Πόνος στην μέση: Τι δείχνει στ' αλήθεια μια μαγνητική τομογραφία - Τι πραγματικά βοηθάει
Πόνος στην μέση: Γιατί ένα ανησυχητικό αποτέλεσμα μαγνητικής τομογραφίας μπορεί να μην εξηγεί τον πόνο σας.
Μια έκθεση μαγνητικής τομογραφίας, που περιγράφει «εκφυλισμό μεσοσπονδύλιου δίσκου» ή «προβολή δίσκου» μπορεί να κάνει τον πόνο στην μέση να φαντάζει πιο ανησυχητικός από την πραγματικότητα. Τέτοια ευρήματα εντοπίζονται και σε άτομα που δεν αισθάνονται καθόλου πόνο.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν μια αλλαγή που απεικονίζεται στην εξέταση συνάδει με τα συμπτώματα και την κλινική εικόνα του ασθενούς και αν η διαπίστωση αυτής της αλλαγής επηρεάζει τη θεραπευτική προσέγγιση.
Μπορεί μια μαγνητική τομογραφία να δείξει ανωμαλίες σε μια σπονδυλική στήλη χωρίς πόνο;
Ναι. Πολλές αλλαγές που επηρεάζουν τους μεσοσπονδύλιους δίσκους και τις αρθρώσεις της σπονδυλικής στήλης γίνονται συχνότερες με την πάροδο της ηλικίας, ακόμη και σε άτομα που δεν παρουσιάζουν πόνο στην μέση.
Μια συστηματική ανασκόπηση 33 μελετών, στην οποία συμμετείχαν 3.110 άτομα χωρίς συμπτώματα, έδειξε ότι προβολές δίσκων εντοπίζονταν στο 30% των ατόμων ηλικίας 20 ετών και στο 60% των ατόμων ηλικίας 50 ετών. Η ανασκόπηση, που δημοσιεύθηκε το 2015, βοηθά να κατανοήσουμε γιατί ένα απεικονιστικό εύρημα από μόνο του δεν αρκεί για να προσδιορίσει την αιτία του πόνου.
Ο όρος «εκφυλισμός» περιγράφει αλλαγές στη δομή ενός δίσκου, ενώ ο όρος «προβολή» αναφέρεται στο σχήμα του. Κανένας από τους δύο όρους, από μόνος του, δεν καθορίζει το επίπεδο του πόνου που «θα έπρεπε» να αισθάνεται κάποιος, ούτε αν είναι απαραίτητη κάποια θεραπεία.
Πώς αποφασίζουν οι γιατροί αν ένα εύρημα εξηγεί τον πόνο;
Οι γιατροί συγκρίνουν τα αποτελέσματα της απεικονιστικής εξέτασης με τα συμπτώματα και τα ευρήματα της κλινικής εξέτασης, αναζητώντας μια συνεκτική εξήγηση.
Για παράδειγμα, η πίεση σε ένα νεύρο έχει μεγαλύτερη κλινική σημασία όταν αντιστοιχεί στην κατανομή του πόνου, του μουδιάσματος ή μιας αδυναμίας στο πόδι. Μια αλλαγή σε κάποιον δίσκο σε άλλο σημείο μπορεί να είναι τυχαία, να υπάρχει δηλαδή στην απεικόνιση, αλλά να μην σχετίζεται με τα τρέχοντα συμπτώματα.
Η αξιολόγηση λαμβάνει επίσης υπόψη τον τρόπο έναρξης των συμπτωμάτων, την εξέλιξή τους, καθώς και κάποιον πιθανό τραυματισμό ή άλλη πάθηση. Η μαγνητική τομογραφία συμβάλλει στη διάγνωση, αλλά δεν υποκαθιστά την κλινική αξιολόγηση.
Γιατί η άμεση διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας μπορεί να μην είναι απαραίτητη;
Στις περιπτώσεις απλού πόνου στην μέση (οσφυαλγία), η διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας σε πολύ πρώιμο στάδιο συχνά δεν αλλάζει την αρχική θεραπεία ούτε επιταχύνει την ανάρρωση.
Πολλά επεισόδια βελτιώνονται σε διάστημα αρκετών εβδομάδων με κατάλληλες συμβουλές, συνεχή και κατάλληλη σωματική δραστηριότητα και διαχείριση των συμπτωμάτων. Επομένως, η τακτική απεικόνιση είναι γενικά περιττή, όταν η αξιολόγηση δεν εντοπίζει ενδείξεις σοβαρής αιτίας.
