Κατακόρυφη αύξηση στην καθυστερημένη διάγνωση σοβαρών οφθαλμολογικών παθήσεων
Γιατί δεν πρέπει να περιμένουμε να «θολώσει» η όραση – Τι δείχνουν τα στοιχεία
Snapshot
- Υπάρχει κατακόρυφη αύξηση στις καθυστερημένες διαγνώσεις σοβαρών οφθαλμολογικών παθήσεων, που μειώνει τις πιθανότητες πλήρους αποκατάστασης της όρασης.
- Περισσότεροι από 2,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως αντιμετωπίζουν διαταραχές όρασης, με μεγάλο ποσοστό απώλειας όρασης που θα μπορούσε να είχε προληφθεί.
- Οι βασικές απειλές για την όραση είναι το γλαύκωμα, ο καταρράκτης, η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας και η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.
- Η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία τονίζει τη σημασία του προληπτικού οφθαλμολογικού ελέγχου, ακόμα και χωρίς συμπτώματα, για την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία.
- Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε παιδιά, ηλικιωμένους και ασθενείς με χρόνια νοσήματα, λόγω αυξημένου κινδύνου οφθαλμικών προβλημάτων.
Πολλές οφθαλμικές παθήσεις μπορεί να εξελίσσονται για μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς εμφανή συμπτώματα. Για το λόγο αυτό, η προστασία της όρασης ξεκινά από την πρόληψη, υπενθυμίζει η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία (ΕΟΕ), με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Όρασης, που τιμάται φέτος στις 8 Οκτωβρίου.
Τα στοιχεία, ωστόσο, δείχνουν μια κατακόρυφη αύξηση στις καθυστερημένες διαγνώσεις σοβαρών οφθαλμολογικών παθήσεων, ακόμη και όταν πρόκειται για καταστάσεις που θεωρούνται αναστρέψιμες ή αντιμετωπίσιμες. Όσο η πάθηση προχωρά χωρίς την κατάλληλη θεραπεία, τόσο μειώνονται οι πιθανότητες πλήρους αποκατάστασης της όρασης, καθώς αυξάνεται ο κίνδυνος επιπλοκών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), τουλάχιστον 2,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως αντιμετωπίζουν διαταραχή της κοντινής ή μακρινής όρασης. Από αυτούς, σχεδόν οι μισοί έχουν απώλεια όρασης που θα μπορούσε να είχε προληφθεί, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό δεν έχει επισκεφθεί γιατρό για να αντιμετωπίσει το πρόβλημά του.
Οι κύριες παθήσεις
Γλαύκωμα, καταρράκτης, ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας και διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια συγκαταλέγονται στις βασικές παθήσεις που απειλούν την όραση.
Με βάση τα ίδια στοιχεία, υπολογίζεται ότι σε παγκόσμιο επίπεδο καταγράφονται περίπου:
- 94 εκατομμύρια περιπτώσεις απώλειας όρασης λόγω καταρράκτη,
- 88,4 εκατομμύρια λόγω μη διορθωμένων διαθλαστικών σφαλμάτων,
- 8 εκατομμύρια λόγω ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας,
- 7,7 εκατομμύρια λόγω γλαυκώματος,
- 3,9 εκατομμύρια λόγω διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας.
Οι παθήσεις αυτές δεν έχουν όλες την ίδια πρόγνωση. Χαρακτηριστικό είναι ότι ακόμη και όταν μια οφθαλμολογική πάθηση μπορεί να αντιμετωπιστεί, η καθυστέρηση στη διάγνωση και τη θεραπεία μπορεί να επιτρέψει στη νόσο να εξελιχθεί και να αυξήσει τον κίνδυνο μόνιμων βλαβών.
Δεν πρέπει να περιμένουμε να «θολώσει» η όραση
Η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία τονίζει ότι ο οφθαλμολογικός έλεγχος δεν θα πρέπει να γίνεται μόνο όταν εμφανιστεί κάποιο σύμπτωμα. Πολλές παθήσεις των ματιών εξελίσσονται για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να προκαλούν εμφανείς ενοχλήσεις. Έτσι, ένας άνθρωπος μπορεί να θεωρεί ότι βλέπει φυσιολογικά, ενώ παράλληλα έχει ήδη ξεκινήσει μια παθολογική διαδικασία που εάν δεν εντοπιστεί εγκαίρως, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική ή και μόνιμη απώλεια όρασης.
Η απώλεια της όρασης μπορεί, μάλιστα, να εξελίσσεται αργά και να μην γίνεται εύκολα αντιληπτή, ιδιαίτερα όταν οι δύο οφθαλμοί δεν επηρεάζονται στον ίδιο βαθμό.
Για τον λόγο αυτό ο προληπτικός έλεγχος αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η συχνότητά του καθορίζεται από την ηλικία, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, αλλά και την παρουσία παραγόντων κινδύνου, όπως η επαγγελματική έκθεση.
Ποιοι χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο προληπτικός έλεγχος στην παιδική ηλικία. Η έγκαιρη αναγνώριση διαθλαστικών ανωμαλιών, αμβλυωπίας, στραβισμού και άλλων προβλημάτων όρασης είναι καθοριστική, καθώς η φυσιολογική ανάπτυξη της όρασης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την έγκαιρη αντιμετώπιση.
Στους ηλικιωμένους, από την άλλη πλευρά, αυξάνεται η συχνότητα παθήσεων όπως ο καταρράκτης, το γλαύκωμα και η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, γεγονός που καθιστά τον τακτικό οφθαλμολογικό έλεγχο ακόμη πιο σημαντικό.
Ανάγκη για συστηματική παρακολούθηση έχουν και οι πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση και άλλα χρόνια νοσήματα. Ορισμένα συστηματικά νοσήματα μπορούν να επηρεάσουν και τους οφθαλμούς, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών, όπως η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.
Τέλος, η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία υπογραμμίζει ότι η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία μπορούν να αλλάξουν την πορεία μιας οφθαλμικής πάθησης και να συμβάλουν καθοριστικά στη διατήρηση της όρασης.
