Στενά του Ορμούζ: Διπλωματικό μπρα ντε φερ Τραμπ–Κίνας για το πετρέλαιο

Η Κίνα δεν έχει απαντήσει μέχρι στιγμής στο αίτημα του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για αποστολή πολεμικών πλοίων που θα προστατεύουν τις πετρελαϊκές θαλάσσιες οδούς στα Στενά του Ορμούζ. Ακόμη κι αν το κάνει, θεωρείται εξαιρετικά απίθανο να ανταποκριθεί θετικά. Το Κίνα δεν επιθυμεί να εμπλακεί σε μια κρίση που, κατά την άποψή της, δημιουργήθηκε από άλλους, παρότι επηρεάζονται σημαντικά δικά της συμφέροντα.

Η λογική του Πεκίνου είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προκάλεσαν την κρίση επιτιθέμενες πρώτες, μαζί με το Ισραήλ, στο Ιράν και επομένως δεν μπορούν τώρα να ζητούν βοήθεια από τον βασικό γεωπολιτικό τους αντίπαλο, όπως σημειώνεται σε δημοσίευμα της La Stampa. Ιδίως όταν οι αμερικανικές επιθέσεις πλήττουν έναν ιστορικό εταίρο της Κίνας.

Παρά ταύτα, όσα συμβαίνουν στο ιρανικό πετρελαϊκό νησί Νησί Χαργκ προκαλούν έντονη ανησυχία στο Πεκίνο. Παρότι δέχθηκε επίθεση, οι ΗΠΑ μέχρι στιγμής έχουν αποφύγει να πλήξουν τις κύριες πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του νησιού, από όπου εξάγεται πετρέλαιο με βασικό αγοραστή την Κίνα. Η στρατηγική της Ουάσιγκτον ενδέχεται να αποσκοπεί στην άσκηση πίεσης προς το Πεκίνο ώστε να εμπλακεί στην κρίση, είτε συνοδεύοντας πλοία στα Στενά του Ορμούζ είτε πιέζοντας την Τεχεράνη να τα ανοίξει ξανά.

Από την έναρξη της σύγκρουσης, το Ιράν φέρεται να έχει στείλει σχεδόν 12 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου προς την Κίνα. Ωστόσο, εάν δεχθούν πλήγμα οι εγκαταστάσεις του Χαργκ, το πλήγμα για την κινεζική ενεργειακή ασφάλεια θα είναι πολύ μεγαλύτερο.

Το Πεκίνο έχει επανειλημμένα εκφράσει την αντίθεσή του σε πιθανό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Το επανέλαβε και πρόσφατα, καλώντας όλες τις πλευρές να σταματήσουν άμεσα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και να διασφαλίσουν την ελεύθερη ναυσιπλοΐα σε μια περιοχή που θεωρεί «ζωτικής σημασίας διεθνή εμπορική οδό».

Η στάση της Κίνας είναι ιδιαίτερα προσεκτική, καθώς περίπου το 45% των εισαγωγών πετρελαίου της διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ. Για τον λόγο αυτό προσπαθεί να ισορροπήσει διπλωματικά ανάμεσα στο Ιράν και τα κράτη του Κόλπου. Ο ειδικός απεσταλμένος για τη Μέση Ανατολή, Zhai Jun, πραγματοποιεί περιοδεία στην περιοχή, ενώ σε δηλώσεις του καταδίκασε τις επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών.

Το αίτημα του Τραμπ προς την Κίνα παραμένει στο τραπέζι και πιθανότατα θα τεθεί και κατά την επικείμενη επίσκεψή του στο Πεκίνο από τις 31 Μαρτίου έως τις 2 Απριλίου. Οι πιέσεις στις ιρανικές πετρελαϊκές εξαγωγές θα μπορούσαν να αποτελέσουν διαπραγματευτικό χαρτί της Ουάσιγκτον στις συνομιλίες με το Πεκίνο.

Η Κίνα, πάντως, έχει ήδη ενισχύσει τα στρατηγικά της αποθέματα πετρελαίου. Σύμφωνα με τη Rystad Energy, το 2025 αποθήκευε περίπου 430.000 βαρέλια ημερησίως, γεγονός που της δίνει ένα «μαξιλάρι» περίπου τεσσάρων μηνών σε περίπτωση διαταραχής των προμηθειών.

Την ίδια στιγμή, η κρίση επηρεάζει περισσότερο συμμάχους των ΗΠΑ στην Ασία, όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, οι οποίες εξαρτώνται σε ποσοστό άνω του 90% από πετρέλαιο της περιοχής. Παράλληλα, η μετακίνηση αμερικανικών στρατιωτικών συστημάτων από τις χώρες αυτές προς τη Μέση Ανατολή δημιουργεί πρόσθετες γεωπολιτικές εντάσεις.

Σε κάθε περίπτωση, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπινγκ δεν φαίνεται να βιάζεται να βοηθήσει τον Αμερικανό αντίπαλό του. Αντίθετα, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είναι πιθανό να υπενθυμίσει ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να εξαρτώνται από τις κινεζικές σπάνιες γαίες, κρίσιμες ακόμη και για τον στρατιωτικό εξοπλισμό που χρησιμοποιείται σήμερα στη σύγκρουση με το Ιράν.

Διαβάστε επίσης