Καρκίνος προστάτη: Η ευεργετική αλλαγή στη διατροφή μετά τη διάγνωση
Η αντικατάσταση των ζωικών λιπών με φυτικά μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο θανάτου μετά από καρκίνο του προστάτη.
Για τους άνδρες που ζουν με μη μεταστατικό καρκίνο του προστάτη, η μακροπρόθεσμη υγεία και επιβίωση δεν εξαρτάται μόνο από καθαυτό τον καρκίνο.
Μια νέα μελέτη υποδηλώνει, ότι ο τύπος του διαιτητικού λίπους που καταναλώνεται μετά τη διάγνωση μπορεί να έχει σημασία, με την υψηλότερη πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών να σχετίζεται με μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου των ασθενών από οποιαδήποτε αιτία.
Τι διαπίστωσε η νέα μελέτη για τον καρκίνο του προστάτη;
Οι ερευνητές παρακολούθησαν 4.884 άνδρες με μη μεταστατικό καρκίνο του προστάτη για διάμεσο διάστημα 12,8 ετών. Χρησιμοποιήθηκαν ερωτηματολόγια διατροφής για την εκτίμηση της πρόσληψης διαφορετικών τύπων και πηγών λίπους.
Οι άνδρες που κατανάλωναν τα περισσότερα κορεσμένα λιπαρά (top 20%) λάμβαναν κατά μέσο όρο 13,2% των θερμίδων τους από αυτά, έναντι 6,4% μεταξύ εκείνων που κατανάλωναν τα λιγότερα κορεσμένα λιπαρά (bottom 20%).
Αφότου συνυπολογίστηκαν σχετικοί κλινικοί παράγοντες και παράγοντες του τρόπου ζωής, η ομάδα με την υψηλότερη πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών είχε 24% υψηλότερο ποσοστό θανάτου από οποιαδήποτε αιτία.
Η διαφορά οφειλόταν κυρίως σε καρδιαγγειακές παθήσεις και άλλους καρκίνους πέραν από τον καρκίνο του προστάτη. Είναι σημαντικό ότι το διαιτητικό λίπος δεν συσχετίστηκε με θάνατο ειδικά από καρκίνο του προστάτη.
Το ζωικό λίπος παρήγαγε ασθενέστερο αποτέλεσμα, όταν συγκρίθηκαν άμεσα οι ομάδες με την υψηλότερη και τη χαμηλότερη πρόσληψη. Ωστόσο:
- η αντικατάσταση του 10% των θερμίδων από ζωικό λίπος με φυτικό λίπος συσχετίστηκε με 16% χαμηλότερο ποσοστό θνησιμότητας από κάθε αιτία
- η αντικατάσταση του 5% των θερμίδων από κορεσμένα λιπαρά με μονοακόρεστα λιπαρά συσχετίστηκε με 20% χαμηλότερο ποσοστό
Γιατί έχει σημασία ο τύπος του λίπους;
- Τα κορεσμένα λιπαρά είναι κοινά στο λιπαρό κόκκινο κρέας, το βούτυρο και τα γαλακτοκομικά προϊόντα πλήρους λιπαρότητας
- Τα ακόρεστα λιπαρά είναι άφθονα σε τρόφιμα όπως το ελαιόλαδο, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι και τα αβοκάντο
Η αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών με ακόρεστα μπορεί να βελτιώσει το λιπιδαιμικό προφίλ του αίματος και να μειώσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό μετά τον εντοπισμένο καρκίνο του προστάτη, επειδή πολλοί ασθενείς επιβιώνουν για χρόνια ή δεκαετίες μετά τη διάγνωση, καθιστώντας τις καρδιακές και άλλες χρόνιες παθήσεις σημαντικές για την μακροζωία τους.
Πώς συνάδει αυτό το εύρημα με προηγούμενα στοιχεία;
Η νέα μελέτη επιβεβαιώνει και επεκτείνει σε μεγάλο βαθμό τα υπάρχοντα στοιχεία. Μια συστηματική ανασκόπηση του 2025 διαπίστωσε, ότι τα μεσογειακά και τα «συνετά» διατροφικά πρότυπα συσχετίστηκαν με καλύτερα αποτελέσματα μετά από μη μεταστατικό καρκίνο του προστάτη, ενώ τα δυτικού τύπου διατροφικά πρότυπα συσχετίστηκαν με χειρότερα αποτελέσματα. Ωστόσο, τα στοιχεία ήταν ετερογενή και η αιτιώδης συνάφεια παραμένει αβέβαιη.
