Χρήστος Μαρκίδης: Ποιος ήταν ο ζωγράφος και ποιητής που άφησε το δικό του αποτύπωμα στην τέχνη

Snapshot

• Ο Χρήστος Μαρκίδης ήταν ζωγράφος και ποιητής που άφησε σημαντικό αποτύπωμα στη σύγχρονη ελληνική τέχνη και λογοτεχνία.
• Γεννήθηκε το 1954 στη Δράμα, σπούδασε στην ΑΣΚΤ και εργάστηκε επίσης στο Παρίσι, με καλλιτεχνική δράση από τη δεκαετία του 1980.
• Η ζωγραφική του εστίαζε στην ανθρώπινη μορφή, τη μνήμη και την αναζήτηση νοήματος, ενώ χρησιμοποίησε συχνά σκούρους τόνους και ιδιαίτερη επεξεργασία χρώματος.
• Παρουσίασε έργα σε περισσότερες από 15 ατομικές και 70 ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, με αναδρομική έκθεση και λεύκωμα το 2025.
• Από το 1992 ανέπτυξε σημαντικό ποιητικό και δοκιμιακό έργο, συνδυάζοντας την εικόνα με τη λέξη ως βασικά στοιχεία της δημιουργίας του.

Snapshot powered by AI

Θλίψη έχει προκαλέσει στον χώρο του πολιτισμού η είδηση του θανάτου του Χρήστου Μαρκίδη, ενός δημιουργού που κινήθηκε με την ίδια ένταση ανάμεσα στη ζωγραφική και την ποίηση.

Ο 72χρονος ζωγράφος και ποιητής εντοπίστηκε νεκρός στο σπίτι του στα Εξάρχεια, το απόγευμα της Δευτέρας 24 Αυγούστου. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα ίχνη του είχαν χαθεί τις προηγούμενες ημέρες, ενώ οι πρώτες πληροφορίες κάνουν λόγο για αυτοχειρία. Η υπόθεση διερευνάται από τις αρμόδιες Αρχές.

Ο Χρήστος Μαρκίδης υπήρξε μια διακριτή παρουσία στη σύγχρονη ελληνική ζωγραφική, αλλά και στα ελληνικά γράμματα. Παρότι τα τελευταία χρόνια η ποίηση και η γραφή κατέλαβαν σημαντικό χώρο στη δημιουργική του πορεία, η βασική του ιδιότητα παρέμενε εκείνη του ζωγράφου.

Από τη Δράμα στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών

Ο Χρήστος Μαρκίδης γεννήθηκε στη Δράμα το 1954. Από το 1974 έως το 1979 σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, όπου ασχολήθηκε με τη ζωγραφική, τη νωπογραφία, την ιστορία της τέχνης, τη ρυθμολογία και την παιδαγωγική ψυχολογία. Στη συνέχεια έζησε και εργάστηκε για ένα διάστημα στο Παρίσι.

Την περίοδο 1985-1988 υπήρξε υπότροφος του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών, εκπονώντας συγκεκριμένο καλλιτεχνικό έργο στην Ελλάδα.

Η καλλιτεχνική του διαδρομή άρχισε να αποκτά σταθερό αποτύπωμα ήδη από τη δεκαετία του 1980, με ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Η ανθρώπινη μορφή στο επίκεντρο

Στη ζωγραφική του Χρήστου Μαρκίδη κυριάρχησαν από νωρίς οι προσωπογραφίες, η ανθρώπινη μορφή και οι νεκρές φύσεις.

Ο ίδιος επέστρεφε διαρκώς σε αυτά τα θέματα, εξετάζοντας τη σχέση της ανθρώπινης φιγούρας με τον χώρο και αναζητώντας την εκφραστική δύναμη των προσώπων. Στα έργα του ξεχωρίζουν συχνά οι σκούροι τόνοι και η ιδιαίτερη επεξεργασία του χρώματος.

Η ζωγραφική του συνδέθηκε με την ανθρώπινη ύπαρξη, τη μνήμη, την απώλεια και την αναζήτηση νοήματος. Σε συνέντευξή του το 2022, με αφορμή την έκθεση «Η οντολογία της ρευστότητας», είχε μιλήσει για τη σχέση του με τη ζωγραφική, εξηγώντας ότι δεν ήθελε να επαναλαμβάνεται και ότι η γραφή τού είχε ανοίξει νέες διαστάσεις.

