Νέα εποχή για το Θεατρικό Μουσείο - Στην ιστορική οικία Σούτσου η βιβλιοθήκη και το αρχείο του
Το Υπουργείο Πολιτισμού ολοκλήρωσε τη μουσειογραφική μελέτη για τη μετατροπή του εμβληματικού κτηρίου της οδού Σταδίου 47 σε βιβλιοθήκη και αρχείο του Θεατρικού Μουσείου
Snapshot
- Το Υπουργείο Πολιτισμού ολοκλήρωσε τη μουσειογραφική μελέτη για τη μετατροπή της οικίας Σούτσου σε Βιβλιοθήκη και Αρχείο του Θεατρικού Μουσείου.
- Η αποκατάσταση του κτηρίου χρηματοδοτείται με 9 εκατ. ευρώ μέσω του ΕΣΠΑ 2021-2027 και εντάσσεται στην Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση του τομέα Πολιτισμού.
- Η συλλογή του Θεατρικού Μουσείου, που καλύπτει τη θεατρική δραστηριότητα από τον 19ο αιώνα, αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα συντήρησης λόγω έλλειψης κατάλληλων υποδομών.
- Το νέο κτήριο θα περιλαμβάνει βιβλιοστάσια, αναγνωστήριο, αίθουσες εκπαιδευτικών προγραμμάτων και ψηφιακών συλλογών, με πλήρη προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρία.
- Η πρώτη μόνιμη έκθεση θα παρουσιάζει την αναβίωση του αρχαίου δράματος στη σύγχρονη Ελλάδα μέσα από φυσικά τεκμήρια και ψηφιακό υλικό στα ελληνικά και αγγλικά.
Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στην υλοποίηση του σχεδίου για τη διάσωση, την οργάνωση και την ανάδειξη της σύγχρονης θεατρικής κληρονομιάς της χώρας, ολοκληρώνοντας τη μουσειογραφική μελέτη για τη μετατροπή της εμβληματικής οικίας Σούτσου, στην οδό Σταδίου 47, σε Βιβλιοθήκη και Αρχείο του Θεατρικού Μουσείου.
Παράλληλα, ολοκληρώθηκε και η μελέτη προληπτικής συντήρησης του συνόλου των κινητών τεκμηρίων του Θεατρικού Μουσείου και του Κέντρου Μελέτης Ελληνικού Θεάτρου.
Η αποκατάσταση και η επανάχρηση του κτηρίου εντάσσονται στην Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση (ΟΧΕ) του τομέα Πολιτισμού, που διαχειρίζεται το Υπουργείο Πολιτισμού και χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Αττική» του ΕΣΠΑ 2021-2027, με συνολικό προϋπολογισμό 9 εκατ. ευρώ.
Η ιστορία της οικίας Σούτσου
Η οικία του Αλέξανδρου Σούτσου, μεγάλου ευεργέτη των εικαστικών τεχνών, αποτελεί ιδιοκτησία του ομώνυμου κληροδοτήματος, το οποίο διαχειρίζεται η Εθνική Πινακοθήκη - Μουσείο Αλέξανδρου Σούτσου.
Το κτήριο είναι χαρακτηρισμένο νεότερο μνημείο και αποτελεί μέρος του ιστορικού οικοδομικού συνόλου της οδού Σταδίου, αποτυπώνοντας την εικόνα της περιοχής από τα μέσα του 19ου αιώνα, όταν η Σταδίου εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς δρόμους της Αθήνας.
Φωτορεαλιστική απεικόνιση της όψης του κτηρίου επί της Σταδίου 47
Η εμπορική χρήση του εγκαταλείφθηκε το 2012, ενώ στη συνέχεια υπέστη σοβαρές ζημιές τόσο από τον σεισμό του 2018 όσο και από την πυρκαγιά του 2020.
Η συλλογή που θα στεγαστεί στο Θεατρικό Μουσείο, πριν περάσει με εξαγορά στην κυριότητα του Υπουργείου Πολιτισμού, διαχειριζόταν από το σωματείο «Κέντρο Μελέτης και Έρευνας Ελληνικού Θεάτρου - Θεατρικό Μουσείο».
Η δήλωση της Λίνας Μενδώνη
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε ότι η εξαγορά της συλλογής και του αρχείου του Θεατρικού Μουσείου το 2021 συνοδεύτηκε από τον σχεδιασμό για την αποκατάσταση της οικίας Σούτσου, ώστε να στεγάσει τη Θεατρική Βιβλιοθήκη και το προστατευόμενο Αρχείο του Θεατρικού Μουσείου.
Όπως ανέφερε, η Βιβλιοθήκη και το Αρχείο τεκμηριώνουν την ιστορία του νεοελληνικού θεάτρου, ενώ στο ίδιο κτήριο προβλέπεται να λειτουργήσει και μία μόνιμη έκθεση, ως προπομπός της μεγάλης έκθεσης που θα φιλοξενηθεί στο συγκρότημα της Πειραιώς 260.
Η ίδια επισήμανε ότι η εκθεσιακή λειτουργία του χώρου θα ενισχύσει την εξωστρέφεια του Θεατρικού Μουσείου, αξιοποιώντας τη στρατηγική θέση του κτηρίου στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας και σε μία περιοχή άμεσα συνδεδεμένη με τη θεατρική ζωή της πόλης.
Είδη αρχειακού υλικού
Υπογράμμισε πως οι συλλογές του Θεατρικού Μουσείου, που καλύπτουν τη θεατρική δραστηριότητα από τον 19ο αιώνα έως σήμερα, αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις ως προς τη συντήρηση και τη φύλαξή τους, εξαιτίας της πολύχρονης έλλειψης κατάλληλων υποδομών.