Οι οδηγίες της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας για τους επιζώντες από καρκίνο ήδη ευνοούν τις φυτικές τροφές, τα δημητριακά ολικής αλέσεως, τα φασόλια και τις πιο υγιεινές πηγές πρωτεΐνης, ενώ περιορίζουν το κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας και τα τρόφιμα υψηλής επεξεργασίας. Η νέα έρευνα προσθέτει πιο συγκεκριμένα στοιχεία σχετικά με τον τύπο λίπους και την αντικατάσταση λιπαρών.
Ωστόσο, αυτή ήταν μια παρατηρητική μελέτη. Δεν μπορεί να αποδείξει ότι τα κορεσμένα λιπαρά προκάλεσαν πρόωρο θάνατο ούτε ότι η αλλαγή των λιπαρών θα παρατείνει τη ζωή. Τα στοιχεία για τη διατροφή των συμμετεχόντων αναφέρθηκαν από τους ίδιους, οι συμμετέχοντες ήταν κυρίως λευκοί άνδρες επαγγελματίες υγείας και τυχόν μεταγενέστερες διατροφικές αλλαγές δεν καταγράφηκαν.
Τι πρέπει να καταλάβουν οι άνδρες με καρκίνο του προστάτη από τη νέα μελέτη;
Το πρακτικό μήνυμα είναι η αντικατάσταση και όχι η εξάλειψη λιπαρών.
Η συχνότερη χρήση ελαιολάδου ή άλλων φυτικών ελαίων αντί για βούτυρο, η επιλογή ξηρών καρπών και σπόρων και η αντικατάσταση ορισμένων λιπαρών ή επεξεργασμένων κρεάτων με φασόλια, φακές, ψάρια και πιο άπαχες πρωτεΐνες ταιριάζει τόσο στα ευρήματα όσο και στις καθιερωμένες οδηγίες για την υγεία της καρδιάς.
Συχνές Ερωτήσεις
Κάνουν τα κορεσμένα λιπαρά τον καρκίνο του προστάτη πιο επιθετικό;
Η μελέτη δεν έδειξε κάτι τέτοιο. Το διαιτητικό λίπος δεν συσχετίστηκε με τη θνησιμότητα που σχετίζεται με τον καρκίνο του προστάτη. Το κύριο σήμα αφορούσε τη συνολική επιβίωση του ασθενούς.
Πρέπει να αποφεύγονται εντελώς τα γαλακτοκομικά προϊόντα πλήρους λιπαρών και το κόκκινο κρέας;
Όχι με βάση αυτήν την μελέτη. Εξέτασε τη συνολική πρόσληψη και τις αντικαταστάσεις λιπαρών, όχι το αν η εξάλειψη μεμονωμένων τροφών βελτιώνει την επιβίωση.
Τι γίνεται αν η ίδια η θεραπεία προκαλεί απώλεια βάρους ή κακή όρεξη;
Αποφύγετε τις περιοριστικές αλλαγές χωρίς κλινική καθοδήγηση. Η διατήρηση της ενέργειας, των πρωτεϊνών και των μυών μπορεί να έχει προτεραιότητα και ένας διαιτολόγος ογκολογίας μπορεί να βοηθήσει.
Μπορεί η διατροφή να υποκαταστήσει τη θεραπεία του καρκίνου του προστάτη;
Όχι, σε καμία περίπτωση! Η διατροφή μπορεί να υποστηρίξει τη συνολική υγεία και την επιβίωση, αλλά δεν αντικαθιστά τη θεραπεία του καρκίνου και την παρακολούθηση του ασθενούς.
Συμπέρασμα
Η αυξημένη πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών μετά από διάγνωση μη μεταστατικού καρκίνου του προστάτη συσχετίστηκε με μεγαλύτερη θνησιμότητα από κάθε αιτία, ενώ η αντικατάσταση των ζωικών και κορεσμένων λιπαρών με φυτικά και μονοακόρεστα λιπαρά συνδέθηκε με καλύτερη επιβίωση.
Τα στοιχεία υποστηρίζουν ένα διατροφικό πρότυπο που βασίζεται στις φυτικές τροφές και είναι υγιεινό για την καρδιά, αλλά όχι τον ισχυρισμό ότι η ίδια η διατροφή ελέγχει τον καρκίνο του προστάτη.
Πηγές:
