Βαν Γκογκ: Στην τιμή-ρεκόρ των 190,4 εκατ. δολαρίων πωλήθηκε ο πίνακας «Καστανιές σε άνθιση»
Πρόκειται για πίνακα του 1890 που πέρασε από τα χέρια πολλών διάσημων συλλεκτών
Snapshot
- Ο πίνακας «Καστανιές σε άνθιση» του Βίνσεντ βαν Γκογκ πωλήθηκε σε δημοπρασία της Sotheby's στη Νέα Υόρκη για 190,4 εκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας νέο ρεκόρ για τον καλλιτέχνη.
- Το έργο δημιουργήθηκε τον Μάιο του 1890, κατά την τελευταία παραγωγική περίοδο του Βαν Γκογκ στο Auvers-sur-Oise.
- Ο πίνακας ανήκε σε διάφορους διάσημους συλλέκτες και παρέμεινε σε ιδιωτική συλλογή από το 1975, χωρίς δημόσια έκθεση για πάνω από 60 χρόνια.
- Πριν την πώληση, ο οίκος Sotheby's κατέληξε σε συμφωνία με τους κληρονόμους του Samuel Fischer, οι οποίοι αμφισβητούσαν την εκούσια πώληση του πίνακα λόγω των ναζιστικών πιέσεων.
- Η πώληση του «Καστανιές σε άνθιση» είναι το τέταρτο πιο ακριβό έργο που έχει πωληθεί σε δημοπρασία και ξεπέρασε το προηγούμενο ρεκόρ του Βαν Γκογκ στα 117,2 εκατομμύρια δολάρια.
Τιμή ρεκόρ σημείωσε ο πίνακας «Καστανιές σε άνθιση» του Βίνσεντ βαν Γκογκ, ο οποίος πωλήθηκε μέσα σε μόλις τρία λεπτά για το ποσό των 190,4 εκατομμυρίων δολαρίων.
Ο πίνακας πωλήθηκε στον οίκο Sotheby's της Νέας Υόρκης, την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου, σημειώνοντας ένα νέο ρεκόρ για τον Ολλανδό καλλιτέχνη. Οι πλειστηριασμοί ξεκίνησαν από τα 135 εκατομμύρια δολάρια και αυξήθηκαν κατά 5 εκατομμύρια κάθε φορά, πριν σταματήσουν στα 165 εκατομμύρια, στα οποία προστέθηκαν τα έξοδα. Ο πίνακας είχε εκτιμηθεί στα 180 εκατομμύρια δολάρια.
Το έργο «Καστανιές σε άνθιση» απεικονίζει τρεις γυναίκες που φορούν πολύχρωμα ρούχα και περπατούν με την πλάτη στραμμένη προς τον θεατή, στη σκιά των δέντρων, ενώ ένας άνδρας με μπλε στολή εργασίας κατεβαίνει τον δρόμο προς την αντίθετη κατεύθυνση. Ο Βαν Γκογκ το ζωγράφισε τον Μάιο του 1890, λίγο μετά την άφιξή του στο Auvers-sur-Oise, όπου πέρασε τους δύο τελευταίους μήνες της ζωής του. Κατά τη διάρκεια αυτής της ιδιαίτερα παραγωγικής περιόδου, δημιούργησε περίπου 74 πίνακες και περισσότερα από 50 σχέδια.
Ο πίνακας πέρασε από τα χέρια πολλών διάσημων συλλεκτών: μετά τον Θέο Βαν Γκογκ και τη χήρα του Ιωάννα, ανήκε, μεταξύ άλλων, στον πρίγκιπα Αλέξανδρο Μπερτιέ, στον Σάμουελ Φίσερ, στον παραγωγό του Χόλιγουντ Τζορτζ «Μπάντι» Ντε Σίλβα, προτού ενταχθεί στη συλλογή Blaquier-Arrieta. Βρισκόταν στην ίδια ιδιωτική συλλογή από το 1975 και δεν είχε εκτεθεί δημόσια για περισσότερα από 60 χρόνια, πριν επανεμφανιστεί στο πλαίσιο της περιοδείας παρουσίασης που οργανώθηκε πριν από τις δημοπρασίες.
Ο οίκος Sotheby's είχε ανακοινώσει την προηγούμενη μέρα μια συμφωνία με τους κληρονόμους ενός πρώην ιδιοκτήτη του πίνακα, του Samuel Fischer, οι οποίοι αντιτάσσονταν στην πώλησή του. Οι κληρονόμοι του επιφανούς Εβραίου Γερμανού εκδότη, η οικογένεια του οποίου είχε πουλήσει τον πίνακα το 1936, θεώρησαν ότι η πώληση δεν είχε γίνει εκούσια, αλλά ότι είχαν αναγκαστεί να τον παραχωρήσουν λόγω της οικονομικής και πολιτικής κατάστασης που είχαν δημιουργήσει οι Ναζί.
Η Sotheby's ανακοίνωσε, λοιπόν, μια συμφωνία, της οποίας οι λεπτομέρειες παρέμειναν εμπιστευτικές, μεταξύ των τελευταίων ιδιοκτητών του έργου, οι οποίοι το είχαν αποκτήσει το 1975, και «όλων των νόμιμων δικαιούχων» του Samuel Fischer. Ο οίκος διαβεβαίωσε επίσης ότι «διεξήγαγε ενδελεχείς έρευνες σχετικά με το ιστορικό ιδιοκτησίας του πίνακα “Châtaigniers en fleurs”» και ότι αυτές «δεν απέδειξαν ότι ο πίνακας πωλήθηκε υπό πίεση» ή κάτω από την πραγματική του αξία. Τα αιτήματα για την επιστροφή έργων που παραχωρήθηκαν από Εβραίους συλλέκτες κατά τη διάρκεια της ναζιστικής περιόδου έχουν γνωρίσει αναζωπύρωση τα τελευταία χρόνια, με πολλά από αυτά να καταλήγουν σε εξωδικαστικές συμφωνίες και όχι σε δικαστικές διαδικασίες.
Η πώληση του «Châtaigniers en fleurs» αποτελεί ρεκόρ για πίνακα του Βαν Γκογκ, ο οποίος πέθανε το 1890 και υπήρξε σημαντική μορφή του μεταϊμπρεσιονισμού, ενώ είναι επίσης το τέταρτο πιο ακριβό έργο που έχει πωληθεί ποτέ σε δημοπρασία. Το προηγούμενο ρεκόρ για έναν πίνακα του Βαν Γκογκ ήταν 117,2 εκατομμύρια δολάρια για το έργο «Περιβόλι με κυπαρίσσια», που ζωγραφίστηκε το 1888, και πωλήθηκε στον οίκο Christie's στη Νέα Υόρκη τον Νοέμβριο του 2022.