Γιατί τα γόνατά σας κάνουν «κρακ» όταν σηκώνεστε – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε
Ήχοι από τα γόνατα: Αιτίες, τριγμός και ενδείξεις που χρήζουν ιατρικής φροντίδας.
Οι ήχοι (όπως κρακ, «ποπ» ή σαν τρίξιμο) στα γόνατα κατά την έγερση από την καρέκλα είναι εξαιρετικά κοινοί και, από μόνοι τους, συνήθως δεν υποδηλώνουν κάποια βλάβη. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι αν ο θόρυβος συνοδεύεται από πόνο, οίδημα, δυσκαμψία, «κλείδωμα» της άρθρωσης ή αστάθεια.
Γιατί τα γόνατα κάνουν θόρυβο όταν σηκώνεστε;
Ο ιατρικός όρος για τους ήχους τριξίματος ή «ποπ» στις αρθρώσεις είναι crepitus. Διάφορες φυσιολογικές διαδικασίες μπορούν να τους προκαλέσουν καθώς το γόνατο μεταβαίνει από την λυγισμένη θέση στην κατάσταση στήριξης του βάρους του σώματος:
- Μετακίνηση φυσαλίδων αερίου εντός της άρθρωσης: Το αρθρικό υγρό λιπαίνει το γόνατο και περιέχει διαλυμένα αέρια. Οι μεταβολές της πίεσης κατά την κίνηση της άρθρωσης μπορούν να δημιουργήσουν ή να μετακινήσουν μικρές φυσαλίδες αερίου, παράγοντας έναν ήχο «ποπ» ή «κρακ».
- Κίνηση τενόντων ή συνδέσμων πάνω σε γειτονικές δομές: Αυτοί οι ιστοί μπορεί να γλιστρούν ή να μετακινούνται απότομα πάνω στο οστό καθώς το γόνατο τεντώνει, ειδικά μετά από παρατεταμένη καθιστική στάση.
- Κίνηση της επιγονατίδας πάνω στο μηριαίο οστό: Καθώς σηκώνεστε, η επιγονατίδα γλιστρά μέσα σε ένα ειδικό αυλάκι. Μικρές ανωμαλίες στις επιφάνειες της άρθρωσης μπορεί να προκαλέσουν αίσθηση «κλικ» ή τριξίματος.
- Αλλοιώσεις του χόνδρου λόγω ηλικίας ή οστεοαρθρίτιδας: Ο φθαρμένος ή τραχύς χόνδρος μπορεί να κάνει την κίνηση πιο θορυβώδη και ενδέχεται να προκαλέσει αίσθηση έντονου τριξίματος.
Η έγερση καθιστά αυτούς τους θορύβους πιο αισθητούς, επειδή το γόνατο αλλάζει απότομα γωνία και δέχεται φορτίο μετά από μια περίοδο σχετικής ακινησίας.
Σημαίνει ο θόρυβος ότι έχετε αρθρίτιδα;
Όχι απαραίτητα. Οι ήχοι από το γόνατο χωρίς πόνο είναι συχνοί και, από μόνοι τους, δεν συνιστούν ένδειξη οστεοαρθρίτιδας. Η αρθρίτιδα προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία όταν οι ήχοι συνοδεύονται από επίμονο πόνο, δυσκαμψία, οίδημα, περιορισμένη κινητικότητα και δυσκολία στο περπάτημα.
Υπάρχουν ενδείξεις ότι οι συχνοί ήχοι σαν «κρακ» στο γόνατο μπορεί να συνδέονται με μελλοντική συμπτωματική οστεοαρθρίτιδα, ιδιαίτερα σε άτομα που παρουσιάζουν ήδη εκφυλιστικές αλλοιώσεις ορατές σε ακτινογραφίες.
Σε μια μακροχρόνια μελέτη 3.495 ενηλίκων, η συχνότερη αναφορά τέτοιων ήχων συνδέθηκε με αυξημένη πιθανότητα συμπτωματικής οστεοαρθρίτιδας γόνατος. ΠΡΟΣΟΧΗ: Αυτή η συσχέτιση ΔΕΝ σημαίνει ότι κάθε γόνατο που κάνει θόρυβο θα παρουσιάσει αρθρίτιδα.
Πότε πρέπει να εξεταστούν τα γόνατα που παράγουν ήχους σαν «κρακ»;
Ζητήστε ιατρική εκτίμηση εάν ο ήχος τριξίματος ή «κρακ» συνοδεύεται από:
- πόνο που επιμένει ή επιδεινώνεται
- οίδημα (πρήξιμο)
- αίσθημα θερμότητας
- ερυθρότητα
- δυσκαμψία που περιορίζει την κίνηση
- αίσθημα «κλειδώματος» ή εμπλοκής της άρθρωσης
- αίσθημα αστάθειας ή υποχώρησης του γόνατος («λύγισμα»)
- δυσκολία στη στήριξη βάρους στο πόδι
- έναν νέο ήχο «κρακ» μετά από απότομη συστροφή, πτώση ή αθλητικό τραυματισμό
Τυχόν ρήξη μηνίσκου, τραυματισμός συνδέσμων, κάποιο επιγονατιδομηριαίο πρόβλημα ή οστεοαρθρίτιδα μπορούν να προκαλέσουν θόρυβο σε συνδυασμό με αυτά τα συμπτώματα.
Αναζητήστε άμεση ιατρική φροντίδα εάν:
- το γόνατο παρουσιάζει έντονο πρήξιμο ή παραμόρφωση
- δεν μπορείτε να το κινήσετε ή να στηρίξετε βάρος σε αυτό
- παρουσιάζει θερμότητα και ερυθρότητα συνοδευόμενα από πυρετό ή ρίγος
Αυτά τα σημάδια μπορεί να υποδηλώνουν σοβαρότερο τραυματισμό, αιμορραγία εντός της άρθρωσης ή λοίμωξη.
Μπορείτε να αποτρέψετε το τρίξιμο στα γόνατα;
Όχι πάντα, και συνήθως δεν είναι απαραίτητο εάν το γόνατο δεν πονάει. Η τακτική σωματική δραστηριότητας βοηθά στη διατήρηση της κινητικότητας της άρθρωσης και της δύναμης των μυών που στηρίζουν το γόνατο. Το τακτικό περπάτημα, η ποδηλασία και οι ασκήσεις ενδυνάμωσης για τους μηρούς και τα ισχία μπορούν να είναι ωφέλιμα, εφόσον δεν προκαλούν πόνο.
Εάν η παρατεταμένη καθιστή στάση προκαλεί αίσθημα δυσκαμψίας στα γόνατα, σηκωθείτε και κινηθείτε περιοδικά, αντί να αναγκάζετε επανειλημμένα την άρθρωση να κάνει «κρακ». Η επίμονη ενόχληση απαιτεί ιατρική εκτίμηση και όχι επαναλαμβανόμενες προσπάθειες χειρισμού από εσάς τους ίδιους.
Συχνές Ερωτήσεις
Οφείλεται το τρίξιμο του γόνατος στο ότι «τρίβεται το ένα οστό πάνω στο άλλο»;
Μερικές φορές, η προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα μπορεί να προκαλέσει ήχο τριβής λόγω φθοράς των αρθρικών επιφανειών, αλλά οι συνηθισμένοι ήχοι «κρακ» ή «κλικ» προέρχονται κατά κανόνα από την μετακίνηση φυσαλίδων αερίων ή από τους μαλακούς ιστούς. Ο ήχος από μόνος του δεν μπορεί να δείξει την κατάσταση του χόνδρου.
Είναι κακό να προκαλώ σκόπιμα «κρακ» στα γόνατα;
Η περιστασιακή, ανώδυνη κίνηση είναι απίθανο να είναι επιβλαβής, αλλά το να αναγκάζετε επανειλημμένα μια δύσκαμπτη ή επώδυνη άρθρωση να κάνει «κρακ» δεν αποτελεί θεραπεία. Εάν νιώθετε την ανάγκη να το κάνετε επειδή το γόνατο έχει αίσθημα σφιξίματος ή δυσφορίας, ζητήστε να αξιολογηθεί το υποκείμενο πρόβλημα.
Μπορεί να παράγουν ήχους τα γόνατα ακόμα και νέων ανθρώπων;
Ναι. Οι τένοντες, οι σύνδεσμοι και η επιγονατίδα μπορούν να παράγουν αβλαβείς ήχους «κλικ» σε οποιαδήποτε ηλικία. Στους νεότερους ανθρώπους, η ανησυχία αυξάνεται όταν ο θόρυβος εμφανίζεται μετά από τραυματισμό ή συνοδεύεται από πόνο, οίδημα, αίσθημα «μαγκώματος» ή αστάθεια.
Συμπέρασμα
Ένα γόνατο που κάνει θόρυβο (τριγμό) όταν σηκώνεστε είναι συνήθως ακίνδυνο, εφόσον δεν προκαλεί πόνο και κινείται φυσιολογικά.
Δώστε προσοχή σε συμπτώματα που συνοδεύουν τον ήχο: ο πόνος, το οίδημα, το «κλείδωμα» της άρθρωσης, η αστάθεια ή κάποιος τραυματισμός αποτελούν ενδείξεις, που καθιστούν απαραίτητη τη διερεύνηση του θορύβου.
Πηγές:
