Πώς ο πρωινός καφές ανεβάζει τη διάθεση πριν καν πιείτε την πρώτη γουλιά
Και μόνο το άρωμα του καφέ μπορεί να μειώσει την αρνητική διάθεση - Έρευνα.
Το άρωμα του καφέ ενδέχεται να επηρεάζει τη διάθεσή σας προτού η καφεΐνη φτάσει καν στην κυκλοφορία του αίματός σας.
Σε μια μικρή μελέτη, η έκθεση στο άρωμα του καφέ για 5 λεπτά συνοδεύτηκε από χαμηλότερα επίπεδα έντασης, κόπωσης, σύγχυσης και άλλων καταστάσεων αρνητικής διάθεσης.
Ωστόσο, η μελέτη ήταν πολύ μικρή και στερούνταν ομάδας ελέγχου, οπότε δεν απέδειξε ότι καθαυτό το άρωμα του καφέ προκάλεσε την θετική μεταβολή στη διάθεση.
Τι έδειξε η νέα μελέτη για το άρωμα του καφέ;
Οι ερευνητές μελέτησαν 20 υγιείς ενήλικες ηλικίας 20–29 ετών. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια διάθεσης και υποβλήθηκαν σε μετρήσεις εγκεφαλικής δραστηριότητας, καρδιακού ρυθμού και μεταβλητότητας του καρδιακού ρυθμού, πριν και μετά την έκθεση στο άρωμα του καφέ για 5 λεπτά.
Η συνολική διαταραχή της διάθεσης μειώθηκε σημαντικά:
- Τα επίπεδα έντασης-άγχους, κόπωσης, σύγχυσης και κατάθλιψης-θλίψης βρέθηκαν σημαντικά χαμηλότερα μετά την έκθεση
- Παράλληλα, αυξήθηκε ο «δείκτης χαλάρωσης», που προέκυψε από το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG)
Ωστόσο, ο καρδιακός ρυθμός και η μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού δεν παρουσίασαν σημαντική μεταβολή. Αυτή η απόκλιση υποδηλώνει, ότι οι συμμετέχοντες ένιωθαν καλύτερα και παρουσίασαν αλλαγή στα μετρούμενα πρότυπα εγκεφαλικών κυμάτων, χωρίς να υπάρξει ανιχνεύσιμη βραχυπρόθεσμη καρδιαγγειακή απόκριση.
Αποδεικνύει αυτό ότι το άρωμα του καφέ μειώνει το στρες;
Όχι. Η μελέτη δεν περιλάμβανε ομάδα ελέγχου και πραγματοποίησε μετρήσεις σε όλους τους συμμετέχοντες αμέσως πριν και μετά την ίδια πεντάλεπτη έκθεση. Συνεπώς, οι ερευνητές δεν μπόρεσαν να διαχωρίσουν την επίδραση του αρώματος του καφέ από παράγοντες όπως η απλή παραμονή σε ηρεμία για 5 λεπτά, η προσδοκία, η εξοικείωση με τον καφέ ή άλλους παράγοντες.
- Το ερωτηματολόγιο διάθεσης κατέγραψε υποκειμενικά συναισθήματα και δεν έδειξε ότι το άρωμα του καφέ μείωσε ευθέως τις ορμόνες του στρες ή αντιμετώπισε το άγχος.
- Τα ευρήματα πρέπει να ερμηνεύονται μάλλον ως μια ενδιαφέρουσα βραχυπρόθεσμη ψυχολογική απόκριση παρά ως απόδειξη θεραπευτικής δράσης.
Πώς συγκρίνεται αυτό με προγενέστερες έρευνες;
Μια παλαιότερη τυχαιοποιημένη μελέτη, ελεγχόμενη με εικονικό σκεύασμα (placebo), στην οποία συμμετείχαν 80 ενήλικες ηλικίας 18–22 ετών, διαπίστωσε ότι η έκθεση στο άρωμα του καφέ για 5 λεπτά βελτίωσε την εγρήγορση και ορισμένους δείκτες της λειτουργικής μνήμης σε σύγκριση με ένα άρωμα ελέγχου. Ωστόσο, δεν διαπιστώθηκε σημαντική μείωση της κορτιζόλης (γνωστή και ως ορμόνη του στρες) στο σάλιο, της αρτηριακής πίεσης ή του καρδιακού ρυθμού.
