτούν τις απόψεις τους.
«Σιγά σιγά μαθαίνουν ότι υπάρχει και κάτι πέρα από τη δική τους οπτική. Ότι αυτές οι έννοιες και οι μεταξύ τους σχέσεις διαμορφώθηκαν μέσα από την κοινή αντίληψη πολλών ανθρώπων», λέει ο καθηγητής.
Υπάρχουν και δύσκολες στιγμές. Ορισμένοι μαθητές, όπως λέει, αντιγράφουν στα διαγωνίσματα ακόμη κι όταν τους κοιτάζει.
«Αντιγράφουν σαν να μη συμβαίνει τίποτα. Λένε ο ένας στον άλλον τις απαντήσεις, ακόμη κι όταν τους βλέπω. Σε κάποιους κάνω παρατήρηση και το ξανακάνουν. Μπορεί μερικές φορές να το κάνουν επίτηδες, συχνά όμως δεν το έχουν πολυσκεφτεί. Δεν σκέφτονται τι αντίκτυπο μπορεί να έχουν στους άλλους τα λόγια ή οι πράξεις τους».
Αυτό που ζητούν έντονα τα παιδιά, προσθέτει, είναι η αναγνώριση.
«Το ακούς συνέχεια. “Κοιτάξτε πόσα έκανα. Δείτε πόσο ανέβηκαν οι βαθμοί μου. Έκανα τόσα, δεν τα πήγα καλά;” Συνέχεια έτσι κάνουν. Διψούν να ακούσουν έναν καλό λόγο».
Τι μένει μετά την αποφυλάκιση
Η πρωτοβουλία έχει και επικριτές. Ο ανταγωνισμός για μια θέση στο πανεπιστήμιο είναι σκληρός και για τους νέους που δεν έχουν διαπράξει κάποιο αδίκημα. Γι’ αυτό και ορισμένοι εκφράζουν αγανάκτηση που το κράτος προσφέρει στους κρατούμενους ξεχωριστό εκπαιδευτικό πρόγραμμα και τη δυνατότητα να προετοιμαστούν για τις εξετάσεις.
Ο πατέρας Τζονγκ Μιν-χα, μέλος της επιτροπής της Αρχιεπισκοπής της Σεούλ για την ποιμαντική των κρατουμένων, συνεργάστηκε με το σωφρονιστικό κατάστημα από τον Σεπτέμβριο του 2023 έως πέρυσι. Αναγνωρίζει τις ενστάσεις.
«Το διάβασμα τους δίνει την αίσθηση ότι κατάφεραν κάτι. Τους δίνει και χρόνο να σκεφτούν σοβαρά τη ζωή τους. Γι’ αυτό πιστεύω ότι έχει αξία. Για μένα, αυτό είναι το σημαντικότερο κομμάτι της επανένταξης».
Η προσπάθεια, βέβαια, δεν έχει πάντα την έκβαση που ελπίζουν οι δάσκαλοι. Ο Παρκ θυμάται έναν μαθητή που τα πήγαινε καλά στο σχολείο, αλλά αργότερα επέστρεψε στη φυλακή.
«Όταν έφυγε, τα πήγαινε καλά. Στο τέλος, όμως, γύρισε πίσω. Κάτι πήγε στραβά. Ήλπιζα πως θα συνέχιζε αυτό που είχε αρχίσει εδώ, αλλά δεν τα κατάφερε. Αυτό με απογοητεύει».
Σύμφωνα με τη στατιστική επετηρίδα του υπουργείου Δικαιοσύνης για το σωφρονιστικό σύστημα του 2026, το 35,5% των κρατουμένων κάτω των 20 ετών που αποφυλακίστηκαν το 2021 βρέθηκαν ξανά στη φυλακή μέσα σε τρία χρόνια. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ όλων των ηλικιακών ομάδων, περίπου 1,7 φορές το αντίστοιχο ποσοστό για το σύνολο των αποφυλακισθέντων, που ήταν 21,2%.
Ο Παρκ ελπίζει ότι οι μαθητές του θα συνεχίσουν να μαθαίνουν και μετά την αποφυλάκισή τους. «Δεν ξέρουμε ποια θα είναι η κατάληξη», λέει.
«Λένε πως, για να καθαρίσει ένα ποτήρι με βρόμικο νερό, πρέπει να συνεχίσεις να ρίχνεις μέσα καθαρό νερό, αντί να προσπαθείς να βγάλεις ένα ένα τα σκουπιδάκια. Ελπίζω να γεμίσουν το μυαλό τους με καλά πράγματα, να μάθουν να αξιοποιούν σωστά την ενέργεια και το μυαλό τους και να κάνουν πράξη όσα έμαθαν, εκεί που πρέπει, την ώρα που πρέπει».