COP31: Διαφωνίες και ενστάσεις για την τελική συμφωνία που δεν περιλαμβάνει τα ορυκτά καύσιμα
Η φετινή διάσκεψη αναμένεται να ξεπεράσει κάθε ρεκόρ σε διάρκεια για το τελικό κείμενο
Snapshot
- Το τελικό κείμενο της COP31 αναγνωρίζει για πρώτη φορά ότι η παγκόσμια θέρμανση θα υπερβεί το όριο των 1,5 βαθμών Κελσίου, ζητώντας επιτάχυνση τεχνολογιών απομάκρυνσης άνθρακα.
- Η τελική συμφωνία δεν περιλαμβάνει ρητή αναφορά στην απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα, παρά μόνο διακριτική αναφορά σε προηγούμενη Διάσκεψη COP28.
- Υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες και κριτικές για την απουσία σαφούς δέσμευσης κατά των ορυκτών καυσίμων, με κάποιους αξιωματούχους να θεωρούν το κείμενο οπισθοδρόμηση.
- Η προεδρία της διάσκεψης εργάζεται για να γεφυρώσει τις διαφορές μεταξύ των 196 χωρών και να οριστικοποιήσει την απόφαση, παρά την αβεβαιότητα για το τελικό αποτέλεσμα.
- Το σχέδιο απόφασης περιλαμβάνει επίσης ζητήματα όπως ηλεκτροδότηση, μεθάνιο και μηδενική παραγωγή αποβλήτων, ενώ προωθεί τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα.
Στην Ολομέλεια της 31ης Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP31), που πραγματοποιείται στην Αττάλεια της Τουρκίας, βρίσκεται το τελικό κείμενο της συνόδου, μετά από πολύωρες διαπραγματεύσεις και διαφωνίες.
Το κείμενο αναμένεται να εγκριθεί από την Ολομέλεια, ωστόσο έχει λάβει σκληρή κριτική από πολλούς πολιτικούς που συμμετέχουν στη Διάσκεψη, στην οποία προεδρεύουν η Τουρκία και η Αυστραλία.
Εάν εγκριθεί, θα αναγνωρίσει για πρώτη φορά ότι η παγκόσμια θέρμανση βρίσκεται σε πορεία να υπερβεί το όριο των 1,5 βαθμών Κελσίου (2,7 βαθμών Φαρενάιτ) που οι χώρες είχαν επιδιώξει να διατηρήσουν, ενώ θα ζητήσει την ταχύτερη ανάπτυξη τεχνολογιών απομάκρυνσης άνθρακα προκειμένου να αντιστραφεί τελικά η υπέρβαση αυτού του ορίου.
Το σχέδιο παραλείπει να αναφερθεί στα ορυκτά καύσιμα που, σύμφωνα με τους επιστήμονες, προκαλούν την κλιματική αλλαγή, ένα ζήτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο των τριβών στις διαπραγματεύσεις. Αντ’ αυτού, περιλαμβάνει αναφορά σε μια προηγούμενη Διάσκεψη των Μερών (COP), κατά την οποία οι κυβερνήσεις είχαν συμφωνήσει να προχωρήσουν σε μετάβαση μακριά από το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τον άνθρακα.
Πιθανή η μη συμφωνία
Ο Τούρκος πρόεδρος της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP31) δήλωσε το Σάββατο ότι οι διαφορές μεταξύ των διαπραγματευόμενων μερών μειώνονται, καθώς η προεδρία της συνόδου υποβάλλει το τελικό κείμενο της απόφασης προς έγκριση στην ολομέλεια.
«Η απόσταση μεταξύ μας μειώνεται. Θέλω να το δηλώσω αυτό ξεκάθαρα, και η πολιτική βούληση που απαιτείται για να γεφυρωθεί το χάσμα υπάρχει σε αυτήν την αίθουσα», δήλωσε ο Τούρκος υπουργός Περιβάλλοντος, Αστικοποίησης και Κλιματικής Αλλαγής Μουράτ Κουρούμ.
«Μας γυρίζει πίσω» και αντιπροσωπεύει «απαράδεκτη» οπισθοδρόμηση, δήλωσε σήμερα η υπουργός Οικολογικής Μετάβασης της Γαλλίας Μονίκ Μπαρμπί. «Ο χρόνος περνάει και δεν έχει βγει ακόμη ο λογαριασμός», ανέφερε η Γαλλίδα υπουργός σε δήλωσή της που εστάλη στον Τύπο, καταγγέλλοντας κυρίως την απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στην έξοδο από τα ορυκτά καύσιμα στο κείμενο.