Η μαγνητική τομογραφία καθίσταται χρήσιμη όταν μπορεί να δώσει απάντηση σε ένα ερώτημα που αλλάζει την πορεία της φροντίδας. Για παράδειγμα, κατά τη διερεύνηση μιας πιθανής σοβαρής πάθησης ή κατά τον σχεδιασμό της θεραπείας για επίμονη ισχιαλγία. Η χειρουργική επέμβαση για την αποσυμπίεση νεύρων μπορεί να εξεταστεί ως επιλογή όταν η μη χειρουργική θεραπεία δεν έχει αποφέρει αποτέλεσμα και τα ευρήματα της απεικόνισης συνάδουν με τα συμπτώματα.
Μπορεί μια ανησυχητική μαγνητική τομογραφία να επηρεάσει την ανάρρωση;
Ναι. Η ερμηνεία φυσιολογικών αλλαγών που σχετίζονται με την ηλικία ως ενδείξεις ότι η σπονδυλική στήλη είναι «εύθραυστη», μπορεί να καλλιεργήσει φόβο για τη σωματική κίνηση.
Κάποιος μπορεί να σταματήσει να περπατά, να σκύβει ή να εργάζεται, επειδή πιστεύει ότι η σωματική δραστηριότητα θα προκαλέσει περαιτέρω βλάβη. Η παρατεταμένη αποφυγή δραστηριοτήτων μπορεί να δυσχεράνει την επιστροφή στην καθημερινότητα, ενώ το άγχος μπορεί να εντείνει τον πόνο.
Ζητήστε να σας εξηγήσουν τι σημαίνουν τα ευρήματα για τη δική σας συγκεκριμένη περίπτωση. Σε περιπτώσεις απλού (μη ειδικού) πόνου στην μέση, συνήθως συνιστάται η σταδιακή επιστροφή σε κατάλληλες δραστηριότητες. Ένας φυσικοθεραπευτής μπορεί να σας βοηθήσει να προσαρμόσετε τις κινήσεις σας και να ανακτήσετε την αυτοπεποίθησή σας.
Ποια συμπτώματα χρήζουν επείγουσας αξιολόγησης;
Ορισμένα συμπτώματα απαιτούν άμεση ιατρική φροντίδα, ανεξάρτητα από το τι έδειξε μια προηγούμενη απεικονιστική εξέταση.
Αναζητήστε αμέσως επείγουσα ιατρική βοήθεια εάν ο πόνος στην μέση συνοδεύεται από:
- Νέα δυσκολία στην ούρηση ή απώλεια ελέγχου της κύστης ή του εντέρου.
- Μούδιασμα στην περιοχή των γεννητικών οργάνων ή του πρωκτού.
- Αδυναμία, μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα και στα δύο πόδια.
- Πόνο στο στήθος ή πόνο που προκύπτει μετά από σοβαρό ατύχημα.
Αναζητήστε άμεση ιατρική συμβουλή (εντός της ίδιας ημέρας) εάν παρουσιάσετε πυρετό, γενικό αίσθημα αδιαθεσίας ή έντονο πόνο που ξεκινά ξαφνικά ή/και επιδεινώνεται ραγδαία. Επίσης, η ανεξήγητη απώλεια βάρους ή το ιστορικό καρκίνου αποτελούν λόγους για άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Συχνές Ερωτήσεις
Μήπως μια «φυσιολογική» μαγνητική τομογραφία σημαίνει ότι ο πόνος είναι μόνο στο μυαλό μου;
Όχι. Ο πόνος μπορεί να είναι πραγματικός και έντονος, ακόμη και όταν η απεικονιστική εξέταση δεν εντοπίζει κάποια σαφή δομική αιτία. Πολλές περιπτώσεις χαρακτηρίζονται ως «μη ειδικές» (non-specific), επειδή δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί η ακριβής πηγή του πόνου. Ωστόσο, οι περιπτώσεις αυτές εξακολουθούν να χρήζουν αξιολόγησης και θεραπείας.
Τι πρέπει να ρωτήσω σχετικά με την έκθεση της μαγνητικής τομογραφίας μου;
Ρωτήστε: «Ποιο εύρημα αντιστοιχεί στα συμπτώματά μου;», «Αλλάζει αυτό τη θεραπεία μου;» και «Υπάρχουν δραστηριότητες που όντως πρέπει να περιορίσω;». Αυτές οι ερωτήσεις βοηθούν στην μετατροπή των τεχνικών περιγραφών σε χρήσιμες κατευθυντήριες οδηγίες.
Συμπέρασμα
Κάποια ανησυχητική φράση σε μια έκθεση μαγνητικής τομογραφίας δεν αποτελεί ολοκληρωμένη διάγνωση. Η σημασία της εξαρτάται από τα συμπτώματά σας, την κλινική εξέταση και τις θεραπευτικές επιλογές. Αναζητήστε μια σαφή εξήγηση, ενώ παράλληλα αντιδράστε άμεσα σε τυχόν νέα προειδοποιητικά σημάδια.
Πηγές:
