Καραβίδας στο Newsbomb: Δεν υπάρχει μόνο ένας «καλός» και ένας «κακός» στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή

Ο πρώην πιλότος της Πολεμικής Αεροπορίας, διεθνολόγος και υποψήφιος διδάκτορας γεωπολιτικής Στέφανος Καραβίδας, μιλώντας στο Newsbomb από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου ζει και εργάζεται, επιχειρεί να τοποθετήσει τον πόλεμο γύρω από το Ιράν στο πραγματικό του μέγεθος: όχι ως ένα απομονωμένο επεισόδιο στη Μέση Ανατολή, αλλά ως μια σύγκρουση με ιστορικό βάθος, στρατηγική συνέχεια και άμεσες επιπτώσεις για την Ελλάδα και την Κύπρο.

«Θα προσπαθήσουμε να μεταφέρουμε αυτό το οποίο βιώνουμε λόγω εμπειρίας. Δεν θα προσπαθήσουμε να μεταφέρουμε ούτε οι δοξασίες, ούτε τα προσωπικά μας θέλω», λέει από την αρχή της συζήτησης, θέτοντας το πλαίσιο μιας ανάλυσης που, όπως υποστηρίζει, πρέπει να ξεφύγει από τα «οπαδικά» αντανακλαστικά που δυστυχώς κυριαρχούν στον δημόσιο λόγο.

Δείτε τη συνέντευξη:

Ο κ. Καραβίδας ασκεί αρχικά σκληρή κριτική στον τρόπο με τον οποίο μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινής γνώμης προσεγγίζει τη σύγκρουση. «Δυστυχώς και πάλι στην Ελλάδα, στην κοινή γνώμη, έχουμε αντιμετωπίσει τον συγκεκριμένο πόλεμο με οπαδικά κριτήρια και έχουμε διχαστεί», σημειώνει, επιμένοντας ότι η ανάλυση δεν μπορεί να γίνεται με συναισθηματικές ταυτίσεις ή με πολιτικές εμμονές.

Ο Στέφανος Καραβίδας απορρίπτει την ιδέα ότι στη σύγκρουση υπάρχει μόνο ένας «καλός» και ένας «κακός». Αναγνωρίζει ότι το Ισραήλ αντέδρασε σε μια υπαρκτή απειλή, όμως επισημαίνει ότι η απάντησή του στη Γάζα ξεπέρασε το πλαίσιο της νόμιμης άμυνας και οδήγησε σε ανθρωπιστική κρίση. Παράλληλα, λέει ότι δεν μπορεί να υπάρξει και λευκή επιταγή προς το ιρανικό καθεστώς, το οποίο, όπως υποστηρίζει, έχει επιδείξει σκληρότητα απέναντι στους ίδιους του τους πολίτες.

«Δεν μπορούμε να πάρουμε απόλυτα το μέρος μιας πλευράς ή της άλλης πλευράς. Φταίνε και οι δύο», σημειώνει χαρακτηριστικά. Και αμέσως μετά προσθέτει το βασικό του συμπέρασμα: «Το ζήτημα είναι πώς η δεδομένη κατάσταση εμείς ως Έλληνες και ως Χριστιανοί θα καταφέρουμε να πάρουμε τις ευκαιρίες οι οποίες μας δίνονται και ταυτόχρονα να αποφύγουμε τους κινδύνους» .

Και συνεχίζει: «Σίγουρα, δεν μπορούμε να δώσουμε λευκή επιταγή σε ένα καθεστώς όπως είναι το Ιρανικό που έχει επιλέξει να κάνει εκκαθαρίσεις εντός του Ιράν και να στοχοποιεί τον οικιστικό ιστό στα αραβικά κράτη, πολιτικές εγκαταστάσεις και να χάνονται ζωές χιλιάδες αθώων πολιτών».

Η στρατηγική του εξαναγκασμού

Στην ανάλυσή του, ο Καραβίδας περιγράφει τη σύγκρουση ως μια διαδικασία εξαναγκασμού με διαδοχικά στάδια. Πρώτα, λέει, επιχειρήθηκε η απειλή. Στη συνέχεια, η προσπάθεια «αποκεφαλισμού» της ηγεσίας. Έπειτα, η πίεση στον πληθυσμό με στόχο είτε να καμφθεί η αντίσταση είτε να βγει στους δρόμους η αντιπολίτευση. Όλα αυτά, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν απέδωσαν το επιθυμητό αποτέλεσμα.

«Η μοναδική επιλογή που έχει απομείνει είναι το λεγόμενο denial, δηλαδή η συνεχής στοχοποίηση των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν, ό,τι δηλαδή απέμεινε», λέει, περιγράφοντας μια στρατηγική φθοράς που, κατά την εκτίμησή του, μπορεί να οδηγήσει σε πολιτικό αποτέλεσμα μέσα σε τέσσερις έως έξι εβδομάδες.

«Πολύ πιθανόν θα οδηγηθούμε σε μια χερσαία εισβολή», αναφέρει, όπως έχει προαναγγείλει και ο Ντόναλντ Τραμπ, εξηγώντας ότι όταν η αεροπορική και πυραυλική πίεση δεν αρκεί, η επιδίωξη του πολιτικού αποτελέσματος περνά σε επόμενο στάδιο.

Η αεροπορική ισχύς ως το απόλυτο πλεονέκτημα

Ο έμπειρος πιλότος τονίζει ότι σε τέτοιου είδους πολέμους η αεροπορική ισχύς παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας. «Το κριτήριο για όλα και το μέτρο είναι η αεροπορική ισχύς», λέει. «Εφόσον δεν διαθέτεις αεροπορική ισχύ είναι θέμα χρόνου… να επιτύχει το denial».

Παραδέχεται ότι η βληματοκεντρική στρατηγική του Ιράν έχει λάβει μεγάλη δημοσιότητα, αλλά επιμένει ότι χωρίς αεροπορική κάλυψη οι βαλλιστικές και πυραυλικές δυνατότητες δεν αρκούν για να αντέξει ένα κράτος σε παρατεταμένη πίεση.

Την ίδια στιγμή, υπογραμμίζει ότι δεν γνωρίζουμε πλήρως τι συμβαίνει στο εσωτερικό του Ιράν. «Δεν γνωρίζουμε τι συμβαίνει στο Ιράν», λέει, επισημαίνοντας ότι οι κρίσιμες πληροφορίες για τη συνοχή του καθεστώτος και την αντοχή της κοινωνίας παραμένουν αβέβαιες.

Το αραβικό μέτωπο και η αβεβαιότητα

Ο πρώην πιλότος υποστηρίζει ότι τα αραβικά κράτη της περιοχής δεν έχουν ευθύνη για το ξέσπασμα της κρίσης. Αντίθετα, θεωρεί ότι είναι εκείνα που πληρώνουν το τίμημα της παρατεταμένης αβεβαιότητας, τόσο σε επίπεδο ασφάλειας όσο και επενδύσεων.

«Η κατάσταση έχει ως εξής. Είδαμε ότι υπήρχε μια στρατηγική ψυχραιμία από τα αραβικά κράτη τον πρώτο μήνα», λέει, για να προσθέσει ότι όσο ο πόλεμος παρατείνεται, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να πιέσουν οι ίδιες οι αραβικές χώρες τη Δύση για πιο οριστική λύση.

Στο ίδιο πλαίσιο, σημειώνει ότι ορισμένες χώρες του Κόλπου, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έχουν ήδη επιλέξει να κινηθούν με τρόπο που εξυπηρετεί τη δική τους ασφάλεια και στρατηγική αναβάθμιση. Κάνει λόγο για τη συνεργασία τους με τη Δύση και για τον ρόλο τους ως κόμβων τεχνολογίας, ενέργειας και τεχνητής νοημοσύνης.