Την ώρα που η COP31 έχει υπερβεί κατά πολλές ώρες το επίσημο χρονοδιάγραμμα, υπάρχει μια «πολύ πραγματική πιθανότητα» να ολοκληρωθεί χωρίς συμφωνία, σημείωσε παράλληλα μια αξιωματούχος της ΕΕ στο AFP. «Νομίζω ότι γυρίζουμε προς τα πίσω. Σήμερα είμαι πιο απαισιόδοξη από ό,τι ήμουν χθες», πρόσθεσε η ίδια.
«Η κατάσταση είναι δύσκολη και το αποτέλεσμα αβέβαιο», συμπλήρωσε γερμανική πηγή.
Ο Μάικλ Τζόζεφ, ο υπουργός Περιβάλλοντος της Αντίγκουα και Μπαρμπούντα, χώρα της Καραϊβικής, δήλωσε επίσης «πολύ απογοητευμένος από τη μορφή που παίρνει το κείμενο», αλλά σημείωσε ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται.
Τι περιλαμβάνει το κείμενο
Το νέο προσχέδιο τελικής απόφασης, το οποίο προετοίμασαν οι τουρκική και η αυστραλιανή προεδρία της διάσκεψης του ΟΗΕ, εξακολουθεί να μην περιλαμβάνει ρητή έκκληση για απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα, η χρήση των οποίων θεωρείται η κύρια αιτία της κλιματικής αλλαγής.
Περιορίζεται σε μια διακριτική αναφορά στο αποτέλεσμα της COP28 στο Ντουμπάι, η οποία είχε το 2023 καλέσει για πρώτη φορά τις χώρες του κόσμου σε μια μετάβαση προς την έξοδο από τα ορυκτά καύσιμα.
Το κείμενο αυτό που προτάθηκε καλεί επίσης να επιταχυνθεί η χρήση τεχνολογιών δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCS στα αγγλικά, CCUS στα γαλλικά), που προωθείται από εταιρείες του τομέα του πετρελαίου και του άνθρακα, πράγμα που αποτελεί άλλο σημείο διαφωνίας.
Ο Κουρούμ δήλωσε ότι η προεδρία άκουσε όλα τα μέρη προκειμένου να διαμορφώσει ένα κείμενο συναίνεσης που να αντανακλά τους στόχους του Προγράμματος Δράσης και τις προτεραιότητες των χωρών.
«Ο κόσμος το περιμένει αυτό από εμάς. Έξω από αυτή την αίθουσα, άνθρωποι, παιδιά, μητέρες και πατέρες που βιώνουν πραγματικά τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής το περιμένουν αυτό από εμάς», είπε στους εκπροσώπους, προτρέποντας τα μέρη να οριστικοποιήσουν την απόφαση.
Υπογραμμίζοντας την πολυπλοκότητα που συνεπάγεται η συνένωση 196 χωρών με διαφορετικές εθνικές προτεραιότητες και αναπτυξιακά σχέδια γύρω από ένα κοινό τραπέζι, ο Κουρούμ ανέφερε ότι το σχέδιο κειμένου αντανακλά τις βασικές προσδοκίες σε όλους τους κύριους τομείς των διαπραγματεύσεων.
Είπε ότι το κείμενο περιλαμβάνει διατυπώσεις σχετικά με τα ορυκτά καύσιμα, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η σύνοδος κορυφής δεν θα υπαναχωρήσει από τις δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Κλίμα του 2023 στο Ντουμπάι, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει τα αιτήματα για χρηματοδότηση μέτρων προσαρμογής από τις αναπτυσσόμενες και τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες.
Το σχέδιο απόφασης καλύπτει επίσης την ηλεκτροδότηση, το μεθάνιο και τη μηδενική παραγωγή αποβλήτων, πρόσθεσε ο Κουρούμ.
Αν και αναγνώρισε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν κενά, εξέφρασε την εμπιστοσύνη του ότι οι διαφορές θα επιλυθούν και ανέφερε ότι η προεδρία εργάζεται για να στείλει «θετικά μηνύματα από την Αττάλεια προς ολόκληρο τον κόσμο».