Συνολικά, οι μελέτες υποδεικνύουν ότι το άρωμα του καφέ ενδέχεται να επηρεάζει την εγρήγορση και την υποκειμενική διάθεση, χωρίς να προκαλεί εμφανείς μεταβολές σε τυπικούς δείκτες του καρδιαγγειακού συστήματος ή των ορμονών του στρες.
Επομένως, η νέα μελέτη διευρύνει τα προγενέστερα ευρήματα, ωστόσο παραμένει αβέβαιο αν καθαυτό το άρωμα μειώνει αποδεδειγμένα το στρες.
Γιατί μπορεί μια μυρωδιά να επηρεάσει τη διάθεση;
Τα μόρια μιας οσμής ενεργοποιούν αισθητήριους νευρώνες στο ανώτερο τμήμα της ρινικής κοιλότητας, οι οποίοι στέλνουν σήματα στον εγκέφαλο. Η όσφρηση συνδέεται στενά με εγκεφαλικά συστήματα, που εμπλέκονται στην μνήμη και το συναίσθημα, με αποτέλεσμα οικεία αρώματα να μπορούν να αποκτήσουν ισχυρές συναισθηματικές συνδέσεις.
Για έναν τακτικό πότη καφέ, η μυρωδιά μπορεί επίσης να σηματοδοτεί μια καθιερωμένη συνήθεια: την έναρξη της ημέρας, ένα διάλειμμα ή μια ευχάριστη ιεροτελεστία. Αυτό θα μπορούσε να συμβάλει στην αντίδραση του οργανισμού ακόμη και πριν από την κατανάλωση του καφέ. Η νέα μελέτη δεν εξέτασε άμεσα αυτήν την ερμηνεία.
Αξίζει να χρησιμοποιείτε το άρωμα του καφέ ως τεχνική ανακούφισης από το στρες;
Δεν ενέχει ιδιαίτερους κινδύνους το να απολαμβάνετε την μυρωδιά του φρεσκοκομμένου καφέ, εφόσον τη βρίσκετε ευχάριστη. Το να κάνετε μια παύση λίγων λεπτών πριν τον καταναλώσετε μπορεί επίσης να προσφέρει ένα χρήσιμο διάλειμμα μέσα σε ένα φορτωμένο πρωινό πρόγραμμα.
Ωστόσο, το άρωμα του καφέ δεν αποτελεί θεραπεία τεκμηριωμένης αποτελεσματικότητας για το χρόνιο στρες, το άγχος και την κατάθλιψη. Τα επίμονα συμπτώματα που επηρεάζουν τον ύπνο, την εργασία ή την καθημερινή ζωή απαιτούν την κατάλληλη ιατρική υποστήριξη ή φροντίδα ψυχικής υγείας.
Συχνές Ερωτήσεις
Είναι απαραίτητο να πιώ τον καφέ για να υπάρξει το συγκεκριμένο αποτέλεσμα;
Όχι στο πλαίσιο του συγκεκριμένου πειράματος. Οι συμμετέχοντες εκτέθηκαν μόνο στο άρωμα και δεν έλαβαν καφεΐνη από το ρόφημα. Συνεπώς, τα ευρήματα δεν μπορούν να αποδοθούν στην κατανάλωση καφεΐνης.
Θα είχε το ίδιο αποτέλεσμα κάτι άλλο (πχ. ένα κερί) με άρωμα καφέ;
Αυτό παραμένει άγνωστο. Η μελέτη χρησιμοποίησε το άρωμα πραγματικού φλιτζανιού καφέ υπό πειραματικές συνθήκες και δεν εξέτασε κεριά, τεχνητά αρώματα ή άλλα προϊόντα με άρωμα καφέ.
Συμπέρασμα
Το άρωμα του καφέ μπορεί να βελτιώσει προσωρινά τη διάθεση ορισμένων, κυρίως μειώνοντας τα επίπεδα αρνητικής διάθεσης. Το φαινόμενο παρουσιάζει ενδιαφέρον αλλά τα στοιχεία είναι ακόμη προκαταρκτικά: απαιτούνται μεγαλύτερες ελεγχόμενες μελέτες, προτού η μυρωδιά του καφέ μπορέσει να θεωρηθεί αξιόπιστος τρόπος μείωσης του στρες.
Πηγές:
