Χρονιά ραγδαίων εξελίξεων στο φάρμακο- Ο ΣΦΕΕ ζητά αναγνώριση καινοτομίας και ενιαία φωνή στον κλάδο
«Το φάρμακο σε αδιέξοδο: Η δημόσια υποχρηματοδότηση καθυστερεί την καινοτομία και απειλεί την πρόσβαση των ασθενών σε αναγκαίες θεραπείες» υποστηρίζει ο ΣΦΕΕ
Snapshot
- Ο ΣΦΕΕ επισημαίνει ότι η δημόσια υποχρηματοδότηση καθυστερεί την καινοτομία και απειλεί την πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες στην Ελλάδα.
- Η φαρμακευτική αγορά στην Ελλάδα αντιμετωπίζει σημαντικές πιέσεις λόγω της χαμηλής αύξησης της δημόσιας χρηματοδότησης και της αυξανόμενης επιβάρυνσης με υποχρεωτικές επιστροφές που ξεπερνούν το 58%.
- Ο ΣΦΕΕ προτείνει μεταρρυθμίσεις που περιλαμβάνουν σταδιακή αύξηση της δημόσιας χρηματοδότησης, θέσπιση ανώτατου ορίου στις υποχρεωτικές επιστροφές και κίνητρα για ενίσχυση της έρευνας και επενδύσεων.
- Το 2026 θεωρείται κρίσιμη χρονιά για τον φαρμακευτικό τομέα με έμφαση στην αναγνώριση της αξίας της καινοτομίας και τη σύνδεσή της με την εγχώρια παραγωγή και χρήση γενοσήμων και βιοομοειδών.
- Ο ΣΦΕΕ ζητά ενότητα και ενιαία φωνή στον κλάδο για να προωθηθούν βιώσιμες λύσεις και να διασφαλιστεί η πρόσβαση των ασθενών σε αναγκαίες θεραπείες.
Με τη μορφή διλήμματος στο οποίο πρέπει να απαντήσει η Πολιτεία, ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) επανακαταθέτει τη θέση του για μέλλον της υγείας στη χώρα μας, ως προς την πρόσβαση των ασθενών στη φαρμακευτική καινοτομία: «Θα επιλέξουμε, ως χώρα, να επενδύσουμε σε ένα σύγχρονο, χρηματοδοτικά βιώσιμο σύστημα υγείας που προάγει την καινοτομία, ενισχύει την έρευνα και διασφαλίζει την έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπευτικές επιλογές; Ή θα επιτρέψουμε τη διαιώνιση χρόνιων στρεβλώσεων που υπονομεύουν τόσο τη λειτουργία του συστήματος όσο και την ευημερία των ασθενών;»
Στο παραπάνω ερώτημα συμπυκνώνεται το ψήφισμα, το οποίο ενέκρινε η ετήσια Γενική Συνέλευση του Συνδέσμου, υπό τον τίτλο «Το φάρμακο σε αδιέξοδο: Η δημόσια υποχρηματοδότηση καθυστερεί την καινοτομία και απειλεί την πρόσβαση των ασθενών σε αναγκαίες θεραπείες». Παράλληλα, ο Σύνδεσμος κατά τη χθεσινή του Γενική Συνέλευση απεύθυνε μήνυμα ενότητας προς τον κλάδο, ώστε με «ενιαία φωνή» να έρθουν πιο κοντά οι βιώσιμες λύσεις.
Πιέσεις στον φαρμακευτικό κλάδο από την κρίση στη Μέση Ανατολή
Ο ΣΦΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη τις γεωπολιτικές εντάσεις στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής σε συνδυασμό με τη μεταβλητότητα του διεθνούς φαρμακευτικού περιβάλλοντος (υπό την επίδραση και της αρχής MFN - Most Favorable Nations από την πλευρά των ΗΠΑ), προειδοποιεί για μεγάλες πιέσεις σε εξαγωγές και επενδύσεις στον φαρμακευτικό κλάδο. Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη δεν έχει ακόμη προσαρμοστεί επαρκώς στις νέες απαιτήσεις διεθνούς ανταγωνιστικότητας, κατά τον ΣΦΕΕ, ενώ η πρόσφατη φαρμακευτική νομοθεσία σε επίπεδο ΕΕ, αν και βελτιωμένη για την προστασία δεδομένων, δεν επαρκεί για να γεφυρώσει το χάσμα με τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Στο εσωτερικό πεδίο, ο ΣΦΕΕ τονίζει ότι η φαρμακευτική αγορά στην Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται υπό σημαντική πίεση, καθώς η δημόσια χρηματοδότηση αυξάνεται με σαφώς χαμηλότερο ρυθμό σε σχέση με τη συνολική φαρμακευτική δαπάνη (3,65% έναντι 10,9% την περίοδο 2019–2024). Η τακτική αυτή οδηγεί σε συνεχή και δυσανάλογη αύξηση, κατά 20% ετησίως των υποχρεωτικών επιστροφών, οι οποίες έχουν ξεπεράσει πλέον το 58% κατά μέσο όρο. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια η συνεισφορά της φαρμακοβιομηχανίας στη δημόσια φαρμακευτική δαπάνη είναι μεγαλύτερη από αυτήν της Πολιτείας, γεγονός που αποτελεί ευρωπαϊκό ρεκόρ – και μάλλον και παγκόσμιο ρεκόρ, σχολιάζει ο Σύνδεσμος.
Παραμένει το χρηματοδοτικό κενό
Πάντως, ο ΣΦΕΕ αναγνωρίζει ότι υπάρχουν θετικά βήματα από την πλευρά της Πολιτείας, όπως η στήριξη στο οικοσύστημα της πατέντας (RDP) κατά την ευρωπαϊκή διαβούλευση, η δρομολόγηση του Ταμείου Καινοτομίας και η ενίσχυση της χρηματοδότησης μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Προς το παρόν, όμως, το χρηματοδοτικό κενό παραμένει, με αποτέλεσμα μόλις ένα στα πέντε νέα καινοτόμα φάρμακα να είναι πλήρως διαθέσιμο στη χώρα μας. Ο ΣΦΕΕ υποστηρίζει ότι η υπέρμετρη επιβάρυνση του κλάδου λειτουργεί αποτρεπτικά για την καινοτομία, καθώς η Ελλάδα είναι η χώρα με τις χαμηλότερες τιμές πρωτοτύπων φαρμάκων σε συνδυασμό με τις υψηλότερες επιστροφές στην Ευρώπη.
Ζητούμενο για τον ΣΦΕΕ παραμένει η αποτελεσματική συγκράτηση της φαρμακευτικής δαπάνης, αφού δεν υπάρχει ουσιαστικός έλεγχος της συνταγογράφησης, ούτε ρήτρα συνυπευθυνότητας με την Πολιτεία για τις υποχρεωτικές επιστροφές. Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις (Μελέτη Deloitte), η συνολική φαρμακευτική δαπάνη ενδέχεται να φτάσει τα 10,5 δισ. ευρώ έως το 2028, με περαιτέρω σημαντική αύξηση των επιστροφών από τη βιομηχανία, εφόσον δεν υπάρξει αναθεώρηση της χρηματοδοτικής πολιτικής.
Για τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας, ο ΣΦΕΕ προτείνει ένα πλαίσιο μεταρρυθμίσεων με τους εξής άξονες:
- Σταδιακή ενίσχυση της δημόσιας χρηματοδότησης και ταυτόχρονη βελτίωση της αποδοτικότητας των πόρων, μέσω ψηφιακών εργαλείων και ενισχυμένων ελέγχων.
- Θέσπιση ανώτατου ορίου (cap) στις υποχρεωτικές επιστροφές (clawback) και υιοθέτηση πλαισίου συνυπευθυνότητας μεταξύ Πολιτείας και φαρμακοβιομηχανίας όπως ισχύει σε πλείστες άλλες χώρες της Ευρώπης.
- Κίνητρα για ενίσχυση της επενδυτικής δραστηριότητας, της Έρευνας και Ανάπτυξης (κλινικών μελετών), καθώς και της συνεργασίας μεταξύ ελληνικών και διεθνών επιχειρήσεων και ακαδημαϊκών ιδρυμάτων.
Χρονιά ραγδαίων εξελίξεων
Το 2026 μπορεί να είναι μια χρονιά που θα φέρει ραγδαίες εξελίξεις στον τομέα του φαρμάκου, εκτιμά ο ΣΦΕΕ και εστιάζει στην αναγνώριση της αξίας της καινοτομίας, ώστε να υπάρξουν μετρήσιμα αποτελέσματα, τόσο για τους ασθενείς όσο και για τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας. Επιπλέον, η σύνδεση της καινοτομίας με την εγχώρια παραγωγή και χρήση γενοσήμων και βιοομοειδών μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο μοχλό ανάπτυξης.
«Ο ΣΦΕΕ θα συνεχίσει να διαμορφώνει τεκμηριωμένες προτάσεις πολιτικής υγείας, με στόχο τη διασφάλιση ενός βιώσιμου και ανθεκτικού συστήματος υγείας, την αποτελεσματική εκπροσώπηση των μελών του και, πρωτίστως, την απρόσκοπτη πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών στις αναγκαίες θεραπείες. Σε αυτήν ειδικά τη συγκυρία, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, η ενιαία φωνή του κλάδου είναι το απόλυτο ζητούμενο που μπορεί να μας φέρει πιο κοντά σε βιώσιμες λύσεις.
Μέσα από τις πρωτοβουλίες του ο ΣΦΕΕ, θα εξακολουθήσει να αναδεικνύει την κρίσιμη καμπή στην οποία βρίσκεται το σύστημα υγείας και η φαρμακευτική πολιτική, θέτοντας με σαφήνεια ένα καίριο ερώτημα: θα επιλέξουμε, ως χώρα, να επενδύσουμε σε ένα σύγχρονο, χρηματοδοτικά βιώσιμο σύστημα υγείας που προάγει την καινοτομία, ενισχύει την έρευνα και διασφαλίζει την έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπευτικές επιλογές; Ή θα επιτρέψουμε τη διαιώνιση χρόνιων στρεβλώσεων που υπονομεύουν τόσο τη λειτουργία του συστήματος όσο και την ευημερία των ασθενών;
Το μέλλον της υγείας δεν είναι αυτονόητο. Είναι επιλογή. Διότι η βελτίωση της υγείας των πολιτών αποτελεί προϋπόθεση για μια ισχυρή και βιώσιμη οικονομία» καταλήγει το ψήφισμα του Συνδέσμου.
