Η αόρατη απειλή που κρύβεται στη σαλάτα: Παράσιτο προκαλεί χιλιάδες κρούσματα διάρροιας
Το παράσιτο που εξαπλώνεται και αφήνει πίσω του αρρώστιες και κάνει τους Αμερικανούς να φοβούνται τις σαλάτες
Snapshot
- Το παράσιτο κυκλόσπορα προκαλεί χιλιάδες κρούσματα διάρροιας στις ΗΠΑ, με πάνω από 11.500 επιβεβαιωμένα και ύποπτα περιστατικά φέτος.
- Ο άνθρωπος είναι η μοναδική γνωστή πηγή του παρασίτου, το οποίο εντοπίζεται μόνο σε ανθρώπινα κόπρανα.
- Η κύρια υποψία μετάδοσης είναι το μολυσμένο νερό άρδευσης, πιθανώς μέσω διαρροών αποχετευτικών συστημάτων ή λανθασμένης διαχείρισης αποβλήτων.
- Οι έρευνες για την ακριβή πηγή μόλυνσης και τον τρόπο εισόδου του παρασίτου στην αγροτική αλυσίδα παραμένουν ανεπιτυχείς.
- Τα συμπτώματα της μόλυνσης εμφανίζονται μετά από μεγάλο χρόνο επώασης, καθιστώντας δύσκολη την ανίχνευση της πηγής μόλυνσης.
Καθώς τα κρούσματα έντονης διάρροιας αυξάνονται στις ΗΠΑ αυτό το καλοκαίρι, οι υγειονομικές αρχές προσπαθούν να απαντήσουν σε ένα ερώτημα που παραμένει άλυτο εδώ και χρόνια: πώς καταλήγουν ανθρώπινα περιττώματα στα τρόφιμα;
Η δυσάρεστη αλήθεια για την κυκλόσπορα είναι ότι ο άνθρωπος αποτελεί τη μοναδική γνωστή πηγή του παρασίτου. Το παράσιτο έχει εντοπιστεί μόνο σε ανθρώπινα κόπρανα. Έτσι, αν βρεθεί σε τρόφιμα ή νερό, η λογική οδηγεί σε ένα συμπέρασμα:
«οι άνθρωποι είναι η πηγή», όπως δήλωσε ο δρ. Μαρκ Μούρμαν, πρώην διευθυντής του Γραφείου Ασφάλειας Τροφίμων της Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA).
Το ακόμη πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι οι ερευνητές δεν έχουν καταφέρει ποτέ να εντοπίσουν με βεβαιότητα την αιτία μιας επιδημίας κυκλόσπορας.
Σε αρκετές περιπτώσεις έχουν βρει ισχυρές ενδείξεις που συνδέουν το παράσιτο με καλλιέργειες ή εγκαταστάσεις επεξεργασίας τροφίμων, όμως ποτέ δεν κατάφεραν να αποδείξουν πώς ακριβώς τα ανθρώπινα απόβλητα εισέρχονται στην αγροτική αλυσίδα παραγωγής.
Το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο πιεστικό, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο ξέσπασμα κυκλόσπορας που έχει καταγραφεί ποτέ. Σύμφωνα με τα στοιχεία των αμερικανικών υγειονομικών αρχών, έχουν καταγραφεί πάνω από 11.500 επιβεβαιωμένα και ύποπτα κρούσματα σε 41 πολιτείες.
Πρόκειται για λοιμώξεις που αποκτήθηκαν μέσα στις ΗΠΑ και όχι κατά τη διάρκεια ταξιδιών στο εξωτερικό, γεγονός που καθιστά τη φετινή χρονιά ιδιαίτερα ασυνήθιστη.
«Συνήθως βλέπουμε 2.000 έως 4.000 κρούσματα τον χρόνο, οπότε πρόκειται για μεγάλη αύξηση», ανέφερε ο δρ Κιθ Σνάιντερ, καθηγητής ασφάλειας τροφίμων στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα. Περίπου ένα στα πέντε περιστατικά συνδέεται συνήθως με ταξίδια στο εξωτερικό.
Έξαρση πολλών εστιών ταυτόχρονα
Τα κρούσματα κυκλόσπορας εμφανίζονται συχνότερα τους καλοκαιρινούς μήνες. Φέτος, η FDA έχει ξεκινήσει έρευνες για έξι διαφορετικές επιδημίες.
Η μεγαλύτερη αφορά εννέα πολιτείες στις μεσοδυτικές ΗΠΑ και θεωρείται ότι πιθανότατα συνδέεται με μαρούλι iceberg που καλλιεργήθηκε στο Μεξικό.
