Καιρός: Το El Niño τρομάζει τον πλανήτη - Συναγερμός στον ΟΗΕ - Το μάθημα της Ισλανδίας
Οι πρωθυπουργοί της Αυστραλίας και της Ισλανδίας μιλούν για τις επιπτώσεις στις χώρες τους, την ώρα που άλλοι αποφεύγουν το ζήτημα μπροστά στους πολέμους και τον πληθωρισμό
Snapshot
- Οι πρωθυπουργοί Αυστραλίας και της Ισλανδίας τόνισαν τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στις χώρες τους και τη στήριξη για μετάβαση πέρα από τα ορυκτά καύσιμα.
- Η Ισλανδία κατάφερε να μεταβεί σε γεωθερμική θέρμανση μέσω πολιτικής στήριξης, οικονομικών ενισχύσεων και διακομματικής συναίνεσης.
- Η Climate Week διεξάγεται παράλληλα με τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, με συμμετοχή πάνω από 100.000 άτομα από διάφορους τομείς, παρά την αποφυγή δημόσιας συζήτησης λόγω πολέμων και οικονομικών κρίσεων.
- Οι κίνδυνοι από την εξάρτηση στα ορυκτά καύσιμα και η ανάγκη ενσωμάτωσης του κλίματος στα συστήματα εθνικής ασφάλειας υπογραμμίστηκαν από ηγέτες, ενώ οι επιχειρήσεις βλέπουν οικονομικά οφέλη στη μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές.
- Η μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας πρέπει να επιταχυνθεί πριν οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης γίνουν πιο έντονες, όπως τόνισε η πρωθυπουργός της Ισλανδίας.
Πολιτικοί ηγέτες από όλο τον κόσμο καταφθάνουν στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και ορισμένοι από αυτούς θέτουν την κλιματική κρίση στην ατζέντα, καθώς μίλησαν τη Δευτέρα, κατά την έναρξη της ετήσιας Climate Week της πόλης.
Η φετινή Climate Week, η οποία διεξάγεται παράλληλα με τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, πραγματοποιείται έπειτα από μήνες ακραίων θερμοκρασιών σε μεγάλα τμήματα του κόσμου, μεταξύ άλλων στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, δασικές πυρκαγιές στην Αφρική, αιφνίδιες πλημμύρες στην Ασία και ένα El Niño που κατέρριψε ρεκόρ, σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian.
Ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας, Άντονι Αλμπανέζι, εκφώνησε την κεντρική εναρκτήρια ομιλία τη Δευτέρα, ενώ η πρωθυπουργός της Ισλανδίας, Κρίστρουν Φρόσταντοτιρ, έκανε τις καταληκτικές παρατηρήσεις.
Και οι δύο αναφέρθηκαν στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στις χώρες τους, στα μέτρα που λαμβάνουν για τη μετάβαση πέρα από τα ορυκτά καύσιμα και στη στήριξή τους προς άλλες χώρες ώστε να πράξουν το ίδιο.
«Τα ακραία καιρικά φαινόμενα σε παγκόσμιο επίπεδο ήταν ανέκαθεν επικίνδυνα. Όμως η επιστήμη μάς είχε προειδοποιήσει με σαφήνεια ότι, καθώς ο πλανήτης θερμαίνεται, αυτά τα φαινόμενα θα γίνονται συχνότερα και εντονότερα. Και αυτές οι επιστημονικές προβλέψεις επιβεβαιώθηκαν», δήλωσε ο Αλμπανέζι, υπογραμμίζοντας τις προσπάθειες της χώρας του να στηρίξει άλλα κράτη του Ειρηνικού στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
Η Φρόσταντοτιρ είπε ότι η στροφή της σκανδιναβικής χώρας προς τη γεωθερμική ενέργεια επιταχύνθηκε από την παγκόσμια πετρελαϊκή κρίση. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, τα περισσότερα σπίτια στην Ισλανδία χρησιμοποιούσαν εισαγόμενο πετρέλαιο για θέρμανση.
«Οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί επλήγησαν και ένα μικρό νησιωτικό κράτος, μακριά από κάθε αγορά και κάθε προμηθευτή, έμαθε με τον δύσκολο τρόπο τι σημαίνει να εξαρτάσαι από κάτι που δεν μπορείς να ελέγξεις», είπε.
«Έτσι, κάναμε μια επιλογή. Αντί να υποστούμε απλώς την αστάθεια, στραφήκαμε σε αυτό που βρισκόταν ακριβώς κάτω από τα πόδια μας».
Μέσα σε λίγα χρόνια, το Ρέικιαβικ δημιούργησε ένα μεγάλης κλίμακας σύστημα τηλεθέρμανσης με γεωθερμική ενέργεια. Ακολούθησαν και άλλες πόλεις της Ισλανδίας, πολλές από τις οποίες ολοκλήρωσαν τη μετάβαση μέσα σε μία δεκαετία.
«Αυτό απαιτούσε αταλάντευτη πολιτική στήριξη. Μηχανισμούς οικονομικής ενίσχυσης που βοήθησαν τα συνηθισμένα νοικοκυριά να κάνουν τη μετάβαση χωρίς δυσβάσταχτο αρχικό κόστος», είπε η Φρόσταντοτιρ.
«Και, ίσως το σπανιότερο από όλα στον σημερινό κόσμο, διακομματική συναίνεση που άντεξε περισσότερο από αρκετές κυβερνήσεις».
Σήμερα, σχεδόν κάθε σπίτι στην Ισλανδία θερμαίνεται με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενώ περισσότερο από το 90% της θέρμανσης προέρχεται από γεωθερμική ενέργεια.
Ωστόσο, κατά την εναρκτήρια ημέρα της Climate Week ελάχιστα ειπώθηκαν για τις πρόσφατες προσπάθειες της αμερικανικής κυβέρνησης να ανακόψει τη δράση για το κλίμα, όπως η κίνηση της κυβέρνησης Τραμπ να διαθέσει σχεδόν 4 δισ. δολάρια από χρήματα των φορολογουμένων για να σταματήσει έργα υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, καθώς και μέτρα για τη χαλάρωση των προτύπων εκπομπών για τα οχήματα και τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα.
Αντί να εστιάζουν στην πολιτική στασιμότητα και την οπισθοδρόμηση στη δράση για το κλίμα, οι ομιλητές επικεντρώθηκαν στους λόγους ασφάλειας και οικονομίας που καθιστούν πλέον αδύνατο να αγνοηθεί η ανάγκη για ενεργειακή μετάβαση.
Ο Σέλγουιν Χαρτ, βοηθός γενικός γραμματέας του ΟΗΕ για την κλιματική δράση, δήλωσε ότι ο πόλεμος στο Ιράν απέδειξε ακόμη περισσότερο αυτή την πραγματικότητα.
«Αυτή η κρίση, όσο φρικτή κι αν είναι, λειτουργεί πραγματικά ως αφύπνιση για τις χώρες, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες, ώστε να απεξαρτηθούν από τα ορυκτά καύσιμα και να επιταχύνουν τη μετάβαση όσο το δυνατόν περισσότερο και ταχύτερα», δήλωσε στον Guardian.
Ο αντιστράτηγος Ρίτσαρντ Νιούτζι, απόστρατος ανώτερος αξιωματικός του βρετανικού στρατού, δήλωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις πρέπει να μπορούν να επιχειρούν στο περιβάλλον στο οποίο βρίσκονται.
«Ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι η θάλασσα στον Κόλπο θερμαίνεται τόσο πολύ, και προβλέπεται ότι θα θερμανθεί ακόμη περισσότερο, ώστε το νερό να μην μπορεί να ψύξει τις μηχανές των πλοίων μας», είπε.
Ο Νιούτζι ανέφερε ότι οι ένοπλες δυνάμεις θα πρέπει να δώσουν προσοχή στις τεχνολογίες προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, όχι μόνο επειδή συνεπάγονται χαμηλότερες εκπομπές, αλλά και λόγω των ενδεχόμενων στρατηγικών πλεονεκτημάτων τους.
«Δεν πιστεύω ότι υπάρχει ανανεώσιμη ενέργεια που να μπορεί να κινήσει ένα άρμα 70 τόνων. Δεν είναι αυτό το ζήτημα», είπε.
«Αλλά γιατί να μη γίνουν υβριδικά τα μικρά τεθωρακισμένα οχήματά μας; Αυτό είναι καλύτερο για την απόκρυψή τους, αλλά και καλύτερο για τα πληρώματα, επειδή υπάρχει λιγότερος θόρυβος και λιγότεροι κραδασμοί».
Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ αναφέρθηκε επίσης στους κινδύνους από τη συνεχιζόμενη εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, υπό το φως της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και του πολέμου των ΗΠΑ στο Ιράν, περιγράφοντας την εγγενή αστάθεια ως «τρενάκι του λούνα παρκ των ορυκτών καυσίμων».
«Το κλίμα και η φύση πρέπει να ενσωματωθούν στα συστήματα εθνικής ασφάλειας, στις αξιολογήσεις απειλών και στον σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης», δήλωσε ο Μίλιμπαντ.
«Οι χώρες πρέπει να μοιράζονται πληροφορίες, επειδή ένα σοκ που ξεκινά σε μία χώρα μπορεί γρήγορα να μεταδοθεί σε άλλες μέσω των αλυσίδων εφοδιασμού, των χρηματοπιστωτικών αγορών και των μεταναστευτικών ροών».
Την ίδια στιγμή, ο ιδιωτικός τομέας αξιοποιεί τη μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για να προστατεύσει την κερδοφορία του.
Η Κάρεν Πφλουγκ, επικεφαλής βιωσιμότητας του Ingka Group, του μεγαλύτερου λιανοπωλητή της Ikea, δήλωσε ότι η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας στα καταστήματα της εταιρείας έχει επιτρέψει την εξοικονόμηση εκατομμυρίων δολαρίων κάθε χρόνο.
Η Πφλουγκ ανέφερε ότι η εταιρεία μόλις ανακοίνωσε τη δημιουργία νέου ηλιακού πάρκου στη Νότια Καρολίνα, το οποίο θα διαθέτει 178.000 φωτοβολταϊκά πάνελ.
«Έτσι, ανεξάρτητα από το τι συμβαίνει από πολιτικής άποψης, πιστεύω ότι στην πραγματικότητα έχει επιχειρηματικό νόημα», είπε.
«Υπάρχει σαφής οικονομική αναγκαιότητα».
Οι ηγέτες τόνισαν επίσης την ανάγκη η μετάβαση να γίνει νωρίτερα και όχι αργότερα.
Η πρωθυπουργός της Ισλανδίας είπε:
«Το μόνο πραγματικό ερώτημα που απομένει για τους ηγέτες, για όλους εμάς σε αυτή την αίθουσα, είναι τι χρειάζεται ώστε να συνεχίσουμε να κινούμαστε προς τα εμπρός ταχύτερα από τις αναταράξεις που δεν μας έχουν ακόμη πλήξει.
Η απάντησή μας, από ένα μικρό νησί στον Βόρειο Ατλαντικό, είναι η εξής: ξεκινήστε πριν αναγκαστείτε. Χτίστε την ανθεκτικότητα πριν τη δοκιμάσει η κρίση».
Η Climate Week πραγματοποιείται κάθε χρόνο στη Νέα Υόρκη από το 2009 και οι διοργανωτές ανέφεραν ότι η φετινή διοργάνωση θα είναι η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα, με περισσότερους από 100.000 συμμετέχοντες από την πολιτική, τον επιχειρηματικό κόσμο και την κοινωνία των πολιτών.
Παραδέχθηκαν, ωστόσο, ότι παρατηρείται αύξηση του φαινομένου του λεγόμενου «climate hushing», δηλαδή της σκόπιμης αποφυγής δημόσιας συζήτησης για την κλιματική κρίση από επιχειρηματικούς και πολιτικούς ηγέτες, σε μια περίοδο όπου το δημόσιο ενδιαφέρον κυριαρχείται από τους πολέμους, τον πληθωρισμό και τις οικονομικές δυσκολίες που πλήττουν τον κόσμο.
«Υπήρξε αυτό το καλοκαίρι μια αποσύνδεση: βιώσαμε την κλιματική αλλαγή όπως καμία άλλη χρονιά, με ορισμένες τεράστιες καταστροφές, αλλά αυτό δεν αντανακλάται στον βαθμό στον οποίο οι ηγέτες θέλουν να μιλούν για το ζήτημα», δήλωσε η Έλεν Κλάρκσον, διευθύνουσα σύμβουλος του Climate Group, του οργανισμού που διοργανώνει την Climate Week.
«Αναμφίβολα, οι πολίτες ενδιαφέρονται για το κόστος ζωής, όμως βλέπουμε στις δημοσκοπήσεις ότι ενδιαφέρονται και για το κλίμα, δεν αγνοούν όσα συμβαίνουν.
Μια λέξη που ακούσαμε πολύ σήμερα στις ομιλίες είναι ότι χρειάζεται θάρρος για να γίνει αυτή η σύνδεση με τους πολίτες και να ενώσουμε τα σημεία».