Το πιο ουσιαστικό κομμάτι της συζήτησης μας αφορά την Ελλάδα και την Κύπρο. Ο Καραβίδας θεωρεί ότι η συγκυρία απαιτεί ενεργή ελληνική πολιτική και όχι αναμονή. «Σήμερα (σ.σ. χτες) βρίσκεται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ο Υπουργός Άμυνας, ο κύριος Δένδιας», σημειώνει, συνδέοντας την επίσκεψη με την ευρύτερη στρατηγική της Αθήνας, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα έχει ήδη υπογράψει αμυντική συμφωνία με τα ΗΑΕ και ότι τέτοιες δεσμεύσεις πρέπει να αποδίδουν στρατηγικό όφελος. «Η Ελλάδα έχει υπογράψει αμυντική συμφωνία με ρήτρα αμυντικής συνδρομής», λέει, και εκτιμά ότι η χώρα πρέπει να παρουσιάζεται ως αξιόπιστος πάροχος ασφάλειας στην περιοχή.

«Πρέπει να εργαλειοποιήσουμε το στρατηγικό μας αποτύπωμα», τονίζει, εξηγώντας ότι η ελληνική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο, στην Κύπρο και στις αραβικές χώρες μπορεί να μετατραπεί σε σημαντικό διπλωματικό και στρατιωτικό πλεονέκτημα.

«Πρέπει να εμπεδώσουμε οριστικά το δόγμα του ενιαίου αμυντικού χώρου»

Για τον Καραβίδα, η Κύπρος παραμένει ο πυρήνας του ελληνικού στρατηγικού σχεδιασμού. «Το κυπριακό είναι ξεκάθαρο. Είναι ζήτημα εισβολής και κατοχής. Τα κατοχικά στρατεύματα πρέπει να φύγουν», λέει χωρίς περιστροφές.

Απορρίπτει δε τη λογική της παθητικής διαχείρισης και υποστηρίζει ότι η Ελλάδα πρέπει να επανέλθει με επιμονή στο δόγμα του ενιαίου αμυντικού χώρου. «Πρέπει να εμπεδώσουμε εκ νέου και οριστικά το δόγμα του ενιαίου αμυντικού χώρου, δηλαδή της στρατιωτικής παρουσίας της Ελλάδας στην Κύπρο», σημειώνει, ενώ συνδέει επίσης την ελληνική αμυντική πολιτική με το ζήτημα της αξιοπιστίας, θεωρώντας ότι οι αποστολές αεροναυτικών δυνάμεων, η υποστήριξη συμμάχων και η ενίσχυση της παρουσίας της χώρας στην περιοχή δείχνουν ότι η Ελλάδα μπορεί να σταθεί ως σοβαρός παίκτης ασφάλειας.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Καραβίδας περιγράφει την Τουρκία ως παράγοντα που δεν μπορεί να θεωρείται αξιόπιστος. «Η Τουρκία είναι αναξιόπιστη τελείως σε όλα τα επίπεδα και θεωρώ ότι είναι η επόμενη στο μενού», λέει, υποστηρίζοντας ότι η νέα γεωπολιτική αρχιτεκτονική μπορεί να δημιουργήσει συνθήκες πίεσης και προς την Άγκυρα.

Στο τέλος, επιμένει ότι ο Ελληνισμός πρέπει να μετατοπίσει τη συζήτηση από τη διαχείριση σε μια πιο επιθετική διεκδίκηση δικαιωμάτων. «Αν όμως λέμε ότι είναι ζήτημα εισβολής και κατοχής και πρέπει να φύγουν οι έποικοι και τα κατοχικά στρατεύματα, ενδεχομένως να δοθεί ευκαιρία και να πιέσουν ή να εξαναγκάσουν οι μεγάλες δυνάμεις προς αυτήν την κατεύθυνση», σημειώνει.

«Ο εχθρός δεν είναι ανάμεσά μας»

Η συνέντευξη κλείνει με μια προτροπή ενότητας και ψυχραιμίας. «Ο εχθρός δεν είναι ανάμεσά μας», λέει ο Καραβίδας, καλώντας τους Έλληνες να μη διχάζονται για ζητήματα διεθνών συσχετισμών. «Ο καθένας μπορεί να έχει την οπτική του και για το Ισραήλ και για το Ιράν και για τις χώρες του Κόλπου και για οτιδήποτε. Αλλά πάνω απ’ όλα είμαστε Έλληνες».

Και καταλήγει με μια ευχή: «Να δώσει ο Θεός τα όσα θα δούμε πραγματικά να είναι πολύ λιγότερα από αυτά τα οποία φοβόμαστε»…

Διαβάστε επίσης