Περισσότερες από 70 ομαδικές εκθέσεις

Ο Χρήστος Μαρκίδης παρουσίασε το έργο του σε περίπου 15 ατομικές εκθέσεις στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και άλλες ελληνικές πόλεις, ενώ συμμετείχε σε περισσότερες από 70 ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Ανάμεσα στους χώρους όπου παρουσίασε τη δουλειά του ήταν οι γκαλερί Νέες Μορφές, Ζαλοκώστα 7, Αγκάθι, Αίθουσα Τέχνης Αθηνών, Χώρος Τέχνης 24, Titanium, Παρατηρητής, Thanassis Frissiras Gallery και Gallery 7.

Το 2025 παρουσιάστηκε στην Αθήνα η αναδρομική έκθεση «Χρήστος Μαρκίδης – Αναδρομή», ενώ την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε και το λεύκωμα «Χρήστος Μαρκίδης, Ζωγραφική-Σχέδια» από τις εκδόσεις Αρμός.

Η ζωγραφική συνάντησε την ποίηση

Από το 1992, κείμενα και ποιήματά του άρχισαν να δημοσιεύονται σε λογοτεχνικά περιοδικά. Η γραφή δεν αποτέλεσε απλώς μια παράλληλη δραστηριότητα. Σταδιακά εξελίχθηκε σε βασικό κομμάτι της καλλιτεχνικής του ταυτότητας.

Έγραψε ποιητικές συλλογές και δοκιμιακά πεζογραφήματα, ανάμεσά τους τα:

• «Μονόζυγο-Τέσσερα Σχεδιάσματα» (1999)
• «Έως» (2001)
• «Άτια στο σκοτεινό νερό» (2003)
• «Αμώεν» (2004)
• «Κιννάβαρι» (2009)
• «Δράκων κατήλθες» (2013)
• «Έρεβος ή το άλλο φως» (2020)
• «Ποιήματα 1999-2020» (2023)

Στο δοκιμιακό του έργο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα «Επτά κείμενα περί Τέχνης» και το «Κατάματα».

Το 2022 κυκλοφόρησε επίσης, σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, το CD «Γενέθλια Ζέμπρα», με τον ίδιο στην ποίηση και την απαγγελία και τον Γιάννη Μουρτζόπουλο στη μουσική και την επεξεργασία ήχου.

«Δεν εγκατέλειψα ποτέ απόλυτα τη ζωγραφική»

Η σχέση του με τη ζωγραφική παρέμεινε σταθερή, ακόμη και στις περιόδους κατά τις οποίες έδωσε μεγαλύτερο βάρος στη γραφή. Όπως είχε εξηγήσει ο ίδιος, δεν ήθελε να επαναλαμβάνεται εικαστικά. Η ενασχόλησή του με το δοκιμιακό πεζογράφημα, τα πεζοποιήματα και αργότερα τον ελεύθερο στίχο άνοιξε για εκείνον νέους δρόμους.

Ωστόσο, δεν εγκατέλειψε ποτέ τη ζωγραφική. Σε εκείνη τη φάση στράφηκε και σε άλλα υλικά, όπως το κάρβουνο, το μολύβι, το παστέλ και το μελάνι, αντλώντας έμπνευση ακόμη και από την κινεζική παράδοση.

Ένας δημιουργός ανάμεσα στην εικόνα και τις λέξεις

Η ιδιαίτερη περίπτωση του Χρήστου Μαρκίδη βρίσκεται σε αυτή τη συνύπαρξη. Η ζωγραφική του ήταν βαθιά ποιητική, ενώ η ποίησή του διατηρούσε έντονα τα ίχνη της εικαστικής του ματιάς. Η ανθρώπινη μορφή, η μνήμη, το σκοτάδι και το φως επανέρχονταν με διαφορετικές μορφές και στα δύο πεδία.

Σε συνέντευξή του είχε περιγράψει τη δημιουργική του πορεία ως μια διαρκή αναζήτηση, μακριά από την ανάγκη για εύκολο εντυπωσιασμό. Το 2025, με αφορμή το λεύκωμα και την αναδρομική του έκθεση, μίλησε για τη σχέση του με τη ζωγραφική, τη φιλοσοφία, τη σιωπή και την ανθρώπινη μορφή ως τόπο μνήμης και υπέρβασης.

Ο Χρήστος Μαρκίδης αφήνει πίσω του ένα έργο που δεν περιορίζεται σε έναν μόνο χώρο. Ζωγραφική, σχέδιο, ποίηση και δοκίμιο συνθέτουν την παρακαταθήκη ενός δημιουργού που αναζήτησε σε όλη τη διαδρομή του τη σχέση ανάμεσα στην εικόνα, τη λέξη και την ανθρώπινη ύπαρξη.

Διαβάστε επίσης