Παράλληλα, οι αρχές εξετάζουν ακόμη μία ομάδα 72 κρουσμάτων, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει εντοπιστεί η πηγή.
«Δεν έχουμε ξαναδεί κάτι τέτοιο», δήλωσε η δρ. Κάλι Νιλ, καθηγήτρια μικροβιακής ασφάλειας τροφίμων στο Πανεπιστήμιο του Ντέλαγουερ. «Συνήθως ερευνούμε μία ή δύο επιδημίες κυκλόσπορας τον χρόνο. Φέτος φαίνεται ότι έχουμε πολλές ταυτόχρονες εξάρσεις».
Οι έρευνες συχνά ολοκληρώνονται χωρίς σαφή απάντηση.
«Δεν έχουμε πολλές επιτυχίες όπου μπορούμε να πούμε: “Το βρήκαμε, αυτό είναι το στοιχείο που λύνει την υπόθεση”», ανέφερε ο Μούρμαν.
Το 2013, για παράδειγμα, έρευνα της FDA για επιδημία που συνδέθηκε με σαλάτες της εταιρείας Taylor Farms de Mexico δεν εντόπισε το παράσιτο στα δείγματα τροφίμων. Ωστόσο, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι εργαζόμενοι στη συγκομιδή είχαν λάβει φάρμακα κατά της διάρροιας ή αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της κυκλόσπορας.
Ωστόσο, τα ίδια φάρμακα μπορεί να χρησιμοποιούνται και για άλλες ασθένειες, ενώ δεν υπήρχαν καταγεγραμμένες διαγνώσεις.
Οι έρευνες είναι δύσκολες επειδή το παράσιτο έχει μεγάλο χρόνο επώασης. Όσοι καταναλώσουν μολυσμένα τρόφιμα ή νερό μπορεί να εμφανίσουν συμπτώματα έως και δύο εβδομάδες αργότερα.
Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- έντονες κράμπες, ναυτία, υδαρή διάρροια, φούσκωμα.
Μέχρι οι ασθενείς να αναζητήσουν ιατρική βοήθεια, μπορεί να έχουν περάσει τρεις εβδομάδες ή ακόμη και ένας μήνας από την έκθεση.
Οι ερευνητές στη συνέχεια πρέπει να αναζητήσουν τι έφαγαν οι ασθενείς, όμως οι περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύονται να θυμηθούν τι κατανάλωσαν ακόμη και λίγες ημέρες πριν, πόσο μάλλον έναν μήνα νωρίτερα.
Έτσι χρησιμοποιούνται στοιχεία από κάρτες αγορών, τραπεζικές συναλλαγές και άλλα δεδομένα για να εντοπιστούν κοινά σημεία.
«Το νερό είναι ο βασικός ύποπτος»
Οι ειδικοί θεωρούν ότι το πιο πιθανό μέσο μετάδοσης είναι το μολυσμένο νερό άρδευσης, που μεταφέρει το παράσιτο στα λαχανικά.
«Το νερό είναι ο αριθμός ένα παράγοντας», δήλωσε η δρ. Τζένιφερ ΜακΈνταϊρ, μικροβιολόγος που συμβουλεύει εταιρείες τροφίμων.
Το μεγάλο ερώτημα όμως παραμένει: πώς μολύνεται το νερό με ανθρώπινα απόβλητα;
Οι ειδικοί θεωρούν απίθανο κάποιος να χρησιμοποιεί απευθείας την τουαλέτα μέσα στο νερό άρδευσης. Ωστόσο, υπάρχουν άλλα πιθανά σενάρια:
- διαρροή από σηπτικές δεξαμενές, υπερχείλιση αποχετευτικών συστημάτων μετά από έντονες βροχοπτώσεις, λανθασμένη διαχείριση αποβλήτων από φορητές τουαλέτες εργατών.
Υπάρχει επίσης το ενδεχόμενο άρρωστοι εργαζόμενοι να μεταφέρουν το παράσιτο κατά τη συγκομιδή, αλλά οι ειδικοί θεωρούν αυτό το σενάριο λιγότερο πιθανό.
«Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι ένας άνθρωπος ή ακόμη και μια ομάδα εργατών θα μπορούσαν να μολύνουν τόσο μεγάλη ποσότητα προϊόντων ώστε να αρρωστήσουν τόσοι πολλοί άνθρωποι», είπε η ΜακΈνταϊρ.