Μετά την εξαγορά της συλλογής, η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεότερων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού έχει ήδη προχωρήσει στη μεταφορά, ταξινόμηση και βασική τεκμηρίωση του υλικού σε ασφαλή χώρο, καθώς και στις πρώτες σωστικές επεμβάσεις και στην προετοιμασία επιλεγμένων αντικειμένων για την έκθεση.
Όπως τόνισε η υπουργός, η ολοκλήρωση των μελετών αποτελεί το καθοριστικό βήμα για την αποτελεσματική διαχείριση αυτού του μοναδικού πολιτιστικού αποθέματος.
Πώς θα διαμορφωθεί το νέο Θεατρικό Μουσείο
Το κτήριο έχει συνολική επιφάνεια 1.974 τ.μ. και περιλαμβάνει υπόγειο, ισόγειο, πατάρι, δύο ορόφους και σοφίτα.
Ο μουσειογραφικός σχεδιασμός ακολουθεί τις βασικές αρχές της μελέτης αποκατάστασης, δίνοντας έμφαση στην κάλυψη των σύγχρονων λειτουργικών αναγκών, στην αποκατάσταση της αρχικής μορφής του κτηρίου, στη στατική ενίσχυση, στην ενεργειακή αναβάθμιση και στην πυροπροστασία.
Αντικείμενα συλλογής. Κοστούμια και προσωπικά είδη
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην πλήρη προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία, με ράμπες, αναβατόρια, ειδική σήμανση και άλλες παρεμβάσεις που ενσωματώνονται αρμονικά στον ιστορικό χαρακτήρα του κτηρίου.
Για λόγους στατικής επάρκειας, τα βιβλιοστάσια θα τοποθετηθούν στο υπόγειο και στο νέο μεσοπάτωμα, ενώ στους υπόλοιπους χώρους θα λειτουργούν το αναγνωστήριο, αίθουσες εκπαιδευτικών προγραμμάτων, αίθουσες ψηφιακών συλλογών, διοικητικές υπηρεσίες και βοηθητικοί χώροι.
Η μόνιμη έκθεση
Η πρώτη μόνιμη έκθεση θα έχει τίτλο «Όψεις της αναβίωσης του αρχαίου δράματος στη σύγχρονη Ελλάδα». Η έκθεση προσεγγίζει το αρχαίο δράμα ως ένα ζωντανό και διαρκώς εξελισσόμενο πεδίο δημιουργίας, παρουσιάζοντας τις διαφορετικές σκηνικές και ιδεολογικές προσεγγίσεις του μέσα στον χρόνο.
Το εκθεσιακό αφήγημα θα αναπτυχθεί μέσα από φυσικά τεκμήρια, αρχειακό υλικό, φωτογραφίες, ηχητικά ντοκουμέντα και οπτικοακουστικό υλικό, αποτυπώνοντας την πολυδιάστατη εξέλιξη της θεατρικής τέχνης.
Οπτικοακουστικό υλικό της συλλογής
Η σήμανση θα οργανώνεται με ιεραρχημένο σύστημα πληροφορίας, ενώ το κοινό θα έχει πρόσβαση και σε πρόσθετο ψηφιακό υλικό μέσω QR codes. Όλα τα κείμενα θα παρουσιάζονται στα ελληνικά και στα αγγλικά.
Σε εξέλιξη η προληπτική συντήρηση των συλλογών
Η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεότερων Μνημείων ολοκλήρωσε τη μελέτη προληπτικής συντήρησης του συνόλου των συλλογών, με τη μελέτη να περιλαμβάνει την καταγραφή της κατάστασης διατήρησης, την αναγνώριση των παραγόντων φθοράς και τον σχεδιασμό των απαραίτητων μέτρων προστασίας.
Το υλικό του Θεατρικού Μουσείου αριθμεί περίπου 4.110 συσκευασίες και περιλαμβάνει χειρόγραφα, θεατρικές εκδόσεις, αρχεία Τύπου, κοστούμια, προσωπικά αντικείμενα καλλιτεχνών, φωτογραφικό και οπτικοακουστικό υλικό, καθώς και σημαντικό αριθμό σκηνογραφικών μακετών.
Πρόταση συστηματικής συντήρησης
Η πολύχρονη παραμονή τους σε ακατάλληλες συνθήκες είχε προκαλέσει προβλήματα από υγρασία, σκόνη, βιολογικές προσβολές και ακατάλληλο φωτισμό, γεγονός που καθιστά αναγκαία την εφαρμογή ολοκληρωμένου προγράμματος συντήρησης.
Το πρόγραμμα προβλέπει συστηματική καταγραφή της κατάστασης διατήρησης, απολύμανση, προληπτική συντήρηση ανά κατηγορία υλικού, εξειδικευμένες επεμβάσεις για ιδιαίτερα ευαίσθητα τεκμήρια, δημιουργία κατάλληλων χώρων αποθήκευσης, αλλά και τη λειτουργία σύγχρονων εργαστηρίων συντήρησης.
Με τις παρεμβάσεις αυτές, το Υπουργείο Πολιτισμού επιδιώκει να διασφαλίσει τη μακροχρόνια προστασία, την επιστημονική τεκμηρίωση και την ευρύτερη αξιοποίηση ενός από τα σημαντικότερα αρχεία που καταγράφουν την ιστορία και την εξέλιξη του ελληνικού θεάτρου.